Muhammed Avde
| Muhammed Avde محمد عودة | |
|---|---|
| Gazze Şeridi'ndeki Hamas Şefi | |
| Görev süresi 18 Mayıs 2026 - 26 Mayıs 2026 | |
| Yerine geldiği | İzzeddin el-Haddad |
| İzzeddin el-Kassam Tugayları Komutanı | |
| Görev süresi 15 Mayıs 2026 - 26 Mayıs 2026 | |
| Yerine geldiği | İzzeddin el-Haddad[1] |
| İzzeddin el-Kassam Tugayları İstihbarat Şefi[a] | |
| Görev süresi Bilinmiyor - 26 Mayıs 2026 | |
| İzzeddin el-Kassam Tugayları Operasyon Başkanı | |
| Görev süresi y. 13 Aralık 2025[2] - 26 Mayıs 2026 | |
| Yerine geldiği | Raad Saad |
| Hamas İstihbarat Şefi[1] | |
| Görev süresi Bilinmiyor - 2026 | |
| Yerine geldiği | Bilinmiyor |
| Yerine gelen | Bilinmiyor |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 1974[3] Cibaliye Mülteci Kampı, Gazze Şeridi |
| Ölüm | 26 Mayıs 2026 (51-52 yaşlarında) Rimal, Gazze, Gazze Şeridi[4] |
| Ölüm nedeni | Hava saldırısıyla suikast |
| Askerî hizmeti | |
| Bağlılığı |  Hamas |
| Branşı | İzzeddin el-Kassam Tugayları (Kuzey Kampı grubu)[5] |
| Hizmet yılları | 2000–2026 |
| Rütbesi | Komutan |
| Çatışma/savaşları | |
Muhammed Avde[b] (Arapça: محمد عودة; 1974 – 26 Mayıs 2026) Mayıs 2026’da kısa bir süreliğine Gazze Şeridi’ndeki beşinci Hamas lideri ve İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın lideri ve komutanı olarak görev yapmış Filistinli bir askerî liderdi. Bu iki görevi, selefi İzzeddin el-Haddad’ın suikastının ardından üstlendi ve aynı ay içinde kendisi de suikasta kurban gidene kadar sürdürdü. El-Kassam Tugayları Askeri Konseyi’nin bir üyesiydi. Avde, uzun süre El-Kassam Tugayları'nın istihbarat şefi olarak görev yaptı ve Aralık 2025'te Raad Saad'ın suikastının ardından grubun operasyon ve silah üretim sorumlusu olarak görevi devraldığı bildirildi.[1][2] Hamas'a yakın kaynaklara göre, muhtemelen Tugaylar'ın üst düzey liderlik konseyinin son üyesiydi.[11]
Erken yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Avde, 1974 yılında Cibaliye Mülteci Kampı'nda doğdu.[3][12]
Askeri kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Avde, 1987’de Birinci İntifada sırasında Hamas’a katıldı. İsrail’le iş birliği yapan Filistinlilerin peşine düşmekten sorumlu olan Mecd biriminin üyesiydi. 2000 yılında İzzeddin el-Kassam Tugayları’na katıldı ve İkinci İntifada sırasında bu oluşumun faaliyetlerine katılan ilk kişilerden biri oldu. Yahya Sinvar, Nizar Rayan ve Muhammed Deyf gibi Hamas liderleriyle ilişkileri vardı.[1][12]
Avde, esas olarak istihbarat sektöründe çalışmakla birlikte, kısa bir süre El-Kassam Tugayları’nın silah üretim birimine katılmadan önce birkaç yıl boyunca Cibaliye’nin merkezinde bir taburun komutanlığını da yapmıştır. 2017 ile 2019 yılları arasında milis gücünün kuzey Gazze tugayının komutanlığını üstlenmiştir. Bu süre zarfında, Beyt Hanun’daki bir tünelde Muhammed Sinvar’ı ağırlamıştır.[1][12]
Özellikle Kasım 2018'de Gazze'de ortaya çıkarılan ve Hamas'ın “istihbarat hazinesi” olarak nitelendirdiği İsrail casus şebekesinin ortaya çıkmasının ardından, El-Kassam Tugayları'nın istihbarat biriminin geliştirilmesinde kilit bir rol oynadı. İstihbarat biriminin komutanı olarak, Gazze çevresindeki İsrail askeri üsleri hakkında bilgi toplanmasını denetledi. İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Gazze Tümeni'ndeki zayıflıkların analiz edilmesine önem verdi ve istihbarat bilgilerini sürekli olarak Hamas'ın askeri konseyine iletti.[1][12]
Gazze Savaşı sırasında İzzeddin el-Haddad’ın yakın yardımcısıydı ve onunla sürekli temas halindeydi. İkili, Muhammed Deyf ve Muhammed Sinvar’ın suikastlarının ardından askeri komutanlığı yeniden yapılandırmak için planlar geliştirdi.[12] 2025 yılının Mayıs ayında Muhammed Sinvar'ın suikastının ardından Avde'ye El-Kassam Tugayları'nın liderliği teklif edildi, ancak o dönemde bu teklifi reddetti.[1] Ekim 2025'te, 2023 yılında vefat eden Ahmed Gandur'un yerine Kuzey Gazze'deki El-Kassam Tugayları Komutanı olarak atandığı bildirildi.[13][14] Aralık ayında, Raad Saad'ın öldürülmesinin ardından grubun operasyon ve silah üretim birimlerinin komutasını devraldı.[2] Hamas'a yakın kaynaklara göre, kendisi muhtemelen Tugaylar'ın üst düzey liderlik konseyinin son üyesiydi.[15] 15 Mayıs 2026'da, el-Haddad'ın bir İsrail hava saldırısında öldürülmesinin ardından, Avde, el-Kassam Tugayları'nın komutanı olarak onun yerine geçmek üzere seçildi.[1][16][17][18]
Liderlik
[değiştir | kaynağı değiştir]18 Mayıs 2026'da, İzzeddin el-Kassam Tugayları Komutanı olduktan üç gün sonra, Gazze Şeridi'ndeki Hamas lideri de oldu.[1] Onun komutasında El-Kassam Tugayları'nın Hamas üzerinde De facto liderliği elinde tuttuğu kabul ediliyor.[19]
Suikast girişimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Avde, Gazze Savaşı sırasında ve öncesinde İsrail’in düzenlediği birçok suikast girişiminden kurtuldu; bunlardan biri, Ekim 2025’teki ateşkesin ardından Cibaliye mülteci kampındaki babasının evini hedef alan ve en büyük oğlu Amr’ın hayatını kaybetmesine neden olan saldırıydı.[1]
Suikast
[değiştir | kaynağı değiştir]26 Mayıs 2026'da, Avde'in selefi el-Haddad'ın suikastından 11 gün sonra, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin bir hava saldırısında Avde'yi hedef aldığını duyurdu. Saldırının Gazze'nin Rimal semtindeki bir binayı vurduğu, bir kadın da dahil olmak üzere en az üç kişinin hayatını kaybettiği ve 20'den fazla kişinin yaralandığı bildirildi.[11][20] 27 Mayıs 2026'da Avde'nin vefatı Katz tarafından doğrulandı.[21] Gazze'deki basın kuruluşları, kendisinin eşi ve üç çocuğuyla birlikte öldürüldüğünü doğruladı.[22] Hamas ve askeri kanadı, bir gün sonra onun öldüğünü doğruladı.[23][24][25][26] Ölümünün ardından, Hüseyin Feyyad, Heysem Huveceri, Nafiz Sabih veya İmad Akel'in onun yerine geçeceği yönünde spekülasyonlar yapıldı.[27]
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "محمد عودة القائد الجديد لـ«القسام»... ماذا نعرف عنه؟". Asharq al-Awsat (Arapça). Erişim tarihi: 18 Mayıs 2026.
- 1 2 3 "Mohammed Odeh". European Council on Foreign Relations (İngilizce). 13 Ocak 2025. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2026.
- 1 2 "محمد عودة.. ثعلب الاستخبارات في 'القسام' يتولى قيادة الجناح العسكري لحماس". موقع الصفحة الأولى. 18 Mayıs 2026. 21 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- ↑ Faouzi, Adil (27 Mayıs 2026). "Hamas Confirms Israeli Strike Killed Its Military Wing Chief Mohammed Odeh". Morocco World News (İngilizce). 29 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ Kimon, Elisha Ben; Halabi, Einav (26 Mayıs 2026). "Mohammed Odeh, newly appointed Hamas mllitary chief, reportedly killed in Israeli strike". 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026 – www.ynetnews.com vasıtasıyla.
- ↑ "Märtyrer-Brigaden: "Wir werden Hamas-Führer töten"". 4 Ekim 2006. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- ↑ "Hamas-Funktionär ermordet". stern.de. 4 Ekim 2006. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- ↑ "Masked gunmen kill Hamas member". 4 Ekim 2006. 19 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026 – news.bbc.co.uk vasıtasıyla.
- ↑ "Who are the Palestinian prisoners released in exchange for Israeli hostages?". The Independent. 8 Şubat 2025. 21 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- ↑ Schmemann, Serge (21 Ağustos 2002). "Israel Arrests Jerusalem Arabs in University Bombing". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 25 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2025.
- 1 2 "Israel carried out attack against Hamas new armed wing chief, Netanyahu says". Internationale. Reuters. 26 Mayıs 2026. 26 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- 1 2 3 4 5 "بعد اغتيال الحداد… «رجل الظل» محمد عودة يقترب من قيادة القسام". Janoubia (Arapça). 18 Mayıs 2026. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2026.
- ↑ "Geiseldeal bringt Mördern und Terroristen die Freiheit: Kann die Hamas davon profitieren?". Der Tagesspiegel Online (Almanca). ISSN 1865-2263. 18 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2026.
- ↑ Kleiman, Shachar. "Hamas baut Führung in Gaza aus Sinwars Umfeld wieder auf". Israel Heute (Almanca). 18 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2026.
- ↑ "Israel carried out attack against Hamas new armed wing chief, Netanyahu says". Internationale. Reuters. 26 Mayıs 2026. 26 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- ↑ "Hamas confirms death of military chief Mohammed Odeh; defiant funeral held in Gaza City". The Times of Israel (İngilizce). 27 Mayıs 2026. ISSN 0040-7909. 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ "Who was Mohammed Odeh, Hamas military commander killed by Israel in Gaza? - AL-MONITOR: The Middle Eastʼs leading independent news source since 2012". www.al-monitor.com (İngilizce). 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ "Gaza strike targets Hamas military chief Mohammed Odeh 11 days after his appointment". The Indian Express (İngilizce). 27 Mayıs 2026. 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ "Israelischer Luftangriff: Neuer Hamas-Chef im Gazastreifen getötet". bild.de. 27 Mayıs 2026. 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2026.
- ↑ "Israel targets new Hamas military chief days after predecessor killed". Ynet (İngilizce). 26 Mayıs 2026. 26 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2026.
- ↑ "Katz confirms killing of Hamas military chief, says Israel advancing 'voluntary emigration' from Gaza". The Times of Israel (İngilizce). 27 Mayıs 2026. 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2026.
- ↑ "Hamas's new military chief was killed in yesterday's strike, say media outlets linked to terror group". The Times of Israel (İngilizce). 27 Mayıs 2026. 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2026.
- ↑ "Hamas confirms military chief Mohammed Odeh killed by Israel". The Times of Israel. 27 Mayıs 2026. 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2026.
- ↑ "Hamas bestätigt Tod des neuen Militärchefs im Gazastreifen". Tagesschau (Almanca). 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ "Who was Mohammed Odeh, Hamas military commander killed by Israel in Gaza?". AL-MONITOR (İngilizce). 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ "Hamas's armed wing confirms Israel killed its new leader in Gaza strike". France 24 (İngilizce). 27 Mayıs 2026. 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.
- ↑ "Who will succeed Mohammed Odeh? The most prominent remaining military figures in Gaza". i24NEWS (İngilizce). 27 Mayıs 2026. 27 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2026.