Mevrûr Emirliği
Mevrûr Emirliği طائفة مورور Demmerîler | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1010-1066 | |||||||||
 Mevrûr Emirliği, y. 1037. | |||||||||
| Başkent | Mevrûr (Morón) | ||||||||
| Yaygın dil(ler) | Arapça, Mozarapça, İbranice | ||||||||
| Resmî din | İslam, Hristiyanlık, Yahudilik | ||||||||
| Hükûmet | Monarşi | ||||||||
| Emir | |||||||||
| |||||||||
| Tarihî dönem | Orta Çağ | ||||||||
| |||||||||
| Para birimi | Dirhem, Dinar | ||||||||
| |||||||||
Mevrûr Emirliği (Arapça: طائفة مورور) (İspanyolca: Taifa de Morón), İber Yarımadası'nın güneyinde yer alan bir berberi[1] taifa devletiydi. Demmerîler tarafından 1010'da kuruldu ve 1066 yılında İşbiliye Emirliği tarafından fethedilene kadar varlığını sürdürdü.[2]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Demmerîler, Zenate berberilerine mensup bir aileydi ve Âmirîler döneminde orduya katılmak için Kuzey Afrika'dan Endülüs’e geldiler.[3] Âmirîler’in yönetimden uzaklaştırılması ile başlayan iç savaşlar'dan (1009-1031) faydalanarak Mevrûr'de hakimiyet kurdular.
Ebî Tüzîrî ed-Demmerî 1010-1013 yılları arasında hüküm sürdü. Ölünce yerine oğlu Nuh (h. 1013–1041) geçti ama genç ve tecrübesiz olması nedeniyle İşbiliye'nin saldırılarına maruz kaldı.
Nuh öldüğünde oğlu Muhammed (h. 1041-1053) tahta geçti. Abbâdîler'e mensup İşbiliye emiri Mu'tazid (h. 1042-1069), Endülüs'te tekrar Arap hakimiyetini sağlamak için, komşu küçük Berberi hanedanları ortadan kaldırmak için harekete geçti. Bu hamle karşısında Zîrîler'in Gırnata Hükümdarı Bâdîs b. Habbûs; Mevrûr, Karmûne (Carmona) ve Erkûş (Arcos) berberi liderleri ile ittifak kurdu. Ayrıca Hammûdî Hanedanı'na mensup Cezîretülhadrâ (Algeciras) hükümdarı Muhammed b. Kāsım el-Hammûdî’yi (h. 1035-1048) halife olarak tanıdılar. Mu‘tazıd bu ittifaka karşı üstünlük sağlayamadı.[4]
Berberiler 1048 yılında İşbiliye'yi kuşattı ama başarılı olamadı. Bir süre sonra Mu'tazid ittifak üyeleri ile iyi ilişkiler kurdu. Mevrûr emiri Muhammed b. Nûh ed-Demmerî, Runde (Ronda) emiri Ebû Nur Hilal b. Ebû Kurre ve Erkûş (Arcos) emiri Abdûn b. Muhammed'i davet ederek İşbiliye’ye gelmelerini sağladı. Ancak burada onları yakalatıp hapse attı, bir süre sonra da öldürttü (1053). Bazı kaynaklara göre Ebû Nur Hilal b. Ebû Kurre’yi serbest bıraktığı da rivayet edilmektedir.[4]
Bu olay sonrasında Muhammed'in oğlu Menâd (h. 1053-1066), İmâdüddevle lakabıyla tahta oturdu. Ancak babasının döneminde olduğu gibi Abbâdîler'in baskısına maruz kalmaya devam etti. Sonunda İşbiliye'nin üstünlüğünü kabul etti ve Mu‘tazıd'a bir mektup gönderdi. İşbiliye'de can ve mal güvenliği karşılığında Emirliği teslim etmek istiyordu. Mu‘tazıd bu teklifi kabul etti ve böylece emirlik feshedilmiş oldu (1066). [3]
Emirler
[değiştir | kaynağı değiştir]Demmerîler
[değiştir | kaynağı değiştir]- Ebî Tüzîrî ed-Demmerî: 1010–1013
- Nuh: 1013–1041
- Muhammed: 1041–1053
- Menâd: 1053–1066
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Bosch-Vilà, J. (1 Nisan 1988). Andalus (Fransızca). Éditions Peeters. ss. 641-647. ISBN 2857443196.
- ^ "Abbadid". Encyclopædia Britannica. 15th. I: A-Ak - Bayes. Chicago, IL: Encyclopædia Britannica, Inc. 2010. ss. 8. ISBN 978-1-59339-837-8.
- ^ a b Özdemir 2018, s. 151.
- ^ a b "María Paz Torres Palomo, İBN HAZRÛN, İslam Ansiklopedisi". 17 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2025.
Referans
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özdemir, Mehmet, (Ed.) (2018). İslam Tarihi ve Medeniyeti Cilt 4, Endülüs. Siyer Yayınları. ISBN 9786057558343.
- Tavâif-i Mülûk
- Mevrûr Emirliği
- Berberî hanedanları
- 1010'da kurulan oluşumlar
- 1066'da feshedilmiş oluşumlar
- 11. yüzyılda Endülüs
- 11. yüzyılda Endülüs'te kurulan oluşumlar
- 11. yüzyılda Endülüs'te feshedilmiş oluşumlar
- Endülüs Özerk Bölgesi tarihi
- Tarihteki Avrupa'daki Müslüman devletleri
- 1010'da kurulan bölgeler ve ülkeler