Mehmed Vâsıf Paşa

Gürcü Mehmed Vâsıf Paşa
	Vâsıf Paşa'nın portresi
Doğum	Çoklati, Guria Prensliği
Ölüm	7 Ekim 1865; İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri	Aziz Mahmud Hüdâyî Tekke, Üsküdar, İstanbul, Türkiye
Bağlılığı	Osmanlı İmparatorluğu
Branşı	Osmanlı ordusu
Rütbesi	Müşîr
Çatışma/savaşları	Kırım Savaşı Kars Kuşatması; ;

Gürcü Mehmed Vâsıf Paşa (d. Çoklati – ö. 7 Ekim 1865, İstanbul), Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamı ve müşîridir. Aralık 1854-Aralık 1856 târihlerinde Anadolu Ordusu komutanı ünvanıyla Kırım Savaşı'nda (özellikle Kars Kuşatması'nda) önemli hizmetlerde bulundu.

Rus general Nikolay Muravyov'un anılarına göre Guria Prensliği'ndeki Çoklati köyünde doğdu ve Gürcü Gudcabidze soyundan geliyordu. 12 yaşındayken köle olarak İstanbul'da Reşid Mehmed Paşa'ya satıldı. 19. yüzyıl Osmanlı târihçisi Mehmed Süreyya da kendisinin Gürcü asıllı olduğunu kaydeder.^[1] Mekteb-i Harbiye'de eğitim gördü. 1820'lerde orduya katılarak hızla terfî etti. 1831'de ferîk rütbesine yükseldi. Sonrasında sırasıyla şu görevlerde bulundu:^[2]

Şubat/Mart 1836-?: Boğaz muhâfızı
Mayıs-Ekim 1839: Niş vâlisi
Ekim 1839-Nisan 1841: Silistre vâlisi
Ekim 1843-Eylül 1845: Selânik vâlisi
Aralık 1845-Mayıs 1850: Niş vâlisi
Mayıs 1850-Nisan 1852: Belgrad muhâfızı
Nisan 1852-Şubat 1853: Trabzon vâlisi
Şubat 1853-Ağustos 1854: Arabistan Ordusu komutanı
Aralık 1854-Aralık 1856: Anadolu Ordusu komutanı
Aralık 1856-Ağustos 1857: Hassa Ordusu komutanı
Eylül-Ekim 1857: Tophâne müşîri
Ekim 1857-Mayıs 1860: Hassa Ordusu komutanı
Haziran/Temmuz 1860: Arabistan Ordusu komutanı

Ağa Hüseyin Paşa'nın kızıyla evliydi. Çocukları olduysa da erken yaşta öldüler. Mehmed Vâsıf Paşa son yıllarını Meclis-i Muvakkat-ı Askerî'de memur olarak geçirdi. 7 Ekim 1865'te İstanbul'da öldü. Aziz Mahmud Hüdâyî Tekkesi'ne defnedildi. Sicill-i Osmânî'ye göre "güç ve kudret sahibiydi".^[3]

Kaynakça

↑ Badem, Candan (2010). The Ottoman Crimean War (1853-1856). Leiden: Brill. s. 238. ISBN 9789004190962. JSTOR 10.1163/j.ctt1w8h1kf. 9 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2025.
↑ Kuneralp, Sinan (1999). Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricâli (1839-1922), Prosopoprafik Rehber (1 bas.). İstanbul: İsis. s. 106. 1 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026.
↑ Süreyya, Mehmed (Ağustos 1996). Sicill-i Osmânî. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. s. 1653. ISBN 9753330383.

[1] Badem, Candan (2010). The Ottoman Crimean War (1853-1856). Leiden: Brill. s. 238. ISBN 9789004190962. JSTOR 10.1163/j.ctt1w8h1kf. 9 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2025.

[2] Kuneralp, Sinan (1999). Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricâli (1839-1922), Prosopoprafik Rehber (1 bas.). İstanbul: İsis. s. 106. 1 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026.

[3] Süreyya, Mehmed (Ağustos 1996). Sicill-i Osmânî. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. s. 1653. ISBN 9753330383.

[1]

[2]

[3]