Paganizm

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Paganlık sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Paganizm, kökenleri dünyanın kadim doğa dinlerine uzanan bir inanç biçimi ve bu dinlerin genel adıdır.

20. yüzyıldan itibaren paganizm terimi (ya da neopaganizm), İbrahimi dinler öncesi eski pagan dinlerinin yeniden canlandırılmasıyla tanımlayıcı hale gelmiştir. [1] Günümüzde Paganizmin geniş çeşitliliği içinde farklı teolojik yaklaşımlar bulunmaktadır. Bazı paganlar politeist inançlara sahip olup isimleri Avrupa folklorü ve mitolojisinden de tanıdık olabilen çok sayıda Tanrı ve Tanrıçaların izinden giderken, diğerleri monoteist inançlara sahip olup Tanrı ve Tanrıçanın ötesinde cinsiyeti belirgin olmayabilen tek bir yaratıcı güce inanır ve yine başkaları duoteist inançlara sahip olup kendilerini kozmik bir çifte adar. (Tanrıça ve Tanrı veya Hanım ve Efendi) [2]

Bu terim fazlasıyla geniş olduğundan ve tanımları muğlak olduğundan çoğu kez bu başlık altında incelenebilecek bir din tanımlanırken daha belirli isimler tercih edilir; politeizm, şamanizm, animizm veya panteizm gibi. Paganizm, batı dillerinde Latince "kırsal" anlamına gelen paganus kelimesinden türemiştir.

Etimolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pagan.jpg
Ağaçlar pek çok pagan kültüründe önemli bir yere sahiptir.

Latince paganus yani kırsal sözcüğünden türemiştir. Özellikle köylü Erken dönemlerden beri Hıristiyanlık, kırsal kesimlerden ziyade şehirlerde yayılmıştı. Böylece kısa bir süre içinde Hıristiyan olmayan kişi ile köylü neredeyse eş anlamlı hale geldi ve modern anlamına yakın olarak kullanılan pagan terimi ortaya çıktı.[1]

Pagan sözcüğünün kullanımı birçok Batı dilinde çok eski zamanlardan beri var olsa da, paganizm sözcüğünün kullanımı daha yenidir. Örneğin İngilizce'de pagan sözcüğüne 14. yüzyılda rastlanırken, 'paganizm sözcüğüne 17. yüzyıldan önce rastlanmamıştır.

Pagan Sınıflandırması[değiştir | kaynağı değiştir]

Isaac Bonewits tarafından yapılmış pagan tasnifi[2]:

  • Paleo-Paganizm: "Neopaganizm" teriminin karşıtı olan bir retronim, diğer kültürler tarafından müdahaleye maruz kalmamış pagan kültürlerini tanımlamakta kullanılmaktadır. Bu terim Hinduizm, Şinto, göç öncesi Germen paganizmi, Kelt politeizmi, Yunan ve Roma dinleri.
  • Mezo-Paganizm: Monoteistik, dualistik veya teistik olmayan dünya görüşleri, inanç veya öğretilerden etkilenmiş olsa da dini uygulamalar açısından bağımsızlığını korumuş pagan kültürlerini tanımlar. Buna Amerikan yerlileri, Avustralya aborijinleri, Farmasonluk, Teosofi ve Sihizm vb. dahildir.
  • Neopaganizm: Modern insanlar tarafından çoğunlukla doğa ile (insanlık ve yaşam arasında) yeniden sıkı bir bağ kurmak temelinden yola çıkan, doğal, Hristiyanlık öncesi veya diğer doğa temelli ruhani öğreti ve inançların yeniden canlandırılmaya çalışılması. Bu tanıma Slavianstvo, Neo-Druidizm ve Vika dahildir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  •   Oxford English Dictionary, (online) 2nd Edition (1989), post-klasik Latince paganus sözcüğünün "Hristiyan olmayan" anlamında kullanımının semantik gelişimi belirsizdir. Zamansal süreçte tartışmalıdır fakat 4. yüzyıl olabilir. Daha erken bir ön ek Tertullian'da, De Corona Militis xi, bulunur; "Apud hunc [sc. Christum] tam miles est paganus fidelis quam paganus est miles infidelis," fakat burada paganus sözcüğü Hristiyan olmayan yerine sivil anlamında da kullanılmış olabilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Spirited, page 44, Gede Parma, 2012
  2. ^ Paganizm Nedir?, http://tr.paganfederation.org/, erişim tarihi: 19 Haziran 2013