Petkiri Kilisesi
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Ayyıldız, Oltu |
| Koordinatlar | 40°26′10″K 42°04′38″D / 40.43611°K 42.07722°D |
| İnanç | Doğu Ortodoks Kilisesi |
| Mezhep | Gürcü Ortodoks Kilisesi |
| Durum | Yıkıntılar |
| Mimari | |
| Mimari tür | Tetrakonk kilise |
| Mimari biçim | Gürcü mimarisi |
| Tamamlanma | Orta Çağ |
| Özellikler | |
| Malzemeler | Taş, kireç harcı |
Petkiri Kilisesi (Gürcüce: ფეთქირის ეკლესია), tarihi Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesinin Ayyıldız mahallesinin sınırları içinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kilisedir.[1]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Petkiri Kilisesi'nin bulunduğu Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. 1835 tarihli Osmanlı nüfus tespitinde köyde Müslümanlar ve Gregoryen Ermeniler birlikte yaşıyor, Petkiri'nin nüfusu bu sırada yaklaşık 224 kişiden oluluyordu.[2] Ancak bu kilise köyün merkezinde değil, 3 kilometre doğusunda bulunmaktadır. Petkiri Kilisesi ilk kez 2016 yılında Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır.[1]
Mimari
[değiştir | kaynağı değiştir]Petkiri Kilisesi, tetrakonk bir yapı olup köyün yerleşim merkezinin 3 kilometre doğusunda, bir çayırlıkta bulunmaktadır. Yapının bulunduğu yer "Kilise Boynu" olarak adlandırılmaktadır. Büyük ölçüde yıkılmış olan yapı, kabaca yontulmuş orta irilikte taşlarla, kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. İçten kare planlı bir yapıdır ve dört cephesinde dışarı taşan birer apsis bulunmaktadır. Sunağın bulunduğu doğudaki apsis diğerlerine göre içten daha derin bir forma sahiptir. Bununla birlikte dışarıdan haç planlı bir yapıdır. Kilisenin giriş kapısının batıda bulunduğu anlaşılmaktadır.[1]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 208 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 82, 105. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2