Nil levreği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Nil levreği
Başı
Başı
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Sınıf: Actinopterygii
(Işınsal yüzgeçliler)
Takım: Perciformes (Levreksiler)
Alt takım: Percoidei
Familya: Latidae
Cins: Lates
Tür: L. niloticus
Binominal adı
Lates niloticus
(Linnaeus, 1758)
Sinonimler
  • Labrus niloticus Linnaeus, 1758
  • Centropomus niloticus (Linnaeus, 1758)
  • Lates niloticus macrolepidota Pellegrin, 1922
  • Lates albertianus Worthington, 1929
  • Lates niloticus albertianus Worthington, 1929
  • Lates nilotus rudolfianus Worthington, 1929

Nil levreği (Lates niloticus), Perciformes takımından Latidae familyasına ait bir tatlı su balık türü. Afrika ekozonunda çok yaygındır ve Kongo, Nil, Senegal, Niger ırmaklarında ve Çad, Volta ile Turkana göllerinde yerlidir. Ayrıca Mısır'daki Maryut Irmağı'nın acı suyunda da yaşar.

Nil levreğinin rengi gümüştür, belirgin kara gözlerinin dolayında açık sarı bir yüzük vardır. En büyük tatlı su balıklarından biridir, boyu 2 metreye değin ulaşabilir ve azami ağırlığı 200 kilodur.[1] Yetişkinlerin boy ortalaması 121-137 santim olur, ancak birçok balık bu boya ulaşmadan avlanır.[2] Amansız bir avcı olarak çevresini domine eder, başka balıklarla (kendi türü dahil), kabuklularla ve böceklerle beslenir. Yavrular hayvan planktonla da beslenir. Nil levreği başka avcı balıklardan korunmak için sürü halinde yüzer.

Bu balık Afrika'da birçok göle aktarıldı, mesela Viktoria ve yapay Nasser Gölü'ne. Besin kaynağı olarak çok önemli konuma gelmiştir.

Viktoria Gölü'ne aktarımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nil levreği 1,8 m ve 140 kg olabilir.[3]

Bu türün Viktoria Gölü'ne aktarımı yabancı türlerin bir ekosistemi nasıl olumsuz etkileyebileceğine ilişkin en çok söz edilen örneklerden biridir.

Nil levreği Doğu Afrika'daki Viktoria Gölü'ne 1950lerde aktarılmıştır[4] ve o zamandan beri ticaret amaçlı avlanır. Yüzlerce yerli türün soy tükenmesine ya da neredeyse tükenmesine neden olduğu söylenir. Nil levreği başta yerli çiklit türleriyle beslenmiş, ancak bu avın gittikçe azalmasıyla başka küçük balıklara ve karideslere yönelmiştir.

Bu balığın göldeki yayılması ekolojik olumsuzluklara ve büyük balıkçılık şirketlerinin oluşmasına yol açtı. 2003 yılında AB'ye nil levreği satışları 169 milyon avroya ulaştı.

Levreğin göle sokulmasıyla sahilde de ekolojik etkiler ortaya çıktı. Yerli çiklitler gelenekçilce güneşte kurutuluyordu, ancak nil levrekleri çiklitlere göre daha çok yağ içerdiğinden dolayı pişmemeleri için tütsülenmeleri gerekir. Bunun için zaten ormansızlaşma, erozyon ve çölleşmeden dolayı çok zarar gören bir bölgede odun talebi arttı.

Nil levreğinin yayılmasının zararlarını konu alan Darwin'in Kabusu adlı bir film vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaufman, Les. "Catastrophic Change in Species-Rich Freshwater Ecosystems: The lessons of Lake Victoria". BioScience. 42 (11). Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  2. ^ Wood (1983). The Guinness Book of Animal Facts and Feats. Sterling Pub Co Inc. ISBN 978-0-85112-235-9. 
  3. ^ "Nile perch". Encyclopædia Britannica. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2011. 
  4. ^ Pringle, Robert M. (1 Ocak 2005). "The Nile Perch in Lake Victoria: Local Responses and Adaptations". Africa: Journal of the International African Institute. 75 (4), s. 510–538. doi:10.3366/afr.2005.75.4.510. ISSN 0001-9720. Erişim tarihi: 21 Şubat 2012.