Marat'ın Ölümü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Marat'ın Ölümü
Fransızca: La Mort de Marat
Sanatçı Jacques-Louis David
Yıl 1793 (1793)
Tür Tuval üzerine yağlı boya
Boyutlar 165 cm x 128 cm
Konum Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Müzesi

Marat'ın Ölümü, Jacques-Louis David tarafından 1793 yılında çizilen tablo. David tabloda, yakın dostu ve lider devrimci Jean-Paul Marat'ın ölüm sahnesi betimlemiştir. Tuval üzerine yağlı boya ile yapılan tablo, günümüzde Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergilenmektedir.

İçeriği[değiştir | kaynağı değiştir]

Cinayet[değiştir | kaynağı değiştir]

Jean-Paul Marat, Fransız Devriminden sonra Fransa'da bir yıl hüküm süren Jakoben Partisinin en aktif üyelerinden biriydi. L'ami du peuple (Halkın Dostu) adlı bir gazete çıkaran Marat, Jironden Partisi üyeleri tarafından terörü desteklemekle suçlanıyordu. Jiredon taraftarları tarafından sevilmiyor ve sürekli takip ediliyordu.

Marat'ın cildinde sorunlar vardı ve bu yüzden o, zamanının çoğunu küvette geçiriyordu. Çalışmalarını da bazen küvette dinlenirken yapıyordu.

Charlotte Corday, Jean-Jacques Hauer'in eseri

13 Temmuz 1793 günü Marat'a önemli belgelerden bahsedeceği bahanesiyle evine gelen Charlotte Corday isimli kadın tarafından bıçak darbesiyle öldürülen Marat,[1] Panthéon'na defnedildi. Charlotte Jironden taraftarı aristokrat bir ailenin üyesiydi. Giyotin cezasına mahkum edilen Corday, “Ben, 100.000 kişinin kellesini kurtarmak için 1 kişiyi öldürdüm” dedi.[2]

Tablo hakkında[değiştir | kaynağı değiştir]

David, Marat'ı cinayetten bir gün önce ziyaret etmişti. Bu olaydan oldukça etkilenen sanatçı, hemen tabloyu yapmaya başlar. Lakin David, dostunu idealize ederek çizer. Öyle ki, Marat'ın tasvir edildiği pozisyon bir Orta Çağ heykelini andırıyor. Üstelik onun vücudunda bıçak yarasından başka, derisindeki sorunlar dahil hiçbir kusur gözükmüyor. Sanatçı, dostunu adeta bir kahraman olarak takdim etmeye çalışıyor.

Caravaggio, İsa'nın Mezara Konuluşu

Marat'ın pozisyonu, Caravaggio'nun İsa'nın Mezara Konuluşu isimli tablosundaki İsa'nın pozisyonu ile aynıdır. Ressam bununla dostunun da İsa gibi şehit olduğunu anlatmaya çalışıyor. Corday'a ise eserde yer verilmemiş.

Tablo bir cinayeti betimliyor olsa da, izleyiciye huzursuzluk verecek detaylar barındırmıyor. Eserde Marat beyaz çarşaflı bir küvetin içerisinde, sağ eli aşağı sarkmış halde resmedilmiş. Küvetin tam önünde yeşil örtülü küçük bir masa var. Bu Marat'ın çalışma masasıdır. Masanın üstündeki belgede "...bu çek, kocası bu ülkeyi savunurken ölmüş beş çocuk annesi kadına verilecek" yazmaktadır. Marat'ın sağ elinde bir tüy kalem var. Katil Marat'ı öldürmeden önce o, muhtemelen bu belgeyi yazıyordu. Kalemden biraz kenarda ise cinayetin işlendiği kanlı bıçak resmedilmiş. Kalemle bıçağı karşılaştıran ressam, gazetecilerin silahı ile Jirondenlerin silahı arasındaki farkı ortaya koyuyor.

Death of Marat by David (detail).jpg

Marat'ın sol elinde ise Corday'ın yazdığı izin kağıdı duruyor. Kâğıtta Fransızca "Il suffit que je sois bien malheureuse pour avoir droit a votre bienveillance" ("Benim büyük mutsuzluğum sizin hayırseverliğinize ulaşmama vesile olacaktır") yazılmıştır.[3] Kağıtın üstünde cinayet işlenen zaman sıçrayan kan lekeleri var. Çalışma masasının önündeki levhanın üzerinde Marat‘ın adı ve ressamın kendi adı yazıyor. Levhanın altında yazılan “L’an Deux” devriminin 2. yılı olduğuna işaredir.[4]

Etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tablo yapıldığı günden bu zamana kadar birçok ressam ve sanatçıya ilham kaynağı olmuştur.

Guillame-Joseph Roques, Marat'ın Ölümü (La Mort de Marat)

Fransız ressam Guillaume-Joseph Roques, 1793'te aynı isimli bir tablo çizer. Burada ilkinde olduğu gibi Corday resmedilmemiş. Ayrıca tablo diğerine nazaran daha az figür barındırıyor. Marat burada elips şekilli bir küvette betimlenirken, çalışma masası, cinayet bıçağı ve yazı levhasına yer verilmemiş.

Paul Baudry, Charlotte Corday

Yine Fransa'lı ressam Paul-Jacques-Aimé Baudry, 1858 yılında Charlotte Corday isimli bir tablo çızmiştir. Ressam, bu eserde Marat'ı küvette değil yatakda betimlemiştir. İsminden de belli olduğu gibi eserin odak noktası katil Corday'dır.

Norveç'li ressam Edvard Munch da tablodan etkilenen sanatçılardan biridir. Munch, 1907 yılında tabloyu kendine özgü tarzıyla yeniden yorumlamıştır.

Avustralya kökenli Cold Chisel isimli rock grubunun 1980 yılında çıkan East albümünün kapağı tablodan esinlenerek hazırlanmıştır.

2010 yılında çekilen Waste Land belgeselinin afişinde Marat'ın portresi gözükmektedir.

Andrzej Wajda'ın 1983 tarihli filmi Danton'ın, Marat portresinin de gösterildiği bazı sahneleri David'in atölyesinde çekilmiştir.

Amerikalı şarkıcı Steve Goodman, tabloyu 1977'de yayınladığı Say It in Private albümünün kapağında kullanmıştır. Lakin, Marat yerine kendi resmini yerleştirmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]