Phagspa yazısı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Phagspa yazısı
Tür Alfabe
Diller Çince, Tibetçe, Moğolca, Uygurca, Sanskritçe, Farsça
Oluşturan Drogun Çugyal Phagpa
Dönem 1269-1660
Aile sistemi
Kardeş alfabeler Lepça, Meitei, Khema, Marçen
ISO 15924 ttb, Phags-pa
Yön Yukarıdan aşağıya
Unicode adı Phags-pa
Unicode aralığı U+A840–U+A87F
Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir. Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA.
Phagspa yazısı ile yazılmış Hristiyan mezartaşı

Phagspa yazısı, Yuan Hanedanı'nın kurucusu Kubilay Han için Tibetli keşiş Drogun Çugyal Phagpa tarafından Yuan içindeki yazılı diller için birleşik bir yazı olarak tasarlanmış bir alfabedir. Bu yazının fiili kullanımı, Moğol liderliğindeki Yuan Hanedanı sırasında yaklaşık yüz yıl ile sınırlıydı ve Ming Hanedanı'nın gelişiyle birlikte kullanım dışı kaldı.[1]

Yuan döneminde Çince, Tibet dilleri, Moğolca, Uygurca, Sanskritçe, Farsça ve diğer komşu dillerin çeşitlerini yazmak ve yazıya dökmek için kullanıldı.[2] Tarihsel dilbilimciler için, kullanımının belgelenmesi bu dillerdeki değişiklikler hakkında ipuçları sağlamaktadır.

Onun soyundan gelen sistemler, Tibetçe ve Sanskritçe yazmak için kullanılan Yatay kare yazıyı içerir. Kore Hangıl alfabesinin Phagspa'dan sınırlı bir etkiye sahip olduğuna dair bir teori bulunmaktadır. Pax Mongolica sırasında yazı, batı Orta Çağ sanatında çok sayıda görünüm bile yaptı.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mote, Frederick W. (1999). Imperial China, 900-1800. Cambridge, Mass.: Harvard University Press. s. 484. ISBN 978-0-674-01212-7. 
  2. ^ Theobald, Ulrich. "The 'Phags-pa Script (www.chinaknowledge.de)". www.chinaknowledge.de (İngilizce). 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2022. 
  3. ^ Bazaar to Piazza: Islamic Trade and Italian Art, 1300-1600, Mack, p.61

Ek okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Everding, Karl-Heinz (2006). Herrscherurkunden aus der Zeit des mongolischen Großreiches für tibetische Adelshäuser, Geistliche und Klöster. Teil 1: Diplomata Mongolica. Mittelmongolische Urkunden in 'Phags-pa-Schrift. Eidtion, Übersetzung, Analyse (Almanca). Halle: International Institute for Tibetan and Buddhist Studies. ISBN 978-3-88280-074-6. 
  • Poppe, Nicholas (1957). The Mongolian Monuments in hP´ags-pa Script (Second bas.). Wiesbaden: Harrassowitz. 
  • Sampson, Geoffrey (1985). Writing Systems: A Linguistic Introduction. Great Britain: Anchor Brenton Ltd. ISBN 978-0-09-156980-8. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]