Nobel Ekonomi Ödülü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nobel Ekonomi Ödülü
Açıklama Ekonomik bilimlerde üstün katkılar
Sunucu İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi
Tarih 1969
Ülke İsveç
Resmî sitesi http://nobelprize.org

Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü (İsveçce: Sveriges Riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne) veya sıklıkla söylendiği şekilde Nobel Ekonomi Ödülü[1], ekonomi alanında yapılan önemli katkılara verilen bir ödül. Genel olarak, dünyanın en prestijli bilim ödüllerinden biri olarak kabul edilir.[2] 1895'te Alfred Nobel'in vasiyetiyle kurulan Nobel Ödülleri'nden biri değildir ama sıklıkla onlarla özdeşleşmiştir.[2][3][4][5][6] Ekonomi Ödülü, Nobel Vakfı'nca refere edilip, İsveç'in merkez bankası Sveriges Riksbank tarafından bankanın 300. yıldönümü olan 1968 yılında, Alfred Nobel'in 1895'teki vasiyetinin anısına, kurulmuş ve finanse edilmiştir.[2][7][8][9] Nobel Kimya ve Fizik Ödülü sahipleri gibi, Ekonomi Ödülü sahipleri de İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından seçilir ve Nobel Komitelerine benzer olarak bir Ödül Komitesi vardır.[10][11] Ödül ilk kez, 1969'da Hollandalı ve Norveçli ekonomistler Jan Tinbergen ve Ragnar Frisch'e "ekonomik süreçlerin analizi için, dinamik modeller geliştirip uyguladıkları" gerekçesiyle verildi.[9][12][13]

Ödülün finansmanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sveriges Riksbank tarafından "daimi olarak" bağış ile Nobel Vakfı'nın ödül ile ilişkili idari masrafları ve ödülün parasal kısmı finanse edilir.[10] 2001'den beri, Ekonomi Ödülü'nün para ödülü toplamda 10 milyon İsveç kronudur (Ocak 2008 sırasında yaklaşık 1,6 milyon ABD doları; 1,1 milyon Euro). Bu miktar, Nobel Ödülleri'nin kendilerinde verilen miktara eşittir.[14][15][16] 2006'dan beri Sveriges Riksbank'ın, Nobel Vakfı'na bu ödül ile ilişkili idari masrafları ve bunun yanı sıra Nobel Vakfı'nın internet sayfasında bu ödül hakkında bilgi içermesi için 1 milyon İsveç kronu (2008'in sonuna kadar) ödemesiyle, toplamda yıllık hibesi 6,5 milyon İsveç kronudur (Ocak 2008'de yaklaşık 1 milyon ABD doları; 0,7 milyon Euro).[17]

Ödül kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu liste Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü kazananların kronolojik bir listesini vermektedir.

Yıl İsim
1969 Ragnar Frisch, Jan Tinbergen
1970 Paul A. Samuelson
1971 Simon Kuznets
1972 John Hicks, Kenneth J. Arrow
1973 Wassily Leontief
1974 Gunnar Myrdal, Friedrich August von Hayek
1975 Leonid Vitaliyevich Kantorovich, Tjalling C. Koopmans
1976 Milton Friedman
1977 Bertil Ohlin, James Meade
1978 Herbert A. Simon
1979 Theodore Schultz, Sir Arthur Lewis
1980 Lawrence R. Klein
1981 James Tobin
1982 George J. Stigler
1983 Gerard Debreu
1984 Richard Stone
1985 Franco Modigliani
1986 James M. Buchanan
1987 Robert M. Solow
1988 Maurice Allais
1989 Trygve Haavelmo
1990 Harry M. Markowitz, Merton H. Miller, William F. Sharpe
1991 Ronald H. Coase
1992 Gary S. Becker
1993 Robert W. Fogel, Douglass C. North
1994 John C. Harsanyi, John Forbes Nash, Reinhard Selten
1995 Robert Lucas Jr
1996 James A. Mirrlees, William Vickrey
1997 Robert C. Merton, Myron S. Scholes
1998 Amartya Sen
1999 Robert A. Mundell
2000 James J. Heckman, Daniel L. McFadden
2001 George A. Akerlof, A. Michael Spence, Joseph E. Stiglitz
2002 Daniel Kahneman, Vernon L. Smith
2003 Robert F. Engle, Clive W. J. Granger
2004 Finn E. Kydland, Edward C. Prescott
2005 Robert J. Aumann, Thomas C. Schelling
2006 Edmund S. Phelps
2007 Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin, Roger B. Myerson
2008 Paul Krugman
2009 Elinor Ostrom, Oliver E. Williamson
2010 Peter A. Diamond , Dale Mortensen , Christopher Pissarides
2011 Christopher A. Sims , Thomas Sargent
2012 Alvin E. Roth , Lloyd Shapley
2013 Eugene Fama , Lars Peter Hansen , Robert J. Shiller

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ John A. Hird. Power, Knowledge, and Politics. (2005). Georgetown University Press. ISBN 1589010493 p.33
  2. ^ a b c "Nobel Prize". Encyclopædia Britannica. 2007. http://www.britannica.com/eb/article-9056008. Erişim tarihi: 2007-11-14. "Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü, ek bir ödül olarak, 1968'de Sveriges Riksbank tarafından kuruldu ve ilk kez 1969'da verildi. Bu nedenle teknik olarak bir Nobel Ödülü olarak tanımlanmaz. Bununla beraber, bu ödülün sahipleri, Nobel Ödülü sahipleri ile birlikte anons edilir ve ödül Nobel Ödül Seromonisi'nde sunulur." 
  3. ^ "Excerpt from the Will of Alfred Nobel". The Nobel Foundation. http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/short_testamente.html. Erişim tarihi: 2007-11-07. 
  4. ^ "Qualified Nominators – The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel". The Nobel Foundation. 2007-10-12 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20071012234859/http://nobelprize.org/nomination/economics/nominators.html. Erişim tarihi: 2007-10-18. "Ekonomi Ödülü, bir Nobel Ödülü değildir." 
  5. ^ Peter Englund. "Your Questions about The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel". The Nobel Foundation. 2008-04-23 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20080423110116/http://nobelprize.org/prize_announcements/economics/eco_questions_07.html. Erişim tarihi: 2007-10-30. "Nobel Ödülleri, sadece Alfred Nobel'in vasiyetinde özellikle belirtilenlerdir (Fizik, Kimya, Fizyoloji ve Tıp, Edebiyat ve Barış). Ekonomi Ödülü çok sonra kuruldu ve Alfred Nobel'in anısına bir ödüldür. Komite tüm açılardan inceler ve ekonomiye bir bilim dalı olarak davranır." 
  6. ^ Nasar, A Beautiful Mind, p. 358, "Bu, aslında, bir Nobel Ödülü değil, bundan ziyade 'Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilim[lerinde] İsveç Merkez Bankası [Sveriges Riksbank] Ödülü'"
  7. ^ "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel". Sveriges Riksbank. http://www.riksbank.com/templates/Page.aspx?id=20286. Erişim tarihi: 2007-11-07. "1968'deki Riskbank'ın 300. yıldönümü ile bağlantılı olarak, Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü kuruldu." 
  8. ^ "The Nobel Prize". The Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/. Erişim tarihi: 2007-11-07. "1968'de Sveriges Riksbank, Nobel Ödülü'nün kurucusu Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü'nü kurdu." 
  9. ^ a b "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel". The Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/. Erişim tarihi: 2007-11-07. "1968'de, Sveriges Riksbank (İsveç'in merkez bankası, Nobel Ödülü'nün kurucusu Alfred Nobel'in anısına bu ödülü kurdu. İlk Ekonomi Ödülü'ne, 1969 yılında Ragnar Frisch ve Jan Tinbergen nail görüldü." 
  10. ^ a b "Statutes for The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel approved by the Crown on the 19th day of December 1968". The Nobel Foundation. 2007-10-20 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20071020211408/http://nobelprize.org/nobelfoundation/statutes-eco.html. Erişim tarihi: 2007-11-16. "Sveriges Riksbank'ın 300. yıl dönümü kutlamasında banka, Alfred Nobel'in anısına ekonomik bilimlerde bir ödül kurdu. ... Bu ödül, Alfred Nobel'in 27 Kasım 1895'te hazırladığı vasiyetinde büyük önemi ifade ettiği ekonomik bilimlerde bir çalışma yazmış bir kişiye her yıl verilecektir. ... Ödül, vasiyetinde belirttiği doğrultuda Nobel Ödüllerinin sahiplendirilmesi kurallarına göre İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından verilecekti." 
  11. ^ "Nominating and Awarding", in "Prize in Economic Sciences", Royal Swedish Academy of Sciences. Erişimtarihi 17 Kasım 2007.
  12. ^ "Jan Tinbergen" (2007), in Encyclopædia Britannica, erişimtarihi 16 Kasım 2007, from Encyclopædia Britannica Online: <http://www.britannica.com/eb/article-9380801>.
  13. ^ "Ragnar Frisch" (2007), in Encyclopædia Britannica, erişim 16 Kasım 2007, from Encyclopædia Britannica Online: <http://www.britannica.com/eb/article-9364984>.
  14. ^ "The Prize Amount". The Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/amount.html. Erişim tarihi: 2007-11-17. 
  15. ^ Assar Lindbeck, "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969–2006", nobelprize.org, April 18, 1999. Erişimtarihi 11 Kasım 2007.
  16. ^ "The Prize in Economic Sciences 2007", press release, Royal Swedish Academy of Sciences, 15 Ekim 2007. Erişimtarihi 16 Kasım 2007.
  17. ^ "Framställning till riksdagen 2006/07: RB1, Årsredovisning för Sveriges riksbank för räkenskapsåret 2006" (PDF). Sveriges Riksbank. 2007-02-08. http://www.riksbank.com/pagefolders/29118/arsred_rakenskapsaret_2006.pdf#page=92. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]