Osteoporoz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.
Osteoporoz
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
Hastalık Veri Tabanı 9385
ICD-10 kodu M[1]-M[2]
ICD-9 kodu 733.0
MedlinePlus 000360
eMedicine med/1693
ped/1683 pmr/94 pmr/95
OMIM 166710
MeSH D010024

Osteoporoz veya Kemik erimesi, kemik metabolizmasındaki bir bozukluk sonucunda kemikteki protein örgüsünün seyrelmesiyle iskelette ortaya çıkan ve kemiklerin çok kolay kırılabilmesine sebep olan bir hastalıktır.

Kemiğin birim hacimdeki mineral yoğunluğu azalmıştır. Bu nedenle kemikler daha kolay kırılır hale gelir. En çok omurlarda, kalça ve bilek kemiklerinde görülse de vücuttaki bütün kemikler bu durumdan etkilenir. Her iki cinste de görülebilmekle beraber hastaların %80'i kadındır.

Osteoporozun başlıca etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Osteoporoz sonucu oluşan L1-L2 vertebralarda kırık

Bazı kalıtsal özellikler taşımak (kemikleri kırılgan olan ve ailede eski benzerleri bulunan beyaz ırktan veya Asya kökenli, sarışın ve mavi gözlü, narin yapılı küçük kadın) veya erken menopozdan yahut yumurtalıkların alınmasından sonra hormon değişikliklerine (östorojenlerin ani azalması) uğramak osteoporozun en önemli nedenleridir. Ama, sürekli oturma, uzun süre haraketsiz kalma gibi yaşama tarzı; uzun süre tütün, alkol, kortizon, heparin, antiepileptikler gibi toksik (zehirleyici) maddelerin kullanılmasına veya zayıflama rejimleri ve kötü beslenme yüzünden kalsiyumun eksikliğine yol açan beslenme alışkanlıklarına dayanan bazı dış etkenler de, osteoporozun tehlikesini önemli ölçüde artırır. Bunların yanı sıra, omurların veya kol-bacak kemiklerinin kırılma tehlikesi artar.

Menapozla beraber görünen osteoporozda daha çok omurga kemikleri kırılırken, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan senil osteoporozda femur denilen bacak kemiği kırılmaktadır.

Ortaya çıkışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Gözenekli bir kemik dokusuna dönüşen kemiğin erimesi şeklinde ortaya çıkar; yani kemik daha az yoğun, daha az dirençli hale gelmiş, protein ağı kötülemiştir. Kemik lamellerinin azalmasıyla ortaya çıkan bu hastalık menapozla beraber artma eğilimindedir.

Osteoporoz Riskini Artıran Faktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Küçük kemikli kadınlar,
  • Açık ten,
  • Ailede osteoporoz problemi,
  • Diyabet,
  • Karaciğer, böbrek hastalığı ve tiroid bezi bozuklukları,
  • Kortizon, epilepsi ilaçları, antiasitler, diüretikler,
  • Sigara içmek ve alkol almak
  • Güneş ışığından mahrum kalmak.

Bulguları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kronik sırt ağrısı,
  • Boy kısalması,
  • Akşamları bacak krampları,
  • Eklem ağrıları,
  • Diş kaybı,
  • Diş eti problemleri,

Menopoz Sonrası Tedavisi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hormon replasman tedavisi (son yıllarda osteoporoz tedavisi için kullanılmamaktadır ama menopoz semptomları için kullanımı sırasında osteoporoz yönünden de koruyucu etkisi vardır)
  • Kalsitonin hormonu ve kalsiyum alınması,
  • Bifosfonat türevi ilaçlar,
  • Günlük 1500 mg Ca ve 400 IU vitamin D alımı,
  • Uzun yürüyüşler,
  • Sağlıklı bir diyet,
  • Sigaranın bırakılması,
  • Düzenli aralıkla egzersiz yapmak,

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

Prof.Dr.Cem Fıçıcıoğlu