İçeriğe atla

Macarlı Mehmed Ali Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Mehmed Ali Paşa
Mehmed Ali Paşa, y. 1878
Doğum1827
Magdeburg, Prusya[1]
Ölüm1878 (50-51 yaşlarında)
Yakova, Osmanlı İmparatorluğu
BağlılığıOsmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları1853-1878
RütbesiMüşîr
Çatışma/savaşları
Ailesi
EşiAyşe Sıdıka Hanım

Macarlı Mehmed Ali Paşa[2] ya da doğum adıyla Ludwig Karl Friedrich Detroit (1827, Magdeburg – 7 Eylül 1878, Yakova), Alman-Huguenot kökenli Osmanlı müşîridir. 93 Harbi'nin ilk aylarında Tuna Cephesi'nin komutanıydı. Kara Lom Operasyonunun lideri ve galibidir. Şair Nâzım Hikmet'in annesinin dedesidir.

Ludwig Karl Friedrich Detroit 1827 yılında o zamanlar Prusya Krallığı'nın sınırları içinde yer alan Magdeburg şehrinde doğdu. Ailesinin soyu 16. veya 17. yüzyılda Fransa'dan Protestan mültecilerin soyundan gelen Huguenot soyuna dayanıyordu. Bu bilgiye göre Yahudi olabilir zirâ Fransa'da birtakım Sefarad Yahudileri, kendilerini Huguenot olarak tanımlardı.[3] Diğer bir görüşe göre Mustafa Reşid Paşa, Londra Büyükelçiliği esnasında elçilik ayak hizmetlerinde kullandığı bir Polonya Yahudisi'ni İstanbul'a dönüşünde beraberinde getirmiştir. Mehmed Ali Paşa bu Polonyalının oğludur.[4] 12 yaşında Hamburg'dan kalkan bir gemide çalışırken gemisi İstanbul limanında demirlediği sırada kaçarak Osmanlı Devleti'ne sığındı.[5] Osmanlı Devletinin önde gelen devlet adamlarından biri olan Mehmed Emin Âli Paşa'nın himayesine girdi. Harbiye'ye girerek Mehmed Ali adını aldı. Macar olmamasına rağmen "Macarlı" olarak anılırdı.

1853 yılında Osmanlı ordusu bünyesinde Kırım Savaşı'na katıldı. 1865 yılında generalliğe (mirliva) yükseldi. 18 Temmuz 1877 tarihinde Müşîr olarak 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Tuna Cephesi komutanlığını Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa'dan devraldı. Bu görevi 2 Ekim 1877 tarihine kadar sürdürdü ve Süleyman Hüsnü Paşa'ya devretti. Savaşın bitiminde Aleksandros Karatodori Paşa ve Sâdullah Paşa'yla birlikte Berlin Kongresi'nde Osmanlı Devleti'ni temsil eden 3 kişiden biriydi. Kongrenin kararlarından memnun olmayan Müslüman halkı yatıştırmak için Osmanlı Arnavutluk'una gönderildi. Kosova'nın Yakova kasabasında halk tarafından yapılan saldırıda Abdullah Dreni Paşa ile beraber linç edilerek öldürüldü.

Ailesi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Mehmed Ali Paşa'nın dört kızı vardı; Hayriye Hanım, Leyla Hanım, Adviye Hanım ve Zekiye Hanım. Bu kızlarından olan torunlarının ve torun çocuklarının arasında Nâzım Hikmet, Mehmet Ali Aybar, Oktay Rifat, Ali Fuat Cebesoy vb. gibi kişilikler bulunmaktadır.[6]

Soyundan gelen bazı kişilerin listelendiği soy ağacı:[7][8][9]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Macarlı Mehmed Ali Paşa
 
Ayşe Sıdıka
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hüseyin Hüsnü Paşa
 
Hayriye
 
 
 
Leyla
 
Hasan Enver Paşa
 
 
Adviye
 
Binbaşı Tevfik Bey
 
Zekiye
 
İsmail Fazıl Paşa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rahmi Arslan
 
Nimet
 
Yarbay Tahsin Bey
 
 
Münevver
 
Sâmih Rifat
 
 
 
Celile Hikmet
 
Hikmet Nâzım Bey
 
Albay Mehmed Ali Cebesoy
 
Ali Fuat Cebesoy
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mehmet Ali Aybar
 
 
Oktay Rifat
 
Zeynep Menemencioğlu
 
Hasan Menemencioğlu
 
Nâzım Hikmet
 
Prof. İsmail Fazıl Cebesoy
 
Ayşe Cebesoy Sarıalp
 
Ruhi Sarıalp
 
 

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Marmara". Academia.edu (Almanca). 15 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2017. 
  2. ^ Çıkar, Jutta R. M. (2004). Ruth Bartholomä; Mustafa Çıkar (Ed.). Türkischer Biographischer Index. Münih: K. G. Saur Verlag. s. 627. ISBN 9783110965773. 
  3. ^ Hirschman, Elizabeth (2021). "Investigating the Sephardic Jewish ancestry of colonial French Canadians through genetic and historical evidence". Liberal Arts and Social Sciences International Journal (LASSIJ) (İngilizce). 5 (2): 88-108. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi30 Eylül 2025. 
  4. ^ "Sultan Abdülhamid ile ilgili bir belgesel, Youtube". 27 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2013. 
  5. ^ "Mehmet Ali Paşa'nın torunu Nazım Hikmet Ran". 10 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2008. 
  6. ^ "Atatürk ile Paşaların arasını açmak istediler, Aksiyon dergisi, Sayı:562 12.9.2005". 15 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2008. 
  7. ^ Beydilli, Kemal (2019). "MEHMED ALİ PAŞA, Müşir". TDV İslâm Ansiklopedisi. Ek–2 (gözden geçirilmiş 3. bas.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 218-220. 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2021. 
  8. ^ Osman Selim Kocahanoğlu (20 Mart 2017). "Tarihi yanında götüren kadın: Ayşe Cebesoy". Aydınlık. 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2021. 
  9. ^ "Yüzyılın tanığı Zeynep Menemencioğlu'nu kaybettik…". Kadıköy Life. 2 Ocak 2017. 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2021. 
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Macarlı_Mehmed_Ali_Paşa&oldid=36851925" sayfasından alınmıştır