Nur Cemaati

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Nurculuk sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Nur Cemaati, Nurcular veya Risale-i Nur hareketi, Said Nursi'nin öğretilerini[1][2][3][4] izleyen 20. yüzyıl başlarında doğan İslâmî harekettir.[5][6] İtikâdi ve fıkhi bakımdan Sünnî[7] İslâm'a bağlıdırlar. Cemaatin temel faaliyeti Risale-i Nur'ların okunması, anlaşılmaya çalışılması ve insanlara ulaştırılmasıdır.[8] Bu faaliyet Cemaat mensupları tarafından "Hizmet-i imaniye ve Kur'aniye" veya kısaca ''Hizmet'' diye tabir edilen kavramlarla ifade edilir.[9]

Said Nursiye ait Kur'an tefsiri olan Risale-i Nur Külliyatı öğretileri ekseninde hareket eden bir yapıya sahiptir.[2] Kararlar genellikle "Meşveret" veya "İstişare" diye adlandırdıkları danışma sonunda çoğunluk tarafından alınır.[10][11]

Said Nursinin vefatından sonra talebelerinin çeşitli şehirlere dağılması ve yeni Risale-i Nur okuyucuların doğmasıyla Cemaat farklılık gösterebilen tarzlarda faaliyet göstermiş; "Meşrep" olarak tabir edilen yeni gruplar meydana gelmiştir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Risale-i Nur Külliyatından Sözler kitabının kapağı

Said Nursînin 23 Mart 1960 tarihinde ölümünden sonra yönetim anlayışı, siyasi olaylara bakış, etnik köken ve hizmet metodu gibi konulardaki görüş farklılıkları sonucu birçok Nur Cemaati grubu ortaya çıktı.[12][13][14] İlk dönemde, temel iki grup, Ahmet Hüsrev Altınbaşak önderliğindeki Yazıcılar grubu ile Zübeyir Gündüzalp önderliğindeki Okuyucular grubu idi.[12][15] Altınbaşak ve grubu, risalelerin sadece Osmanlıca olarak yazılıp okunmasını savunurken,[13] cemaatin yeni lideri Gündüzalp ve grubu,[12] Nursi hayattayken izin verdiği gerekçesi ile, modern Türkçe harfler ile matbaada basılıp yayılmasını savunuyordu. Gündüzalp liderliğindeki "ağabeyler konseyi", yazıcılar grubu ve lideri Altınbaşak ile tekrar birleşmeye çalıştı, ancak bu girişimler sonuçsuz kaldı.[15]

Aynı dönemde, Okuyucular grubuna yakın olmakla birlikte kendi yaşadıkları bölgede bağımsız olarak hareket eden Mehmed Kayalar Diyarbakır'da; Said Özdemir, Ankara'da (bu gruba daha sonra "tenvir" denilmiştir) ve Mehmed Kırkıncı Erzurum'da cemaat oluşturmaya başladı.[12]

Okuyucular, 1973 yılında Meşveret ve Kurdoğlu Cemaati olarak, Meşveret'in siyasete girmek istemesi nedeni ile ayrıldı.

Günümüzde, genellikle, farklı bir grupta bulunmanın sebebi "önce o grupla tanışmış olmak"tan öteye gitmemektedir. Bir grubun düzenlediği konferans vb. etkinliğe diğer gruplardan herkes katılabilmekte ve üst düzeyde temsilciler de gönderilerek birliktelik oluşturulmaya çalışılmaktadır.

Nur Cemaati İlkeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Said Nursi, Nur cemaati'nin sahip olması gereken vasıfları Risale-i Nur Küllliyatında açıklamıştır:

  • Siyaset ve idareyle iştigal etmemek.[16][17]
  • Müsbet hareket etmek olumsuz hareket etmemek.[18]
  • Allah rızasını esas yaparak yalnız iman hizmeti yapmak.[18][19]
  • Tarikat değil cemaattir. Şeyhlik-müridlik gibi makamlar yoktur.[20][21]

Bazı Nur Cemaati gruplarının belirtilen ilkelerden bazılarına uygun hareket etmedikleri bilinmektedir.

Nur Cemaati grupları[değiştir | kaynağı değiştir]

Nur Cemaati tarih boyunca çeşitli gruplara ayrılmıştır.[22][23]

Gruplar Önemli Kişiler Notlar
YAZICILAR Ahmet Husrev Altınbaşak Risale-i Nurların Osmanlıca

yazım ve basımına önem

veriyorlar.

OKUYUCULAR Zübeyir Gündüzalp Zübeyir Gündüzalp önderliğinde

oluşan grup kendi içinde birçok

kola ayrılmıştır.

1. Sözler Grubu Ahmed Aytimur

Abdullah Yeğin

Hüsnü Bayram

2. Envar Grubu Bayram Yüksel

Mustafa Sungur

3. İhlas Nur Grubu Said Özdemir
MEŞVERET Okuyucu-Meşveret grubu

olarak da bilinen grup kendi

içinde kollara ayrılmıştır.

1. Suffa Vakfı Grubu Osman Demirci

Mehmet Kırkıncı

Mustafa Karaman

2. Ruba Vakfı Grubu
3. Hamidiye Vakfı Grubu Gültekin Sarıgül

Şerafettin Kartal

Feyzi Allahverdi

NESİL Mehmet Nuri Güleç (Fırıncı)

Mehmed Emin Birinci

Yeni Asya grubundan kopan

Mehmed Emin Birinci tarafından

kurulmuştur.

YENİ ASYA Mehmet Kutlular
KURDOĞLU Mehmet Kurdoğlu
MED-ZEHRA Muhammed Sıddık Dursun Said Nursi'nin Kürt kimliğine

önem veriyorlar.

ZEHRA VAKFI İzzettin Yıldırım Med-Zehra grubundan ayrılmıştır

Gülen Cemaati ile ilişkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Özellikle 2014 yılından önce yayımlanmış birçok kaynakta Gülen Hareketi, Nur Cemaatinin önde gelen bir kolu olarak öne sürülmüştür.[15][24][25][26][27] Cemaatin beş önde geleni, 31 Aralık 2013 tarihinde siyasi faaliyetlerin Nur Cemaati fikirleri ile uygun olmadığını belirtmişlerdir.[25] Bu açıklamanın Gülen Hareketine yönelik olduğu düşünülmüştür.[25] Özellikle 15 Temmuz 2016 darbe kalkışmasından sonra, Yeni Asya grubu hariç,[28] Nur Cemaati ileri gelenleri, Gülen Hareketine karşı olan tutumunu belirginleştirmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Nursi, Said. Kastamonu Lahikası. "Onu yazan ve yazdıran ve okuyan, Risale-i Nur talebesi ünvanını alır." 
  2. ^ a b Kitapçı, Zekeriya. Bediüzzaman Said Nursi ve Anadolu İman Hareketi. 
  3. ^ Nursi, Said. Emirdağ Lahikası. "Risale-i Nur'u okumak, on defa benimle görüşmekten daha kârlıdır. Zaten benimle görüşmek âhiret, iman, Kur'ân hesabınadır...Âhiret, iman, Kur'ân için ise, Risale-i Nur daha bana ihtiyaç bırakmamış." 
  4. ^ Nursi, Said. Emirdağ Lahikası. "Benimle hakikat meşrebinde sohbet etmek ve görüşmek isteyen adam hangi risaleyi açsa, benimle değil, hâdim-i Kur'ân olan Üstadıyla görüşür ve hakaik-i imaniyeden zevkle bir ders alabilir." 
  5. ^ Eşref, Edip. Risale-i Nur Müellifi Bediüzzaman Said Nur - Hayatı, Eserleri, Mesleği. 
  6. ^ Nursi, Said. Emirdağ Lahikası - II. "biz ahlâk-ı İslâmiyenin ve hakaik-i imaniyenin kemâlâtını ef’âlimizle izhar etsek, sair dinlerin tâbileri, elbette cemaatlerle İslâmiyete girecekler; belki küre-i arzın bazı kıt’aları ve devletleri de İslâmiyete dehâlet edecekler." 
  7. ^ Nursi, Said. "On Üçüncü Lem'a / Yedinci İşaret". Lem'alar. "Biz Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaat" 
  8. ^ Nursi, Said. Tarihçe-i Hayat. "hususî vazifemiz de, Kur'ân'ın imânî hakikatlerini tahkîkî bir sûrette ehl-i imana bildirip, onları ve kendimizi idam-ı ebedîden ve dai­mî, berzâhî haps-i münferidden kurtarmaktır." 
  9. ^ Nursi, Said. Emirdağ Lahikası - I. "bu zamanda, her şeyin fevkinde hizmet-i imaniye bir kudsî vazifedir." 
  10. ^ "Birinci Makale / Unsuru'l-Hakikat". Muhakemat. "Herşeyde meşveret hükümfermadır." 
  11. ^ "On Üçüncü Şua". Şualar. "Şimdi siz, mâbeyninizde münakaşasız bir meşveret ediniz. Kararınızı kabul ederim." 
  12. ^ a b c d Güldoğan, Asiye (11 Temmuz 2015). "Nurcular hakkında bu sırları ilk kez okuyacaksınız". Odatv. 26 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://odatv.com/nurcular-hakkinda-bu-sirlari-ilk-kez-okuyacaksiniz-1107151200.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  13. ^ a b "Ağabeyler'in Nur Meclisi". Sabah. 21 Aralık 2004. 18 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/21/gun104.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  14. ^ "Nurcular Hakkındaki Bilinmeyenler". Aktif Haber. 23 Eylül 2006. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160604180737/http://www.aktifhaber.com/nurcular-hakkindaki-bilinmeyenler-84719h.htm. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  15. ^ a b c Yalçın, Soner (21 Aralık 2014 (2014-12-21)). "Nurcularda büyük bölünmenin sebebi". Sözcü. 4 Haziran 2016 (2016-06-04) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.sozcu.com.tr/2014/yazarlar/soner-yalcin/duduklu-tencere-suikasti-685435/. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2016 (2016-08-20). 
  16. ^ Said Nursî (2013) [1944-1947]. "Yirmiyedinci Mektub". Emirdağ Lâhikası. Risale-i Nur. RNK Neşriyat. ss. 167. "Nurcular, siyasetlerle alâkaları olmaz. Yalnız iman hakikatleriyle bütün hayatları bağlıdır." 
  17. ^ Said Nursi (2013). "Ondördüncü Şua". Şualar. RNK Neşriyat. ss. 354. "Risale-i Nur'un esas mesleği olan şefkat, hak ve hakikat ve vicdan, bizleri şiddetle siyasetten ve idareye ilişmekten men etmiş." 
  18. ^ a b Said Nursi (2013). Tarihçe-i Hayat. RNK Neşriyat. ss. 249. "Bizim vazifemiz müsbet hareket etmektir. Menfî hareket değildir. Rıza-yı İlâhîye göre sırf hizmet-i imaniyeyi yapmaktır" 
  19. ^ Nursi, Said. "Yirmi Birinci Lem'a". Lem'alar. "Amelinizde rıza-yı İlâhî olmalı. Eğer O razı olsa, bütün dünya küsse ehemmiyeti yok." 
  20. ^ Said Nursi (2013). Emirdağ Lahikası. RNK Neşriyat. ss. 197. "Mesleğimiz tarikat değil" 
  21. ^ Nursî, Said. "Yirmibirinci Lem'a". Lem'alar. Risale-i Nur. RNK Neşriyat. "Mesleğimiz şeyhlik olsaydı, makam bir olurdu veyahut mahdut makamlar bulunurdu...Fakat mesleğimiz uhuvvettir. Kardeş kardeşe peder olamaz, mürşid vaziyetini takınamaz." 
  22. ^ Aköz, Emre; Atal, Nevzat (23 Aralık 2004 (2004-12-23)). "Bir bakışta Nurcu kuruluşlar". Sabah. 18 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/23/gnd113.html. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2016 (2016-08-19). 
  23. ^ Barlas, Mehmet (14 Ekim 2000). "Said Nursi'den Fethullah Gülen'e..". Yeni Şafak. 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yenisafak.com/arsiv/2000/ekim/14/dizi.html. Erişim tarihi: 13 Eylül 2016. 
  24. ^ Yavuz, H. (2005). Modernleşen Müslümanlar: Nurcular, Nakşiler, Milli Görüş ve AK Parti (Vol. 22). Kitap Yayinevi Ltd.
  25. ^ a b c Çakır, Ruşen (18 Şubat 2014). "Nurcular olup bitenlere ne diyor?". Vatan. 24 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.gazetevatan.com/rusen-cakir-610386-yazar-yazisi-nurcular-olup-bitenlere-ne-diyor-/. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016. 
  26. ^ Yaşlı, Fatih (27 Temmuz 2016). "Anti-komünizmden 15 Temmuz’a". Birgün. 28 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.birgun.net/haber-detay/anti-komunizmden-15-temmuz-a-121682.html. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016. 
  27. ^ Yalçın, Soner (26 Ekim 2016). "http://www.sozcu.com.tr/2016/yazarlar/soner-yalcin/basbakan-yanlis-biliyor-1468959/". Sözcü. 16 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.sozcu.com.tr/2016/yazarlar/soner-yalcin/basbakan-yanlis-biliyor-1468959/. 
  28. ^ "Nurcu gazete Fethullah’a sahip çıktı". Odatv. 11 Ağustos 2016. 2 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://odatv.com/nurcu-gazete-fethullaha-sahip-cikti-1108161200.html. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016.