Mehmet Aziz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Mehmet Aziz
Doğum 24 Eylül 1893(1893-09-24)
Larnaka, Kıbrıs
Ölüm 17 Haziran 1991 (97 yaşında)
Milliyeti Kıbrıs Türkü
Çalıştığı yerler Beyrut Üniversitesi
Evlilikleri Hıfsiye Aziz
Çocukları Türkan Aziz
Kamran Aziz
Babür Aziz

Mehmet Aziz Bey (24 Eylül 1893, Larnaka - 17 Haziran 1991) Kıbrıs Türkü doktor ve ordinaryüs profesör. Ronald Ross ve Dr. Barber ile beraber çalışmasının bir getirisi olarak sıtma ve layşmanyaz konularında ön plana çıktı. Aynı zamanda Türkan Aziz ve Kamran Aziz'in babasıdır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Larnaka'nın Vuda köyünde altı çocuklu ailenin en küçüğü olarak doğdu. Köydeki ilköğrenimi sonrasında İskele Rüştiyesi'ne kaydoldu. Eğitimine Amerikan Akademisi'nde devam etti. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ağabeyinin desteği ile buraya gelerek Bridgeport kentinde meslek lisesine devam etti (1907). 1912'de Kıbrıs'a geri döndü ve bir yıl sonra sağlık servisine katıldı. Sıtma konusundaki çalışmaları ile tanınan Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Ronald Ross'un araştırmalarında yer aldı. 1929'a kadar farklı görevler alıp devamında müfettişik sertifikasını aldı. Devamında daha da yükselerek başmüfettiş oldu. Dr. Barber'in ekibiyIe, Mısır, Suriye, Lübnan, Filistin ve Türkiye'de araştırmalara katıldı. Biraz daha tanınması sonrasında London RoyaI SchooI of PubIic HeaIth and Hyqine üyeIiğine seçilme başarısı gösterdi.[1]

1946'da Kıbrıs'ta layşmanyaz üzerine çalışan bilim insanları ile çalıştı. HastaIığın taşıyıcısı oIan küpdüşen (tatarcık) sineği taraması esnasında Kıbrıs adasında iIk kez görüIen bir küpdüşen türü keşfetti. Buna "FIepotoma Aziz'i" adı veriIerek onurlandırıldı. (1955'te "PhIepotomus Antonnata Aziz'i" adı uygun görülerek düzenlendi.) II. Dünya Savaşı yıllarında adaya gelen mültecilerin sağlık kontrolü ve yerleştirilmesi görevini üstlendi.[1]

1950 yıIında Beyrut Üniversitesi'nde Çevre ve Kamu SağIığı Bölümü'nün kurulması için aldığı teklifi kabul etti. Ordinaryüs Profesör olarak atandığı bölümde 1959'a kadar etkin oldu. Yerel tanı ve izlenimlerini hac ibadetinde bile sürdürdü. Dünya Sağlık Örgütü danışmanlığı dışında RoyaI Society of HeaIth gibi sağlık kurumlarının da üyesiydi. Kıbrıs'a dönünce 1960-1967 arasında Kamu Hizmeti Komisyonu üyeIiği yaptı. 1967-1973 arasında ise bu kurumun başındaki isim oldu. Basılı kitapları da bulunan Aziz'in tiyatro, ve sportif etkinlikler ile para ve pul koleksiyonlarına özel ilgisi bulunmataydı. 3 çocuk babası olan Aziz, 17 Haziran 1991'de hayatını kaybetti.[1]

Mehmet Aziz'in Hıfsiye Aziz ile olan evliğinden Türkan Aziz adanın ilk başhemşiresi oldu.[2] Diğer kızı Kamran Aziz ise eczacı olmasına rağmen adada çağdaş Batı müziğini temellendirmesiyle tanınarak Kıbrıs Türk halkının ilk kadın bestecisi ve ilk kadın eczacılarından biri oldu.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "İz Bırakmış Kıbrıslı Türkler". Doğu Akdeniz Üniversitesi. 13 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2017. 
  2. ^ "Türkan Aziz Evi / Lefkoşa" (PDF). Doğu Akdeniz Üniversitesi Mekanperest Dergisi. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2016. 
  3. ^ "Kamran Aziz hayatını kaybetti!". Kıbrıs Postası. 7 Mart 2017. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2017.