Mariami Kilisesi
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Meryemköy, Çıldır |
| Koordinatlar | 41°08′59″K 42°59′45″D / 41.14972°K 42.99583°D |
| İnanç | Doğu Ortodoks Kilisesi |
| Mezhep | Gürcü Ortodoks Kilisesi |
| Durum | Yıkık |
| Mimari | |
| Mimari tür | Tek nefli kilise |
| Mimari biçim | Gürcü mimarisi |
| Tamamlanma | Orta Çağ |
| Özellikler | |
| Malzemeler | Taş, dolgu duvar, kireç harcı |
Mariami Kilisesi (Gürcüce: მარიემის ეკლესია) veya Meryem Kilisesi, tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Meryemköy'ün sınırları içinde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Ortadan kalkmış, ama adı tespit edilememiş bir köyün kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.[1][2]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Mariami Kilisesi'nin bulunduğu Artani bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmişti. Osmanlı idaresinin 1595 tarihli tahririne göre köyde 19 Hristiyan hane bulunuyordu.[3] Ancak 1886 yılına gelindiğine nüfus yapısı değişmiş, köye Karapapaklar yerleştirilmişti.[4] Osmanlı dönemi öncesinden kalmış olması muhtemel kilise ilk kez 2014 yılında Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır. Bu tarihte kilise, büyük ölçüde yıkılmıştı.[1]
Mimari
[değiştir | kaynağı değiştir]Mariami Kilisesi veya Meryem Kilisesi, Meryemköy'ün 2,9 kilometre kuzeybatısında, Kura Nehri'nin sağ kıyısındadır. Kilise, günümüzde adı bilinmeyen ve ortadan kalkmış bir köyün sınırları içindedir. Ortadan kalkmış köyün adı bilinmediği için Mariam Kilisesi veya Meryem Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. Kilise, dolgu duvar tekniğinde, gri renkli ve kabaca işlenmiş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmişti. Günümüzde yıkık halde olan kilise, dikdörtgen planlı (7,4×4,2 m) ve tek nefli bir yapıdır. Yapının güneydoğu köşesi ayakta kalmış olup buradaki duvarın yüksekliği 1 metreyi bulur. Kilisenin kuzeyine bitişik biçimde inşa edilmiş bir şapelin bulunduğu, bu yapının doğudaki duvarının kalıntısından anlaşılmaktadır.[1][2]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 81. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
- ^ a b Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 194, ISBN 978-9941-478-17-8.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 537". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 266". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.