Polonya coğrafyası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Polonya coğrafyası
Polonya coğrafyası
Kıta Avrupa
Bölge Kuzey Avrupa Ovası
Yüzölçüm dünyada 69. sırada
312.696 km²
Kara : 98,52 %
Su : 1,48 %
Kıyılar 770 km
Sınırlar 3582 km
En yüksek nokta Rysy (2.499 m)
En alçak nokta Raczki Elbląskie (-1,8 m)
En uzun nehir Vistül
En büyük göl Śniardwy


Polonya coğrafyası, Polonya'nin yeryüzü şekillleri ve ikliminin bölgelere göre dağılımını konu edinir.

312.696 kilometrekare (120.733 sq mi)'lik yüzölçümüyle Avrupa'nın 9. ve dünyanın 69. büyük ülkesi olan Polonya, Kuzey Avrupa Ovası'nın büyük bir bölümünü kaplar ve ülkenin çoğunluğu düzlük alanlardan oluşur.[1] Yükseltinin nadiren 200 metrenin üstüne çıktığı ülkedeki tek dağlık alan, güneydeki Südetler ve Świętokrzyskie'nin (Karpatlar) uzantılarının bulunduğu ve yüksekliği çoğunlukla 700-1.100 metre arasında değişen tepelerdir.[2] En yüksek noktası Rysy zirvesinde 2.499 metre olan Polonya coğrafyası,[3] ülkeyi tarih boyunca kolaylıkla işgal edilen bir bölge yapmıştır.[4]

Ülkede coğrafî olarak farklılık gösteren bölgeler, kuzeydeki Baltık Denizi'nin kumlu plajlar, ve Kuzey Polonya'da "Göller Bölgesi" olarak da bilinen Mazurya'dır. 2.000'den fazla göle ev sahipliği yapan Mazurya, aynı zamanda 1.047 kilometre (651 mi)'lik uzunluğuyla ülkenin en uzun nehir olan Vistül'e ev sahipliği yapar. Vistül'ün dışında Mazurya'da bulunan büyük nehirler arasında Bzura, Warta, Batı Bug, Oder ve Noteć öne çıkar. Mazurya, aynı zamanda 1.134 kilometrekare (438 sq mi) yüzölçümü ile ülkenin en büyük gölü olan Śniardwy ve 104 kilometrekare (40 sq mi) yüzölçümüyle ülkenin ikinci büyük gölü olan Mamry'ye ev sahipliği yapar.[5]

İdari bölümler[değiştir | kaynağı değiştir]

Voyvodalık Başkent veya başkentler
Türkçe Lehçe
Büyük Polonya Wielkopolskie Poznań
Kuyavya-Pomeranya Kujawsko-Pomorskie Bydgoszcz / Toruń
Küçük Polonya Małopolskie Kraków
Łódź Łódzkie Łódź
Aşağı Silezya Dolnośląskie Wrocław
Lublin Lubelskie Lublin
Lubusz Lubuskie Gorzów Wielkopolski / Zielona Góra
Mazovya Mazowieckie Varşova
Opole Opolskie Opole
Podlakya Podlaskie Białystok
Pomeranya Pomorskie Gdańsk
Silezya Śląskie Katowice
Alt Karpatya Podkarpackie Rzeszów
Świętokrzyskie
(Kutsal Haç)
Świętokrzyskie Kielce
Varmiya-Mazurya Warmińsko-Mazurskie Olsztyn
Batı Pomeranya Zachodniopomorskie Szczecin

Ovalar ve limanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Polonya'nın Baltık Denizi kıyısında Szczecin ve GdańskGdynia olarak iki tane doğal limanı vardır.[2]

Orta Polonya büyük bir ovalar topluluğudur: Oder'ın kıyısındaki Aşağı Silezya Ovası; Warta'nın kıyısındaki Büyük Polonya ovası ve Orta Vistül'ün kıyısındaki Mazovya Ovası.[2]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Polonya iklimi hem okyanus ikliminin hem de karasal iklimin özelliklerini taşır: Batı rüzgârıyla gelen yağışlar, aynı zamanda ülkenin doğusunda ve batısındaki iklim farklılıklarına neden olur: Doğu, genellikle kışın daha soğuk ve yazın daha sıcaktır.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2017 Polonya İstatistik Verileri" (PDF). www.stat.gov.pl (İngilizce). Varşova, Polonya: Polonya İstatistik Kurumu. 2017. ss. 85-86. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2022. 
  2. ^ a b c d Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  3. ^ "Nowe ustalenia dotyczące wysokości szczytów w Tatrach". geoforum.pl (Lehçe). 2020. 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2021. 
  4. ^ Basista, Jakub (2022). Historical dictionary of Poland (3. bas.). Lanham, Md.: Scarecrow Press Inc. s. 108. ISBN 978-0810871625. 
  5. ^ "Jezioro Śniardwy - Moje Mazury". mojemazury.pl. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.