Petko Slaveykov

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Petko Slaveykov

Petko Raçov Slaveykov (Bulgarca: Петко Рачов Славейков, d. 17 Kasım 1827, Tırnovo - ö. 1 Temmuz 1895, Sofya, Bulgaristan), Bulgar yazar ve siyaset adamı; oğlu Penço Slaveykov ile birlikte Bulgarcayı çağdaş bir edebiyat dili düzeyine çıkararak ve o dönem Avrupa düşüncesini ülkesinde tanıtarak Bulgar edebiyatının zenginleşmesine katkıda bulunmuştur.


Petko Raçov Slaveykov'un ilk yapıtları Smesena Kitka (1852) ve Pesnopoyka (1852) yurtsever temaları işleyen lirik şiirlerdi. Slaveykov'un yapıtlarında Bulgarcayı kullanması, yerel dildeki şiirin yeniden canlanmasında önemli rol oynadı. Bulgar şiirine, masal, hiciv ve epigram gibi türleri kattı ve yaklaşık 18.000 Bulgar atasözü ve halk deyimini bir araya getiren bir kitap yazdı. 1862'de yaptığı Kitabı Mukaddes çevirisi de Bulgarcanın lehçelerine dayanıyordu.

Slaveykov, Osmanlı işgaline ve Rum patrikhanesinin dinsel egemenliğine açıkça cephe aldığı siyasal kitapçıklarıyla da Bulgaristan'da ulusal kimliğin gelişmesinde etkili oldu.

1863'te İstanbul'a yerleşerek Bulgar göçmenlerinin çıkardığı dergilerde yazdı; ayrıca siyasi dergiler yayımladı. "Bulgarları sarsarak kendine getirmeyi amaçlayan yergi gazetesi" alt başlığıyla yayımlanan Gayda gazetesinin redaktörlüğünü yaptı. Slaveykov, Gayda ile 1860'lı-1870'li yıllarda İstanbul'daki Bulgar gazeteciliğine yön verdi.[1] Bağımsız Bulgar Kilisesi için mücadele etti, bu amaca 1870'te ulaşabildi. Ülkesinin bağımsızlığını kazanmasından (1878) sonra gerek kurucu meclis başkanı, gerekse Demokratik Parti kurucularından biri olarak siyasi yaşamda etkin rol oynadı. Daha sonra içişleri bakanı ve eğitim bakanı oldu. 1881 darbesinden sonra, Osmanlıların elinde bulunan Filibe'ye (Plovdiv) giderek, bağımsızlık yanlısı Nezavisimost gazetesini yayımladı.

Petko Slaveykov'un Türkçede Akbaldır Çeşmesi (1943) adlı bir kitabı vardır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hüseyin Mevsim, Bulgar Edebiyatı İstanbul'da, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2005.