Oidipus Kolonos'ta (Sofokles)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Oidipus Kolonos'ta Sofokles'in günümüze ulaşan yedi trajedisinden biridir.[1] Bu yedi oyundan üç tanesi koronolojik ve hikâye olarak birbirine bağlıdır. Oidipus Kolonos'ta oyunu öncesi geçen Oidipus ve yine Oidipus Kolonos'ta oyunu sonrası geçen Antigone trajedileridir.[2]

Sofokles, Atina yakınlarındaki Kolonos'ta doğmuş ve yaşamıştır. Oyunda yine Kolonos'ta geçmektedir. Bu oyunu ölümünden kısa bir süre önce yazdığı ve yine aynı ismi taşıyan torunu tarafından M.Ö. 401 yılında Dionysos Festivalinde sergilendiği bilinmektedir.

Oyunun Konusu[değiştir | kaynağı değiştir]

Oidipus, gözleri körüp olup sürgün edildikten sonra oğulları onun sürgününü engellemek için çaba göstermemiş ama iki kızı Antigone ve İsmene onun yanında kalmışlardır. Böylece Oidipus, Antigone'un refakatinde Kolonos'a gelirler. Kolonos, Atina'nın yakınındadır ve Atina'nın o zamanki kralı ünlü Theseus'tur.

Kolonos'ta Kolono isimli bir heykel bulunmaktadır ve şehri koruduğuna inanılmaktadır. Olaylar bu heykelin önünde gerçekleşir. Oidipus, yerli halka kralları ile görüşmek istediğini söyler. Ona kim olduğunu sorduklarında ve adını söylediğinde herkes dehşete düşer çünkü Oidipus'un babasını öldürüp annesi ile evlendiğini herkes duymuştur.

Sonra kızı İsmene gelir ve Oidipus'a iki erkek kardeşinin birbirine düştüğünü; küçük olanın büyüğü ülkeden kovduğunu söyler. Böylece büyük olan Argos Krallığına sığınmış ve oranın kralının kızıyla evlenmiştir. Sonra orada bir ordu toplayıp Thebai'ye ve küçük kardeşine saldırmak üzere yola çıkmıştır. Ayrıca bir kehanet daha verilmiştir; Oidipus'un diri ya da ölü Thebai'ye dönmesi şehre mutluluk getirecektir.

Oidipus katiyen Thebai'ye dönmeyi kabul etmez. Ardından Theseus gelir. Oidipus ondan koruma talep eder, eğer burada ölmesine izin verirse bedeninin Atina şehrini koruyacağını söyler. Theseus bu kehanetten bağımsız kendisinin misafirperver olduğunu ve onu ülkesinde ağırlayacağını belirtir.

Ardından sahneye Kreon girer. Kreon, Oidipus'un annesi ve karısı Iokaste'nin erkek kardeşidir. Zorla Oidipus'u ve kızlarını Thebai'ye götürmeye çalışır ancak Theseus buna engel olur.

Sonra Polyneikes sahneye girer. Babasına kardeşine savaş açtığını anlatır. Kehanete göre Oidipus hangi kardeşi desteklerse o savaşı kazanacaktır. Oidipus ona sinirkenir ve şu anki haline düşmesine sebep olanın oğulları olduğunu bu yüzden de ikisinin birbirlerini öldürmesini dilediğini söyler. Böylece Polyneikes eli boş döner.

Gök gürler ve Oidipus ölme vaktinin geldiğini belirtir. Theseus ona eşlik eder. Döndüğünde Oidipus'un ölümünü ondan başka gören olmadığını söyler. Kızları İsmene ve Antigone ağlar ve babalarının mezazrını görmek ister ama Theseus, Oidipus'a söz verdiğini ve mezarının yerini kimseye gösteremeyeceğini belirtir. Böylece kızlar Thebai'ye dönmek istediklerini söylerler ve Theseus onlara izin verir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Fontaine, Michael (2014). The Oxford handbook of Greek and Roman comedy. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0190887216. 
  2. ^ Loney, Alexander (2018). The Oxford handbook of Hesiod. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0190209032.