Malik Aksel

Vikipedi, özgür ansiklopedi
88.246.137.70 (mesaj) tarafından oluşturulmuş 21.06, 17 Aralık 2016 tarihli sürüm
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Malik Aksel
Genel bilgiler
Doğum adı Malik Aksel
Doğum 1901
Selanik, Osmanlı Devleti
Ölüm 1987 (85-86 yaşlarında)
İstanbul, Türkiye
Uyruk Türk
Alanı Resim, edebiyat
Etkilendikleri Şevket Dağ

Malik Aksel (d. 1901, Selanik - ö. 15 Şubat 1987, İstanbul), Türk ressam ve yazar.[1]

İlköğrenimini Beyazıt Nümune Mektebi'nde tamamladı. Dârülmuallimîn'e (Erkek Öğretmen Okulu) 1918 yılında kaydolan Malik Aksel, burada geleceğine yön verecek olan ressam Şevket Dağ (1876-1944)'ın öğrencisi oldu. 1918-1921 yılları arasında hocası Şevket Dağ'ın üyesi olduğu Güzel Sanatlar Birliği'nin düzenlediği Galatasaray Sergileri ile tanışan Malik Aksel, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte sanat etkinliklerinin içinde görüldü.

Öğretmen Okulu mezuniyetinden sonra Şile'nin Kayagöz Köyü'nde bir süre öğretmenlik yaptı. Bu arada, 1923-1928 yılları arasında Galatasaray Sergileri'ne:

  • 1923 Mektebe Giderken
  • 1924 Köy Mektebi, Düğün
  • 1925 Mektepte Bayrak Merasimi, Görücüler ve Çocuklar
  • 1926 İmtihan Neticesi
  • 1927 Bayram Yerinde adlı eserlerle katıldı.

Atatürk'ün isteği üzerine Türkiye'ye çağırılan Amerikalı eğitim bilimci John Dewey'in hazırladığı rapor üzerine Resim ve İş Eğitimi alanında oluşan boşluğu doldurmak amacıyla "Öğretmen Okulu" mezunları arasında yapılan sınavı kazanarak Avrupa'ya gidecek olan ilk beş kişinin arasında yer alan Malik Aksel, 1928 yılında Almanya'ya gitti. Berlin'de Yüksek Öğretmen Okulu'nda "Sanat Pedagojisi" ve "İş Eğitimi" konusunda eğitim gördü. Profesör Grossmann'ın atölyesinde yağlıboya ve gravür çalışmaları yaptı.

1932 yılında yurda döndüğünde Ankara'da yeni açılan ve daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsü'ne dönüşecek olan "Resim Öğretmen Okulu"nda Resim ve Sanat Tarihi öğretmeni olarak göreve başladı. O dönemde Cumhuriyet'in ilk kuşak sanatçılarının oluşturduğu Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği, D Grubu gibi sanat birliklerinde yer almayan sanatçı Halkevleri aracılığıyla "Yurt Gezileri"nin ikincisinde Sivas'a, beşincisinde ise, Denizli'ye gitti. Buralarda yaptığı çalışmalarıyla Devlet Resim ve Heykel Sergileri'ne katıldı. Sivas'taki çalışmaları, Cevat Dereli'nin birincilik, Refik Epikman'ın ikincilik aldığı jüri değerlendirmesinde üçüncülük ödülüne değer görüldü.

"Yurt Gezileri'nin Türk resim sanatı açısından belki de en önemli çalışması Malik Aksel'in "Kale Mahallesi" adlı eserdir. Bu çalışma ile ilgili olarak:

"Malik Aksel'in "marazi" bulunan resimlerinden "Kale Mahallesi", Yurt Gezileri'nde yapılmış ve bilinen resimler arasında toplumsal gerçekçi denebilecek hemen tek resimdir. Gezilerde yapılan öteki resimlerde güzellik arayışı ve iyimser bir bakış varken, Aksel’in Kale Mahallesi’nde toplumda yaşanan yoksulluğun izleri görülüyor.” [2] görüşü bildirilmektedir.

1943 yılında kurulan ve başkanlığını İbrahim Çallı'nın yaptığı Türk Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliğine üye olan Malik Aksel, 1940'ların ikinci yarısından itibaren Galatasaray Sergilerine yeniden dönüş yaptı. 1951 yılında daha sonraları Atatürk Eğitim Enstitüsü'ne dönüşecek olan İstanbul Çapa Eğitim Enstitüsü'ne atandı. 1968 yılında emekli oldu.

Soyut yaklaşımların egemen olduğu dönemde figüratif çalışmalarından taviz vermeyen sanatçı ile ilgili; Ahmet Muhip Dranas "Tablolarına en fazla insan figürü koyanlardan biri" olarak bahsetmektedir.

Resim çalışmalarının yanı sıra kitapları da yayımlanan sanatçı 86 yaşında İstanbul'da öldü.

Dosya:Maksel14-1-.jpg
Malik Aksel Kitap Kapağı 1960

Yayınlanan kitapları

  • 1943 Sanat Hayatı, Resim Sergisinde Otuz Gün
  • 1959 İstanbul Mimarisinde Kuş Evleri
  • 1960 Anadolu Halk Resimleri
  • 1967 Türk'lerde Dini Resimler
  • 1971 Sanat ve Folklor
  • 1977 İstanbul'un Ortası

Kaynakça

  1. ^ "Malik Aksel". Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sanal Müze. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2015. 
  2. ^ http://www.lebriz.com/mag/nov03/maksel04.asp [ölü/kırık bağlantı]

Dış bağlantılar