Oliver Tambo

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Oliver Tambo (d. 27 Ekim 1917, Bizana, Johannesburg, Güney Afrika - ö. 24 Nisan 1993, Johannesburg, Güney Afrika), yaşamının yaklaşık 30 yılını sürgünde geçiren (1960-90) ve 1969'dan sonra Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) başkanlığını yürüten Güney Afrikalı Siyah siyaset adamı.


Dışa kapalı ve yoksul bir Doğu Kap köyünde dünyaya geldi. Anglikan ve Metodist misyon okullarının ardından Fort Hare Üniversitesi'nde okuyarak 1941'de mezun oldu. Daha sonra hukuk öğrenimi gördü. Üniversitede tanıştığı Nelson Mandela ve başka arkadaşlarıyla birlikte 1944'te ANC'ye bağlı Gençlik Birliği'ni kurdu. Kısa bir süre öğretmenlik yaptıktan sonra Johannesburg'da avukatlık yapmaya başladı. Mandela ve Tambo 1952'de Güney Afrika'nın ilk, siyah hukuk bürosunu kurdular.[1] Bu dönemde yalnızca Siyahların siyasal mücadelesiyle ve mahkemelerdeki davalarla ilgilenmeye başladı. Bu arada ANC'nin yönetim kademelerinde adım adım yükseldi. Mandela'yla birlikte 1952'de Güney Afrika'da Siyah halkları için dava açma kapmpanyasına öncülük etti. Vatana ihanet suçlamasıyla 1956'da tutuklandıysa da ertesi yıl serbest bırakıldı. 1958'de ANC Başkanı Mandela'nın yardımcılığına getirildi. Sharpeville Katliamı'ndan (2 Mart 1960) iki gün sonra ANC'nin yasadışı ilan edilmesi üzerine, örgütün yurtdışı merkezinin oluşturulmasını sağlamak için Güney Afrika'dan ayrıldı. Sonunda Zambiya'nın başkenti Lusaka'ya yerleşti. Hareketin yaşlı önderi Şef Albert Luthuli'nin ölümünden sonra ANC'nin geçici başkanlığını üstlendi (1967). Ocak 1987'de Beyazları da Siyahlarla birlikte apartheid'a karşı mücadeleye çağırdı. Mayıs 1987'deki seçimlerden sonra ırkçılıkla mücadelenin tek yolunun silahlı eylem olduğunu savundu.

Ülkesine 13 Aralık 1990'da, ANC'nin 30 yılı aşkın bir dönemden sonraki ilk geniş kapsamlı konferansına katılmak üzere döndü. Daha önce geçirdiği bir felç nedeniyle sağlığı bozuk olduğundan, ANC'nin yönetimiyle ilgili görevleri eski mücadele arkadaşı Mandela'ya bıraktı ve 1991'de büyük ölçüde onursal bir nitelik taşıyan genel başkanlık makamına geçti. 1993'te ölünceye değin bu görevi sürdürdü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]