Nahide Opuz davası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Nahide Opuz davası, kadına yönelik aile içi şiddet nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’de Türkiye’ye karşı açılmış bir davadır.

Dava, devletin kendisini eşi H.O.'nun şiddetinden korumadığı gerekçesiyle Opuz tarafından AİHM'e 2002'de başvurulması ile başladı. Mahkeme, Türkiye'nin şiddet gören bir kadını, savcılığa başvurduğu halde, kocasından koruyamayarak ayrımcılık yaptığına hükmetmiş ve Türkiye’yi tazminata mahkûm etmiştir.[1] Bu karar ile AİHM, tarihinde ilk defa aile içi şiddete karşı vatandaşını koruyamadığı gerekçesiyle bir devleti mahkum etmiştir.[2]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Diyarbakır’da yaşayan 1972 doğumlu Opuz, beş yıllık bir beraberlikten sonra Kasım 1995'te evlendiği H.O ile üç çocuk sahibi bir Türk yurttaşıdır. Opuz, evlendikten sonraki üç yıl süresince annesiyle birlikte H.O.'nun darplarına, bıçaklı saldırısına ve bir kez da araçla ezme girişimine maruz kalmıştır. Darp ve ağır yaralama ve cinayete teşebbüsten hakkında dava açılan H.O. "kanıt yetersizliği" gerekçesiyle yaptırımla karşılaşmadı. İki kez gözaltına alınan H.O., tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. İki kadının saldırılarla ilgili şikayetlerini geri çekmeleri üzerine, şikayete bağlı suçlardan olduğu gerekçesiyle davalar düştü. Araçla ezme girişimiyle ilgili sadece üç ay hapse mahkûm edilen H.O.'nun cezası ardından paraya çevrildi.[1] 11 Mart 2002'de kızını yanına alarak İzmir'e yerleşmeye karar veren annesi, yolda taşıma aracının önünü kesen H.O.'nun açtığı ateşle öldü. H.O aleyhine 13 Mart 2002 tarihinde kamu davası açıldı.[3]

Opuz’un açtığı boşanma davası annesinin öldürülmesinden sonra sonuçlanmış ve çift boşandı.[3]

Dava[değiştir | kaynağı değiştir]

Annesinin öldürülmesinden sonra AİHM'e başvuran Opuz, başvurusunda, yetkililerce yaşam haklarının korunmadığını, annesiyle maruz kaldıklarını şiddet ve tehditlere yerel makamların duyarsız kaldıklarını bildirdi. Başvuru, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) "yaşam hakkı"nı güvence altına alan 2. maddesi ile "işkence ve insanlık dışı ve onur kırıcı muamele yasağı"nı düzenleyen 3. maddesiyle "mahkemelere etkin başvuru hakkı"na dair 13. maddesine dayandırıldı.[1] Başvuruda, kadınları aile içi şiddetten koruyan bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle de ve ayrımcılık yapıldığı gerekçesiyle de AİHS'nin "ayrımcılık yasağı"nı düzenleyen 14. maddenin de çiğnendiği belirtildi.

Opuz’un annesinin öldürülmesi ile ilgili olarak H.O aleyhine Diyarbakır Mahkemesi’nde açılan kamu davası 26 Mart 2008’de sonuçlandı; 25 yıl 10 ay hapis ve 180 Yeni Türk Lirası para cezasına çarptırılan H.O, tutuklu kaldığı süre ve kararın temyiz mahkemesince inceleneceği gözönünde bulundurularak, serbest bırakıldı.[4] Nisan 2008’de Opuz, serbest kaldıktan sonra yeniden tehdit etmeye başlayan eski eşinden şikayetçi olarak korunması için önlemler alınmasını istedi. Mayıs ve Kasım 2008’de Opuz a, H.O’nun cezaevinden çıktığı, yine tehditler yöneltmeye başladığı konusunda AİHM’i bilgilendirdi ve talebine karşın hiçbir tedbir alınmadığından şikayetçi oldu. AİHM sekreteryası hükümetten bir açıklama istedi. Makamlar eski eşin fotoğrafını ve parmak izini tutuklama emriyle birlikte polis karakollarına dağıttıklarını belirtti.

Karar[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahkeme oybirliğiyle, Türkiye'nin şiddet gören bir kadını, savcılığa başvurduğu halde, kocasından koruyamayarak ayrımcılık yaptığına hükmetti. Bu yüzden Ankara'nın, Nahide Opuz adlı vatandaşa 36 bin 500 Euro ödemesine karar verildi.

Davadan Sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

AİHM kararından sonra İçişleri Bakanlığı tarafından Nahide Akgün (Opuz)’e yakın koruma sağlandı.[5] , yaşamını kaçarak sürdüren Nahide Opuz’un yakın koruması bir süre sonra çağrılı korumaya dönüştürüldü.[2]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Opuz Türkiye Davası Karar Metni (Türkçe çeviri:Defne Orhun)[ölü/kırık bağlantı]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]