Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu
Mke.gif
Kuruluş 1921
Tür Savunma Sanayii
Merkez Ankara
Bütçe 423 milyon TL
Personel 7.340
Resmî site Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu sitesi
MKEK üretimi çeşitli tipteki mühimmatlar

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (kısaca MKEK), Türk Silahlı Kuvvetlerinin her türlü silah, mühimmat, roket, araç ve gereç ihtiyaçlarını karşılayan devlet kuruluşudur. Uzun süre MKE kısaltmasını kullanmıştır.

Osmanlı'da bu kurum Tophane'i Hümayun adıyla hizmet vermekteydi. 1921 yılında "Askeri Fabrikaları Umum Müdürlüğü" haline dönüştürülmüştür, daha sonra ise "Makine Kimya Endüstrisi Kurumu" adını almıştır. 7.340 personeli vardır ve dünyada 40'tan fazla ülkeye ihracat yapmaktadır.

2011 senesinde kurumun kar oranı bir önceki seneye göre %180'lik bir artış ile 165 milyon lira oldu.[1] İstatistiklere göre kurumun 2011 yılında en fazla silah sattığı ülke ise Suudi Arabistan oldu.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu; değişik unvan ve statüler altında 15.Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar inebilen tarihi bir geçmişe sahiptir. Kurumun temelleri Fatih Sultan Mehmet’in Top Döküm Tesislerini kurdurmasıyla atılmıştır. 15.Yüzyılın ikinci yarısından başlayarak Tophane-i Amire, 1832-1908 yılları arasında Tophane Müşirliği, 1908'den itibaren Harbiye Nezareti bünyesinde sürdürülen Osmanlı silah sanayi; İmparatorluğun çökmesi ile İstanbul’dan kaçırılan bir kısım tezgah, teçhizat, malzeme ve ustalarla, 1921 yılında Atatürk’ün direktifi ile Kurtuluş Savaşı sırasında Ulusal Bağımsızlık hareketinin içerisinde yer almıştır.

1919-1923 döneminin ardından Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü kurulmuştur. Merkezi Ankara'da olan bu oluşum, İstanbul, Kırıkkale ve yurdun birçok köşesinde yer alan kuruluşlarla, Cumhuriyet yönetiminin sanayi yapılanmasının temel taşlarından biri olmuştur.

Kurum, değişen dünya ve Türkiye koşulları, üretim/pazarlama anlayışındaki değişmeler ve gelişmeler ile NATO’ya girişimi sonucu hali hazırdaki kapasiteyi daha etkin ve verimli kullanabilmek amacıyla; 1950 yılında 5591 sayılı kanunla sermayesinin tamamı devlet tarafından karşılanan tüzel kişiliğe sahip "Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu" adı ile yeniden teşkilatlanmıştır. Zaman içinde gerek yurt içi, gerekse yurt dışından alınan önemli siparişler sonucunda ulaştığı ekonomik gücü çok iyi kullanan MKE, Savunma Sanayinin çeşitli alanlarında yatırımlarını gerçekleştirerek 18 büyük fabrika, 18000 kalifiye personel gibi bir büyüklüğe ulaşma başarısını göstermiş ve çok önemli hizmetlerine yıllarca devam etmiştir.

Uzun bir süre yürürlükte kalan bu kanun, 1983 tarihli ve 105 sayılı “Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile yürürlükten kaldırılmıştır. Kurum daha sonra bütün KİT’leri tek çatı altında toplayan ve 1984 yılında çıkarılan 233 sayılı “Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KHK” kapsamına alınmıştır.

Halen 233 sayılı KHK ve bu KHK’ya dayanılarak 1984 yılında çıkarılan “MKE Kurumu Ana Statüsü” çerçevesinde faaliyetini sürdüren, sorumluluğu 300 Milyon YTL olan sermayesi ile sınırlı, tamamen bir ticari kuruluş gibi karlılık ve verimlilik esas alınarak faaliyetini sürdüren ve ana görevi Türk Silahlı Kuvvetleri'nin her çeşit silah, mühimmat, roket, harp araç ve gereç ihtiyacını karşılamak olan kurumda; zaman içinde Türkiye endüstrisi ve ekonomisindeki gelişmeler paralelinde organizasyon değişiklikleri yapılmış olup günümüz itibariyle Kurum faaliyetlerini, Milli Savunma Bakanlığı ile ilişkilendirilmiş olarak 10 Fabrika, 2 İşletme Müdürlüğünde çalışan 6000’i aşkın personel ile yürütmektedir.

MKE, ayrıca piyasanın ihtiyacı olan çelik, pirinç ve elektrik sayacı gibi üretim hizmetlerini, günün teknik ve ekonomik koşullarını göz önünde tutarak, Dünya ve NATO Standartlarına uygun kalitede üretim yapmaktadır. Gerek Türkiye piyasasına, gerekse uluslararası pazarlara arz edilmekte olan ürünlerin imalatı süresince tüm fabrikalarda AQAP 120 ve ISO 9000 Kalite Güvence sistemleri uygulanmaktadır.[2]

Ürünler[değiştir | kaynağı değiştir]

MKE kurumunun ürettiği ürün grupları şöyledir:

  • 1) Silah Grubu
Hafif Silah Grubu
Ağır Silah Grubu
Diğer
  • 2) Mühimmat Grubu
Hafif Silah Mühimmatı
Ağır Silah Mühimmatı
Diğer
  • 3) Roket Grubu
  • 4) Patlayıcı Maddeler
  • 5) Makina Ekipman
  • 6) Malzeme - Kimya
  • 7) Piroteknik [3]

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna Ait Fabrikalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • MKE Ağır Silah ve Çelik Fabrikası (Kırıkkale)
  • MKE Barut Fabrikası Müdürlüğü (Kırıkkale)
  • MKE Çankırı Silah Fabrikası Müdürlüğü (Çankırı)
  • MKE Gazi Fişek Fabrikası (Ankara)
  • MKE Hurda İşletmesi (Ankara)
  • MKE Kapsül Fabrikası (Ankara)
  • MKE Maksam Makina ve Maske Fabrikası (Ankara)
  • MKE Mühimmat Fabrikası (Kırıkkale)
  • MKE Pirinç Fabrikası (Kırıkkale)
  • MKE Roket ve Patlayıcı Fabrikası (Ankara)
  • MKE Hafif Silah Fabrikası (Kırıkkale)
  • MKE Lojmanları (Aliağa-Çakmaklı Köyü)

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna Ait Futbol Takımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]