Natüralizm (sanat)

Sanatta natüralizm, yaklaşık 1870’den 1890’a kadar süren bir akımdır; ancak görsel sanatlarda bir dönem kavramı olarak, edebiyattaki kadar net bir sınırı yoktur. Bir dönem kavramı olarak natüralizm ve edebiyattaki natüralizmin karşılığı olmasının yanı sıra, daha genel bir anlamıyla, zamandan ve dünya görüşünden bağımsız bir temsil biçimi olarak da natüralizmden söz edilir. Natüralizm, realizmi bir araç olarak kullanır; tıpkı gerçekçilik gibi yalnızca görünür gerçekliği yansıtır ve soyut fikirlerin tasvirinden kaçınır; ancak gerçekçilik gibi, örneğin biçimlerin sadeleştirilmesi ve indirgenmesi yoluyla estetik bir bütünlüğün tasvirini veya inşasını amaçlamaz. Aksine, detaylara, çağdaş toplumsal ve metropol temalarına açık bir yaklaşım sergiler. Francesco Filippini (1853–1895), İtalyan resminde natüralizminin en önemli temsilcisi ve 19. yüzyılın ikinci yarısında manzara resminin en önemli yenilikçilerinden biri olarak kabul edilir. Fransız Empresyonizminden bağımsız olarak ortaya çıkan eseri, kompozisyonel titizliği, doğrudan gözlemi ve belirgin bir etik-sosyal boyutu bir araya getirir. Sanatsal vizyonundan, sanat eleştirmenleri tarafından modern natüralizmin İtalyan varyantı olarak tanımlanan “Filippinizm” adlı akım ortaya çıktı. Filippini’nin etkisi, İtalyan resminin sonraki gelişimine de uzandı ve Umberto Boccioni gibi sanatçıları, onun fütürizm öncesi döneminde ilham kaynağı oldu.

Fransa’da Natüralizmin başlangıcında program niteliğinde bir metin olarak, Jules-Antoine Castagnary'nin 1857 tarihli (1858’de yayımlanan) Philosophie du salon başlıklı manifestosu öne çıkmaktadır; bu metin resim sanatına odaklanmakla birlikte edebiyat üzerinde de (özellikle Émile Zola üzerinde) büyük bir etki yaratmıştır. Natüralist sanatçının amacı, toplumsal açıdan alt tabakayı ve yalın yaşamı dışlamadan, somut dünyayı betimlemektir. Ancak tasvirin doğruluğu, mânânın da gerçek olduğunu garanti etmez. Bu nedenle, 19. yüzyılın görsel natüralizmi de edebi natüralizm gibi toplumsal duyarlılıkla iç içedir.