Palsgraf v. Long Island Railroad Co.

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Palsgraf v. Long Island Railroad Co., 248 NY 339, 162 NE 99 (1928), öngörülemeyen bir davacıya karşı hukuki sorumluluk konusu hakkındaki ünlü bir Amerikan haksız fiil davasıdır.[1] Dava, New York'taki en yüksek eyalet mahkemesi olan New York Temyiz Mahkemesi tarafından görüldü.[2] Kararı Amerikan ortak hukukunun geliştirilmesinde önde gelen isimlerden biri olan Baş Yargıç Benjamin Cardozo yazdı.[2]

Davacı Helen Palsgraf, kızlarını sahile götürürken Ağustos 1924'te Long Island Rail Road istasyonunda bekliyordu. Ondan önce trene binen iki adamdan biri (demiryolu çalışanlarının yardımıyla) patlayan bir paketi trene taşımaktaydı.[2] Taşıma sırasına paketin yere düşmesiyle oluşan patlamanın etkisiyle platformdaki jetonla çalışan büyük bir ağarlık ölçer Palsgraf'a çarptı.[2] Olaydan sonra kekelemeye başlayan Palsgraf, tren çalışanlarının patlayıcı taşıyan adama yardım ederken ihmalkar davrandığını ve bu ihmalden zarar gördüğünü iddia ederek demiryoluna dava açtı. Mayıs 1927'de mahkemede jüri Palsgraf'ı haklı bularak bularak demiryolunun 6.000 dolar ödemekle yükümlendirdi.[2] Demiryolu itiraz edince Temyiz Mahkemesi'ne taşınan davada çıkan karar 3–2 yine Palsgraf'ın lehineydi. Sonunda demiryolunun itirazıyla New York'un en yüksek mahkemesine gelen davada Yüksek Temyiz Mahkemesi Yargıcı Cardozo, 4–3 çoğunluğu için kararı kalem aldı.[2] Cardozo, demiryolları çalışanlarının ihmalkar davranmadıkları çünkü Palsgraf'a karşı bir özen gösterme yükümlülüğü bulunmadığına karar verdi.[2] Cardozo'ya göre bunun nedeni Palsgraf'ın yaralanması demiryolu işçilerinin yardımdan kaynaklan öngörülebilir bir zarar değildi. Böylece en alt mahkemedeki jüri kararı bozuldu ve davayı demiryolu kazandı.[2]

Davada görülen tuhaf olay örgüsü ve Cardozo'nun olağanüstü itibarı da dahil olmak üzere bir dizi faktör davayı hukuk mesleğinde ünlü kıldı.[2] Dava, günümüzde Amerikan hukuk okullarındaki haksız fiil sınıflarının neredeyse hepsinde öğretilmeye devam edilmektedir.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Rabin, Robert (2003). Torts stories. New York: Foundation Press. ISBN 978-1587785030. 
  2. ^ a b c d e f g h i j Rabin 2003.