Namertkale
| Şemkir Kalesi | |
|---|---|
 | |
| Konum | Söğütlü, Gedebey, Azerbaycan |
| Rakım | 1800-2000 metre[1] |
| Kuruluşu | IX.-XII. yüzyıllar |
| Kurucusu | İlhanlılar |
Namertkale (Mamur Kalesi ya da Çarek Kalesi olarak da bilinir), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Gedebey rayonuna bağlı Söğütlü köyü yakınlarında bulunan orta çağdan kalma bir tahkimattır.[2][3]
Hakkında
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerbaycan'daki kaleler arasında, Gedebey'deki Namertkale, iyi korunmuş durumu, kullanılan yapı malzemeleri ve özellikle mimari biçimlerinin etkileyici anıtsallığıyla dikkat çekmektedir.
Namertkale'nin hangi tarihte ve ne amaçla inşa edildiği günümüzde kesin olarak bilinmemektedir.[4] Başlıca yapı malzemesi ve mimari özellikleri dikkate alındığında, araştırmacılar bu yapıyı 12. yüzyılda İldenizliler (Atabeyler) dönemine tarihlendirmektedir.[5] Ancak çeşitli kaynaklara göre kale 9. yüzyılda inşa edilmiştir. Resmi kaynaklarda ise 9-11. yüzyıllar arasında inşa edildiği kabul edilmektedir.[6]
Vardan Araveltsy'nin verdiği bilgilere göre, Çarek Kalesi 1204 yılında İvane Mhargrdzeli'nin yönetimine geçmiştir.[7]
Kirakos Gandzaketsi'nin kayıtlarına göre, 1220 yılında Alban Katolikosu Yuhanna (1195–1235), Moğol-Tatar istilalarından kaçarak Çarek Kalesi'ne sığınmış ve kilise merkezini oraya taşımıştır.[8]
1224 yılında Ghataga Noyan, bölgede Moğol-Tatar egemenliğini tesis etmiştir.[7]
Konumu
[değiştir | kaynağı değiştir]Kale, Söğütlü köyüne yaklaşık 7-10 km uzaklıkta, yoğun ormanlık bir dağlık bölgede yer almaktadır. Köyün yaklaşık 7 km uzağında, zirvesinin özgün siluetiyle dikkat çeken bir dağ yer almaktadır. Zirveye yaklaşıldıkça, üst kesimdeki mimari kütleler belirginleşmekte ve burada konumlanmış bir kale yapısı gözlemlenmektedir. Kale, zorlu dağlık koşullara sahip, yerleşimden uzak bir alanda inşa edilmiştir. Birçok dağ kalesinde olduğu gibi, yapı sıradağlar içerisinde izole bir konumda yer almakta; dağın yamaçları her iki taraftan Şemkir ve Mis nehirleriyle çevrelenmektedir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Gədəbəydə yerləşən "Qız qalası" abidəsində tədqiqatlara başlanılıb". news.milli.az. 11 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2019.
- ^ Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VII cild. Bakı, 1983. səh.152
- ^ Dağ Keşikçiləri. Baku: IRS publishing House. 2018. s. 195.
- ^ C.Qiyasi – Nizami dövrünün memarlıq abidələri, Bakı, İşıq nəşriyyatı, 1991, səh. 157
- ^ C.Qiyasi – Nizami dövrünün memarlıq abidələri, Bakı, İşıq nəşriyyatı, 1991, səh. 155
- ^ "Namərdqala". yeddi.az. 11 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2019.
- ^ a b Vardan Vardapet (Araveltsi), səh. 138–140.
- ^ Kirakos Gəncəli, səh.178