Manavın Haçı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Manavın haçı sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Manavın haçı, Săhăteni ile Năeni yolunun tam ortasında bağların yakınında bir yerde, üzeri incilde geçen karakterler ve islâmi çiçek motifleriyle bezenmiş, 4 metre yüksekliğinde, yekpare taştan yontulmuş 6-7 ton ağırlığında bir türbe.

Etrâfına diklemesine 240 santimetre yanlamasına 153 santimetre olan 4 sütun dikilen haç geçme usülüyle yontularak oturtulmuş çerçeve ile de desteklenmiş olup hâlen ayaktadır. 1846 senesinde Gheorghe Dimitrie Bibescu devrinde inşâası tamamlanan türbenin haçı üzerinde Gheorghe Dimitrie Bibescunun ismi de kazınmış olup bu denli büyük bir yontma haçın Romanyanın başka hiçbir yerinde olmadığı tahmin edilmektedir.

Breazalı papaz Costache Dinu Cârjanın oğlu Ioan Postelnicu tarafından Breazanın Bădeni köyünden usta Iordache Vrabie'ye yontturulan haçın yörenin zengin bir tüccarı tarafından ısmarlandığı söylenir. Diğer bir rivâyete göre Tisăuludan Ghica isimli bir hanımefendi Manava keşişlik mertebesini atfetmek için türbenin inşâa masrafları üstlenmiştir.

Türbenin hazırlanışı ve dev haçın dikilişi ile taş işçiliği hakkındaki hâtıralara Corneliu Ştefan'ın 1981 senesinde yayınladığı Expediţie la apa vie kitapta anlatışmıştır. Birinci dünya harbine kadar yaşamış olan ve kendisi de taşların taşınmasında çalışmış olan bir Bădenili işçinin dediğine göre, Istriţa ormanında büyük bir meşeyi devirip bir kaç gün petrole batırmışlar ve sağlamlaşması için zincirlerle sarmışlar ortasına bağladıkları öküzler sâyesinde ağacı testere gibi kullanarak haçın kalıbını kesmişler. Haç 16 çift öküze bağlanarak taşınabilmiş. Buzăulu papaz Mihai Stanciu bu hadiselerin hepsine şahitlik etmiş ve notlar almıştır. Ona göre, türbenin yapıldığı yer Ioniţă Cârjan'ın babası Vispeşti köylü papaz Costache Dinu Cârjan'ın arazisine yapıldı. Türbede yatan Manav Selim Costache Dinu Cârjan'ın kızı Maria ile 1844 senesinde evlenmişti. Selim Anadoludan gelmiş zengin bir tüccardı, 1841 senesinde Eflaka gelmişti ve Moldovaya gitmeye çalışırken soğuktan aşırı soğuktan donmak üzereyken onu bulan Costache Dinu Cârjan'ın bir yakını Greceanca'da tedâvisi yaptırdı ve kalacak yerini temin etti. Yöre insanının âdeti olan kış vakti hal hatır sorma için akrabasına giden Maria ile Selim orada tanışırlar. Evlenmek icâp eder, Selimin sevgisi o kadar kuvvetlidir ki kızın hatrı için vaftiz olur. Tüccarlığı bırakıp orada güzel eşi Maria ile yaşamaya karar verirler. Vaftiznâmesindeki bilgilere göre, Selim o vakitler 24 yaşında idi, Gheorghe ismiyle vaftiz edilen Selim, o kadar yakışıklı ve temiz kalpliydi ki elinden her iş geliyordu. Âilelerin karşı çıkmalarına rağmen 23 nisan 1844 günü hayatlarını birleştirdiler. Maria'ya çeyiz hediyesi olarak Bogdan yolu üzerinde bir arazi alıp han yaptıran Gheorghe peşinden baba olur ve kızları Dobra doğar.

Papaz Mihai Stănescu'ya göre türbeye Manavın haçı isminin verilmesi iki sebebi vardır; türbeyi yaptıran Papaz Costache Dinu Cârjanın damadı ile Gheorghe'nin kayınçosu Ionita Cârjan. Haça Bir Manav daha göklere gitti, bir Manav gider bir Manav gelir yazılıdır. Kuzeydeki sütunlarda çocuklarının ismi yazılıdır.[1]