Muhammed Natsir

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Muhammed Natsir
Endonezya Başbakanı
Görev süresi
5 Eylül 1950 - 26 Nisan 1951
Yerine geldiği Muhammed Hatta Abdul Halim
Yerine gelen Soekiman Wirjosandjojo
Endonezya Cumhuriyeti İletişim ve Bilişim Bakanı
Görev süresi
12 Mart 1946 - 26 Haziran 1947
Yerine geldiği Amir Sjarifuddin
Yerine gelen Setiadi
Görev süresi
29 Ocak 1948 - 4 Ağustos 1949
Yerine geldiği Sjahbudin Latif
Yerine gelen Sjafruddin Prawiranegara
Kişisel bilgiler
Doğum 17 Temmuz 1908
Pandjang, Hollanda Doğu Hint Adaları
Ölüm 3 Şubat 1993 (84 yaşında)
Cakarta, Endonezya
Partisi Masyumi Partisi
Evlilik(ler) Nurnahar
Mesleği Gazeteci, Siyasetçi

Muhammed Natsir (17 Temmuz 1908 - 14 Mart 1993), İslami bir bilim adamı ve politikacıydı. Endonezya'nın beşinci başbakanıydı.

Natsır, memleketi Solok'dan Sumatra'dan Bandung'a taşındıktan sonra İslam doktrini üzerine geniş bir eğitim aldı. İlk makaleleri 1929'da yayınlandı ve 1930'larda İslam temalı birkaç makale yazdı. 1930'ların ortasında siyasete girdi ve İslamcı partilerin saflarında yükseldi. 5 Eylül 1950'de Başbakanlık görevine seçildi. Başbakan olarak görev yaptığı dönemde, İslamEndonezya siyasetine sokduğu gerekçesiyle tutuklandı. Yeni Düzen kurulmasıyla serbest bırakıldı. Natsir, hükümeti eleştirmeye devam etmiş ve yasaklarla karşılaştı.

Natsir, İslam üzerine birçok kitap yazdı. İslamEndonezya kültürünün ayrılmaz bir parçası olarak gördü ve Sukarno ve Suharto'nun laik politikaları Natsır'i hayal kırıklığına uğrattı. Hayat boyunca üç fahri doktora kazandı. 10 Kasım 2008'de Natsir, Endonezya'da ulusal kahraman olarak onurlandırıldı.

Hayatının ilk dönemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Natsir, 17 Temmuz 1908'de Batı Sumatra'da doğdu. Ebeveynleri hükümet görevlisi Muhammed İdris Sutan Saripado ve Khadijah idi. 1916'da Hollanda-Endonezya Okulu'nda (HIS) okudu. Birkaç ay sonra HIS Solok'a taşındı ve Natsir Solok'ta HIS'te okumaya devam etri. Üç yıl sonra, ablası ile beraber Padang'a geldi. 1923 yılında MULO'da çalışmalarına devam etti ve İslami kulüplere katıldı. Ayrıca keman çalmayı da öğrendi.

Mezun olduktan sonra, AMS'de okuduğu sırada oturduğu Bandung'a taşındı. Natsir Kuran'ın yorumlanması ve İslam hukuku gibi konularda dine daha derin bir ilgi duydu.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Natsır lisede okumaya devam ederken gazetecilik yapmaya başlanmıştı. 1929'da Dagblad'da Kuran ve Evanjelikler ve Muhammed Peygamber başlıklı iki makale yayınladı. Ayrıca 1929'dan 1935'e kadar yayınlanan Pembela İslam gazetesininde diğer İslâmî düşünürlerle çalıştı. Natsır, bu çalışmaları sırasında İslami Eğitim adında bir özel okul kurdu. Ancak okul Japon'nın Endonezya'yı işgalinden sonra kapandı.

Natsır, Agus Salim gibi ünlü İslam bilginleri ile hareket etmeye başlamış ve 1930'ların ortalarında, Salim'in Sukarno ile laiklik tartışmasına dahil olmuştu.[1] 1938'de Endonezya İslamcı Parti'ye üye olmuş ve 1940'tan 1942'ye kadar partinin Bandung şubesinin başına geçmiştir. Ayrıca Bandung Büro Başkanı olarak görev yapmıştır. Japon işgali sırasında İslamcı Masyumi Partisi'ne katıldı ve parti yasaklanıncaya kadar başkanlarından oldu.

Endonezya Bağımsızlık Beyannamesinden sonra, oluşturulan Endonezya Ulusal Komitesi üyesi oldu. 3 Nisan 1950'de Endonezya'yı on yedi devlete ayıran bir anlaşma sonrasında Endonezya'yı birleştiren bir öneride bulundu. Daha sonra, Başbakan oldu.

Rehberli Demokrasi döneminde hükümete karşı çıktı. 1962'den 1964'e kadar Malang'da tutuklandı. Temmuz 1966'da Yeni Düzen kurulduktan sonra serbest bırakıldı.

Hapishaneden çıktıktan sonra Natsır, Mekke'de, İngiltere'de İslam araştırmalarını teşvik etti. Pakistan'daki Karaçi kentinde toplanan Müslüman Kongresi'ne katıldı.

Yeni Düzen çağında, İslami cemiyeti kurdu. Petkim 50 hareketine katılarak 5 Mayıs 1980'de hükümete dilekçe yazdı. Dilekçede hükümet politikalarını eleştirdi ve bu durum onun yurtdışına çıkma yasağı almasına neden oldu. 14 Mart 1993'te Cakarta'da öldü.

Siyasi görüşü[değiştir | kaynağı değiştir]

Natsır, siyasetin dini kurallara göre yapılmasını savunuyordu. Buna dayanak olarak Zariyat Suresi'nin 56. ayetini gösteriyordu. Bir politikacı olarak hedefi, Müslüman toplumun İslami öğretileri ile siyaset yapmaktı.

Mustafa Kemal Atatürk'ün İslâm toplumuna getirmiş olduğu laik düşüncenin etkisinde olan Sukarno, Muhammed Natsır'a karşı mücadele ediyordu. Mücadeleyi, Hollanda'ya karşı güçlü olan Sukarno kazanmış ve bağımsızlıktan sonra devletin İslami kurallarla yönetilmesini engellemişti.

Kişisel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

20 Ekim 1934'de Bandung'da Nurnahar ile evlendi. Evliliklerinden altı çocuğu oldu. Natsır, İngilizce, Hollandaca, Fransızca, Almanca ve Arapça'yı konuşabiliyordu.Esperanto'yu da anlama yeteneğine sahipti.

Yazıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Natsır, İslam görüşleri ile ilgili 45 kitap ve yüzlerce makale yayımladı. Hollandaca ve Endonezyaca yayımlanan ilk eserleri İslam doktrini ve kültürünün siyaset arasındaki ilişkisi ve kadınların İslam'daki rolü ile ilgiliydi. Bu eserden sonra yazdığı eserlerin bazıları İngilizce'ydi. Eserlerdeki konular siyasetteki Hristiyan-Müslüman ilişkileri üzerine odaklanmıştır. Ajip Rosidi ve Hacer Abdul Malik Karim Amrullah, Natsir'in yazılarını, hem tarihî hem de gelecekteki Müslümanlar için kılavuz olduğunu belirmektedir.

Daha sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

Natsır, 1980'de Kral Faysal Vakfı'ndan ödül aldı. Akademik alanda, 1967'de Lübnan İslam Üniversitesi'nden edebiyat alanında, 1991'de Malezya Millî Üniversitesi ve Malezya Bilim Üniversitesi'nden İslami fikirleri savunduğu için fahri doktora aldı. 10 Kasım 2008'de Endonezya'da ulusal kahraman olarak onurlandırıldı.

Bruce Lawrence'e göre Natsır, İslami reformu destekleyen en önemli siyasetçiydi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ma'mur 1995, s. 34.