M1 (İzmir metrosu)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

     M1
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İzmir metrosu
Bölge İzmir, Türkiye
Terminal Fahrettin Altay
Evka 3
İstasyonlar 17
Rotalar
  • Evka 3-Fahrettin Altay
  • Evka 3-Halkapınar
  • Fahrettin Altay-Halkapınar
Tren sayısı
  • 45 ABB vagonu
  • 42 CSR vagonu
  • 95 CNR vagonu
İşletim
Açılış 22 Mayıs 2000
Sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İzmir Metro A.Ş.
Depo Merkezleri Halkapınar Deposu
Teknik
Hat uzunluğu 19,8[1] km (12,3 mi)
Hat açıklığı 1.435 mm
Elektriklenme 750 V DA üçüncü ray[2]
İşletme hızı 80 km/s (180.000 mph)
Rota haritası

IzmirMetrosu3013.jpg

M1, diğer adıyla Fahrettin Altay-Evka 3 hattı, İzmir metrosunun batıda Fahrettin Altay istasyonunu ile doğuda Evka 3 istasyonu arasında hizmet veren hattıdır. Üzerinde on yedi istasyonun bulunduğu 19,8 km uzunluğundaki hat, metro sistemindeki tek aktif hattır. Hattın batıda Narlıdere'ye kadar 7,2 km uzatılması için çalışmalar devam etmektedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İzmir metrosunun ilk hattı olan M1 hattının inşaatı Eylül 1992'de sondaj çalışmalarıyla başladı ve temeli Aralık 1994'te atıldı.[3][4] Çalışmalar kapsamında Nenehatun ve Ümmühan Ana tünelleri inşa edildi.[3][5][6][7][8] Ağustos 1996'da ilk tren setleri teslim edildi.[4] Nisan 2000'de tamamlanan Üçyol-Bornova arasındaki 12 km uzunluğundaki on istasyonluk ilk aşama 22 Mayıs 2000'de hizmete girdi.[4]

M1 hattının batı aksında yer alan altı istasyonlu 5,2 km uzunluğundaki Üçyol-Fahrettin Altay genişletmesi için ilk ihale Mart 2005'te yapıldı ve üç ay sonra hattın temeli atıldı. İki yılda tamamlanması planlanan genişletmenin kazıları 5 Temmuz 2005'te başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, 14 Şubat 2006'da yüklenici firmaya ihtarname gönderdikten sonra aynı yılın Kasım ayında ihaleyi iptal etti. İkinci ihale 23 Ocak 2007'de yapıldı ve hattın 31 Ekim 2008'de tamamlanacağı duyuruldu. Yüklenici firmanın 15 aylık ek süre talep etmesinin ardından 13 Ağustos 2009'da ihale iptal edildi. Bunun üzerine İzmir Büyükşehir Belediyesi, kalan çalışmaları kendi olanakları ile tamamlamaya başladı. 18 Haziran 2012'de Üçyol-Fahrettin Altay hattındaki İzmirspor ve Hatay istasyonlarında deneme seferleri başlatıldı ve bu istasyonlar 29 Aralık 2012'de ulaşıma açıldı. Aynı hat üzerindeki Göztepe istasyonu 25 Mart 2014'te hizmete girdi.[9] Bu hattaki son iki istasyon olan Poligon ve Fahrettin Altay, 27 Temmuz 2014'te açıldı.[10] Bu iki istasyon arasında yer alan Güzelyalı istasyonu ise, bölgeden geçen yer altı deresi nedeniyle projeden çıkarıldı.[11] M1 hattının doğu aksındaki üç istasyonlu Bornova-Bornova Merkez genişletmesi için çalışmalar 2007'de başladı ancak bir yıl sonra durdu.[12] Yeniden ihaleye çıkıldıktan sonra hattın Evka 3 istasyonuna kadarki 2,6 km uzunluğundaki kısmında deneme seferleri 20 Mart 2012'de başladı ve 30 Mart 2012'de hattaki Ege Üniversitesi ve Evka 3 istasyonları hizmete girdi.[1]

M1 hattının batı aksındaki 7,2 km uzunluğundaki yedi istasyonlu Fahrettin Altay-Kaymakamlık genişletmesi için çalışmalar Haziran 2018'de başladı.[13] Gelecekte yapılacak genişletmelerle hattın doğuda Bornova'nın merkezine ve batıda Güzelbahçe'ye uzatılması planlanmaktadır.[14][15]

İstasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Stadyum metro istasyonunun dış görünümü
Bölge metro istasyonunun iç görünümü

M1 hattı üzerinde tamamı engelli erişimine sahip on yedi istasyon bulunmaktadır.[16] Batıdan doğuya sırasıyla Fahrettin Altay, Poligon, Göztepe, Hatay, İzmirspor, Üçyol, Konak, Çankaya, Basmane, Hilal, Halkapınar, Stadyum, Sanayi, Bölge, Bornova, Ege Üniversitesi ve Evka 3 istasyonları hizmet vermektedir. Bölge, Halkapınar ve Sanayi istasyonları hemzemin, Hilal ve Stadyum istasyonları viyadük üzerinde, Bornova istasyonu yarma, diğer istasyonlar ise yer altındadır.[2] İstasyonların peron uzunluğu 125 metredir.[2]

Halkapınar ve Hilal istasyonlarından İZBAN'a; Bornova, Evka 3, Fahrettin Altay, Halkapınar, Konak ve Üçyol istasyonlarından ESHOT ve İZULAŞ otobüslerine; Konak istasyonundan İZDENİZ vapurlarına; Basmane istasyonundan TCDD trenlerine; Fahrettin Altay, Halkapınar ve Konak istasyonlarından ise Konak tramvayına aktarma yapılabilmektedir.[17]

İstasyon Aktarma Tür
Fahrettin Altay Tramvay Aç-Kapa
Poligon Aç-Kapa
Göztepe Derin Tünel
Hatay Aç-Kapa
İzmirspor Aç-Kapa
Üçyol Derin Tünel
Konak İZDENİZ, Tramvay Aç-Kapa
Çankaya Aç-Kapa
Basmane Basmane Garı Aç-Kapa
Hilal İZBAN Viyadük
Halkapınar İZBAN, Tramvay Hemzemin
Stadyum Viyadük
Sanayi Hemzemin
Bölge Hemzemin
Bornova Yarma Tünel
Ege Üniversitesi Aç-Kapa
Evka 3 Aç-Kapa

Gelecekteki genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Devam eden genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

M1 hattının batıdaki son istasyonu olan Fahrettin Altay'dan Narlıdere Kaymakamlığı'na uzatılacak olan hattır. 7,2 km uzunluğunda olacak olan ve derin tünel ile yer altında inşa edilen hat üzerinde Balçova, Çağdaş, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastane, Güzel Sanatlar Fakültesi, Narlıdere, Siteler ve Kaymakamlık olmak üzere yedi istasyon yer alacaktır. Yapımına 9 Haziran 2018'de başlanan hattın ₺1,027 milyar maliyetle Aralık 2021'de tamamlanması planlanmaktadır.[13][18][19][20][21]

Planlanan genişletmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

M1 hattının doğudaki son istasyonu olan Evka 3 ile Bornova Cumhuriyet Meydanı'nda yapılacak olan Bornova Merkez istasyonu arasındaki 0,9 km'lik kısımdır.[15][22] Proje kapsamında yapılması planlanan tünelde değişikliğe gidildi ve yeni ihale süreci 2014'te başladı.[23]

M1 hattının batıda yapımı devam eden Kaymakamlık istasyonundan Güzelbahçe'ye kadar uzatılacağı duyuruldu. Bu hattın uzunluğunun 13,6 km olması ve on bir istasyon bulundurması planlanmaktadır.[15][22]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "İzmir Metro A.Ş. Stratejik Planı 2020-2024". İzmir Metro A.Ş. 2019. 10 Kasım 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2019. 
  2. ^ a b c "2003 Yılı Faaliyet Raporu" (PDF). İzmir Büyükşehir Belediyesi. 2003. 20 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2018. 
  3. ^ a b "İzmir Metro Projesi Nenehatun Tünelindeki Geoteknik Çalışmalar ve Değerlendirilmesi" (PDF). BUPİM. 14 Ekim 2002. 20 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2018. 
  4. ^ a b c "İzmir Metro A.Ş. Tanıtım Kitabı" (PDF). İzmir Metro A.Ş. 5 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  5. ^ "İzmir Metro Projesinde Yeni Avusturya Tünel Açma Metodu, Zemin Basıncı Dengeleme Tünel Metodu ve Aç-Kapa Tünel Uygulamaları" (PDF). Yapı Merkezi. 20 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2018. 
  6. ^ "İzmir Metro Projesinde EPBM Tünel Uygulaması" (PDF). TMMOB. 20 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2018. 
  7. ^ "İzmir Metrosu Nene Hatun Tüneli Üretim Parametreleri ve Değerlendirmesi" (PDF). TMMOB. 9 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2018. 
  8. ^ "Yer altında büyük buluşma". Milliyet. 2 Eylül 1997. Erişim tarihi: 20 Haziran 2018. 
  9. ^ "İzmir metrosu Göztepe'ye uzadı". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 25 Mart 2014. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  10. ^ "Kocaoğlu'ndan Bayram Sürprizi: İzmir Metrosunun Son Etabı Açılıyor". DHA. 26 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  11. ^ "Güzelyalı İstasyonu iptal!." Milliyet. 13 Ekim 2009. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  12. ^ "Büyükşehir tünel için düğmeye bastı". Hürriyet. 8 Ekim 2014. Erişim tarihi: 3 Ocak 2016. 
  13. ^ a b "Büyükşehir'den 'milyarlık' yatırım". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 10 Haziran 2018. 14 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2018. 
  14. ^ Bolulu, Utku (8 Mart 2014). "Kocaoğlu İzmirlinin İzmir'ini anlattı". Hürriyet. İzmir. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  15. ^ a b c "İşte İzmir'in yol haritası". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 9 Ocak 2018. 21 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2018. 
  16. ^ "Londra, Hong Kong, Paris, Sydney.. Ve İzmir". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 29 Kasım 2013. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2016. 
  17. ^ "İstasyonlar ve Aktarma Merkezleri". İzmir Metro A.Ş. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2016. 
  18. ^ "Narlıdere metrosunda 'derin' revizyon". Ege'de Son Söz. 13 Mart 2016. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2016. 
  19. ^ "Son durak Narlıdere Kaymakamlık". İzGazete. 21 Haziran 2016. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2016. 
  20. ^ "Narlıdere metrosunda bir adım daha". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 28 Ağustos 2016. 11 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2016. 
  21. ^ "Narlıdere metrosu tempo artırıyor". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 14 Eylül 2018. 17 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2019. 
  22. ^ a b "İzmir Ulaşım Ana Planı: Sonuçlar" (PDF). İzmir Büyükşehir Belediyesi. 28 Aralık 2017. 26 Ocak 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2018. 
  23. ^ "Evka 3 – Bornova Merkez İstasyonu Arası Tünel Tipi ve Bornova Merkez İstasyonu uygulama projelerinin danışmanlık hizmeti ihalesini kazanan firma sözleşme için davet edildi". Ray Haber. 7 Şubat 2014. 21 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]