Oran testi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Matematikte oran testi, terimleri gerçel ya da karmaşık sayı olan bir

serisinin yakınsaklığını belirlemek için kullanılan bir yöntemdir. Bu test ilk defa Jean le Rond d'Alembert tarafından yayınlanmıştır ve bazen d'Alembert's oran testi olarak da bilinir. Oran testi, "lim"in n sonsuza giderken limiti temsil ettiği

sayısını kullanmaktadır.

Oran testi şunu ifade etmektedir:

Eğer L = 1 ise veya limit var değilse, o zaman test sonuçsuz kalır, yani bu test kullanılamaz. Bu iki durumu da sağlayan yakınsak ve ıraksak seriler vardır.

Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yakınsayan[değiştir | kaynağı değiştir]

serisine bakalım. Bu seriyi oran testine tabi tutarsak şunu elde ederiz:

=

Bu yüzden, , 1'den küçük olduğu için seri yakınsaktır.

Iraksayan[değiştir | kaynağı değiştir]

serisine bakalım. Bu seriyi oran testine tabi tutarsak şunu elde ederiz:

=

Bu yüzden, , 1'den büyük olduğu için seri ıraksaktır.

Sonuçsuz[değiştir | kaynağı değiştir]

ise, serinin oran testinden yakınsak veya ıraksak olduğunu çıkarmak imkânsızdır. Mesela,

serisi ıraksar ama limit 1'dir; yani

Diğer taraftan,

serisi mutlak yakınsaktır; ancak yine

Sonuç olarak,

şartlı yakınsaktır ama

L=1 ve Raabe testi[değiştir | kaynağı değiştir]

Önceki örnekte de görüldüğü gibi oran testinde limit 1 olduğu zaman test sonuçsuzdur. Oran testinin Raabe'ye ait olan bir uzantısı bazen bu durumla başa çıkmayı sağlayabilir. Raabe testi ise şunu ifade eder:

ise ve

ifadesini sağlayan pozitif bir c varsa, o zaman seri mutlak yakınsaktır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Knopp, Konrad, "Infinite Sequences and Series", Dover publications, Inc., New York, 1956. (§ 3.3, 5.4) ISBN 0-486-60153-6
  • Whittaker, E. T., and Watson, G. N., A Course in Modern Analysis, 4üncü baskı, Cambridge University Press, 1963. (§ 2.36, 2.37) ISBN 0-521-58807-3