Peştu alfabesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
1651 yılında Nestâlik ile yazılan Hayrülbayan, Peştuca yazılmış bilinen en eski belgedir.

Peştu alfabesi (Peştuca: پښتو الفبې pax̌to alifbe), Arap alfabesinin Peştu diline uyarlanmış alfabe olup ek olarak Arapça'da bulunmayan sesler eklenmiştir.

Harfler[değiştir | kaynağı değiştir]

Peştu alfabesi 44 harften oluşmaktadır. Listede Peştuca'nın Güney, Orta ve Kuzey lehçeleri dahildir.

İsim UFA ALA-LC Transliterasyon Latin Unicode Yazılış Yalın
Sonda Ortada Başta
elif /[ɑ]/, /[ʔ]/ ā, ʾ ā, ʾ Ā ā, yok U+0627,
U+0622
ـا ـﺎ آ, ا آ, ا
be /[b]/ b b B b U+0628 ـﺐ ـﺒـ بـ ب
pe /[p]/ p p P p U+067E ـﭗ ـﭙـ پـ پ
te /[t̪]/ t t T t U+062A ـﺖ ـﺘـ تـ ت
ṭe /[ʈ]/ (veya tt) U+067C ـټ ـټـ ټـ ټ
se /[s]/ s S s U+062B ـﺚ ـﺜـ ثـ ث
jīm /[d͡ʒ]/ j j (veya ǰ) J j U+062C ـﺞ ـﺠـ جـ ج
če /[t͡ʃ]/ ch č Č č U+0686 ـﭻ ـﭽـ چـ چ
he /[h]/ / [x] h H h U+062D ـﺢ ـﺤـ حـ ح
xe /[x]/ kh x X x U+062E ـﺦ ـﺨـ خـ خ
ce /[t͡s]/ / /[s]/ ts (veya c) C c U+0685 ـڅ ـڅـ څـ څ
źim /[d͡z]/ / /[z]/ ż dz (veya j) Ź ź U+0681 ـځ ـځـ ځـ ځ
dāl /[d̪]/ d d D d U+062F ـﺪ ـﺪ د د
ḍāl /[ɖ]/ (veya dd) U+0689 ـډ ـډ ډ ډ
zāl /[z]/ z Z z U+0630 ـﺬ ـﺬ
re /[r]/ r r R r U+0631 ـﺮ ـﺮ
ṛe /[ɺ̢]/ (/[ɭ̆]/), /[ɻ]/ (veya rr) U+0693 ـړ ـړ ړ ړ
ze /[z]/ z z Z z U+0623 ـﺰ ـﺰ
že /[ʒ]/ / /[d͡z]/ zh ž Ž ž U+0698 ـﮋ ـﮋ ژ ژ
ẓ̌e (güney)
ǵe (orta, kuzey)
/[ʐ]/ (güney)
/[ʝ]/ (orta)
/[ɡ]/ (kuzey)
ẓh (güney)
g'h (orta)
g (kuzey)
ẓ̌ (güney)
γ̌/ǵ (orta)
g (kuzey)
Ǵ ǵ (veya Ẓ̌ ẓ̌) U+0696 ږ ږ ـږ ـږ
sīn /[s]/ s s S s U+0633 ـﺲ ـﺴـ سـ س
šīn /[ʃ]/ sh š Š š U+0634 ـﺶ ـﺸـ شـ ش
ṣ̌īn (güney)
x̌īn (orta, kuzey)
/[ʂ]/ (güney)
/[ç]/ (orta)
/[x]/ (kuzey)
ṣh (güney)
k'h (orta)
kh (kuzey)
ṣ̌ (güney)
(orta)
x (kuzey)
X̌ x̌ (veya Ṣ̌ ṣ̌) U+069A ـښ ـښـ ښـ ښ
swād /[s]/ s S s U+0635 ـﺺ ـﺼـ صـ ص
dwād / zwād /[z], [d̪]/ z, d Z z, D d U+0636 ـﺾ ـﻀـ ضـ ض
twe /[t̪]/ t T t U+0637 ـﻂ ـﻄـ طـ ط
zwe /[z]/ z Z z U+0638 ـﻆ ـﻈـ ظـ ظ
ayn /[ʔ]/ ʻ ʻ yok U+0639 ـﻊ ـﻌـ عـ ع
ğayn /[ɣ]/ gh gh (veya γ) Ğ ğ U+063A ـﻎ ـﻐـ غـ غ
fe /[f]/ / /[p]/ f f F f U+0641 ـﻒ ـﻔـ فـ ف
qāf /[q]/ / /[k]/ q q Q q U+0642 ـﻖ ـﻘـ قـ ق
kāf /[k]/ k k K k U+06A9 ـک ـکـ کـ ک
gāf /[ɡ]/ g g G g U+06AB ـګ ـګـ ګـ ګ
lām /[l]/ l l L l U+0644 ـﻞ ـﻠـ لـ ل
mīm /[m]/ m m M m U+0645 ـﻢ ـﻤـ مـ م
nūn /[n]/ n n N n U+0646 ـﻦ ـﻨـ نـ ن
ṇūn /[ɳ]/ (veya nn) U+06BC ـڼ ـڼـ ڼـ ڼ
wāw /[w]/, /[u]/, /[o]/ w, ū, o w, ū, o W w, Ū ū, O o U+0648 ـﻮ ـﻮ و و
gərda he
yuvarlak
/[h]///[ʔ]/, /[a]/, /[ə]/ h, a, ə h, a, ə H h, A a, Ə ə U+0647 ـﻪ ـﻬـ هـ ه
klaka ye
sert
/[j]/, /[i]/ y, ī y, ī Y y, Ī ī U+064A ـﻲ ـﻴـ يـ ي
pasta ye
yumuşak
/[e]/ e ē E e U+06D0 ـﯥ ـﯧـ ېـ ې
nārīna ye
eril
/[ai]/, /[j]/ ay, y ay, y Ay ay, Y y U+06CC ـی ـ ـ ی
x̌əźīna ye
dişil
/[əi]/ ạy əi Əi əi U+06CD ـۍ ـ ـ ۍ
fāiliya ye
sözlü
/[əi]/, /[j]/ ạy, y əi, y Əi əi, Y y U+0626 ـئ ـئـ ئـ ئ

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Awde & Sarwan (2002). "Pashto dictionary & phrasebook", page 24.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]