Mada Adası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Mada Adası
Ülke Türkiye Türkiye
İl Isparta
İlçe Şarkikaraağaç
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi[1]
Yüzölçümü
 • Toplam 8,22 km² (317 mil²)
Nüfus
 (2008)
 • Toplam 253[2]
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 422[1]
Resmî site
[1]

Mada Adası veya diğer adıyla Kazak Adası, Isparta'nın Şarkikaraağaç ilçesinin Gedikli Köyü'ne bağlı olan ve Beyşehir Gölü üzerinde bulunan en büyük ada.[3] Türkiye'nin üzerinde yerleşim olan tek göl adasıdır.[4]

Coğrafi konum ve ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Mada Adası, Beyşehir Gölü'nde bulunan 32 adanın en büyüğü olup, 822 hektar büyüklüğündedir. İlçe merkezine (Şarkikaraağaç'a) uzaklığı yaklaşık 35 km'dir.[5] Ayrıca ada; Beyşehir Gölü'nde Isparta'ya bağlı olan tek ada olup, gölde yerleşim bulunan tek adadır. Adanın kara ile bağlantısı; mahallesi olduğu Gedikli köyüyledir. Köy ile ada arasında yaklaşık 700 m'lik bir mesafe bulunmaktadır.[6] Mada'ya ulaşım, sal ve balıkçı kayıklarıyla sağlanmaktadır.[7] Kış aylarında ada ile kara arasında kalan bölgenin buz tutmasıyla ulaşımda çeşitli aksaklıklar meydana gelmektedir.[6] Bu konu zaman zaman Türkiye ulusal medyasında da yer bulmakta,[6][8] adanın konumu National Geographic gibi dergiler[6] ve belgesel yapımcılarının dikkatini çekmektedir. Mada Adası'yla ilgili olarak hazırlanan Mada adlı belgesel 5. Uluslararası Kısa Film Festivali'nde birinci olmayı başarmıştır.[9] Mada Adası'nın ulaşım sorununu çözmek için; ada ve Gedikli Köyü arasına bir köprü yapılması planlanmaktadır.[10]

Nüfus hareketleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mada Adası'nın nüfusu 2008 itibarıyla; 253 kişi olup, adada 36 aile bulunmaktadır.[8] Günümüzde adada yaşayan kişilerin Tırtar Yörükleri olduğu bilinmektedir.[5] Tırtar Yörükleri adaya, 1870–1871 yıllarında Mada'ya gelerek daha sonra ayrılan Kazaklardan adayı satın alarak, -1940'lı yıllarda- Mada'ya yerleşmiştir.[11] Bu yüzden adaya Kazak Adası da denmektedir.

Geçim[değiştir | kaynağı değiştir]

Adanın en büyük geçim kaynağını balıkçılık ve tarım oluşturmaktadır.[5] Adada lüfer ve sazan gibi balıklar izin verilen dönemlerde avlanmaktadır.[5] Adaya ulaşımın zor oluşu nedeniyle tarım araçlarının getirilmesi oldukça zordur. Nisan 2011'de yaptırılan duba ile[7] hasat döneminde kullanılmak üzere bir biçer-döver adaya çıkarılabilmiştir.[12] Ayrıca bu yöntemle traktör temini de sağlanmıştır.[11] Adada bulunan tarlalarda, hububat ve meyve-sebze tarımı yapılmaktadır.[11] Adada, Akdeniz iklimi hissedildiğinden, domates, salatalık, fasulye, patlıcan, kiraz, vişne, badem, elma gibi mahsuller başlıca tarım ürünlerini oluşturmaktadır.[11]

Mada söylencesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Rivayete göre Alaaddin Keykubat'ın oğlu, Beyşehir Gölü'ne düşmüş ve bir daha bulunamamış. Bunun üzerine hünkâr bu gölde artık kimsenin ölmemesi için halktan yapağı ve bir miktar kül istemiş. Getirilen malzemelerle gölü Akdeniz'e bağlayan yeraltı su yolları kapatılmış ve gölün seviyesi yükselip; bir tepe olan Mada'nın etrafını sarmış. Böylece Mada bir ada olarak ortaya çıkmış.[11]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Şarkikaraağaç'ın Köyleri". Şarkikaraağaç Belediyesi. 26 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  2. ^ "Nüfus ve İdari Durum". Madaadası.com. 18 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  3. ^ "Gezilecek Yerler". 22 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  5. ^ a b c d "Ada hakkında". madaadasi.com. 18 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  6. ^ a b c d "Karşı Kıyıdakiler". National Geographic. 26 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  7. ^ a b "253 Kişinin Yaşadığı Mada Adası Sakinlerine Yeni Sal Yapıldı". Haberajans.com. Nisan 2011. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. [ölü/kırık bağlantı]
  8. ^ a b "Anadolu'nun Ortasında Unutulan ada". Sabah Gazetesi. 23 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  9. ^ ""Mada" en iyi film ödülünü kazandı". kisafilms.com. 1 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. 
  10. ^ "Gedikli Mada arasına köprü". Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. [ölü/kırık bağlantı]
  11. ^ a b c d e "Mada sahillerinde bekliyorum". Zaman Gazetesi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011. [ölü/kırık bağlantı]
  12. ^ "Mada Adası'na biçerdöver geçirildi". bgrt.com.tr. 24 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2011.