Lukas Notaras

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Lukas Notaras (GrekçeΛουκάς Νοταράς; ö. 3-4 Haziran 1453), Bizans İmparatorluğu'nun son megadükü. Dördüncü Haçlı Seferi'nde Konstantinopolis'in yağmalanması ve Latin İmparatorluğu'nun kurulması nedeniyle Latinlere karşı mesafeli olan Notaras ünlü "Konstantinopolis'te Latin serpuşu görmektense Türk sarığı görmeyi yeğlerim" sözünün sahibidir.[1] Bu sözü İstanbul'un Fethi öncesi Katolik devletlerden askerî yardım alınmasına karşı olduğunu savunurken söylemiştir.[1]

Notaras, Konstantinopolis'in düşmesini takip eden süreçte Osmanlılara karşı gizli direniş örgütlerine liderlik yaptığından dolayı idam edilmiştir.[2]

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Konstantinopolis kuşatması sırasında hasta yatağında olan Notaras'ın dul eşi, Edirne'ye doğru giderken bir köle olarak öldü. Karısı, Mesene köyü yakınlarında gömüldü.[3] Notaras'ın akrabalarından iki tanesi Konstantinopolis'in düşmesinin ardından şehirden kaçabilen Ceneviz gemisin yolcu listesinde bulunuyordu. Kızı Anna, Venedik'deki Bizans göçmen komünitesinin ana odağı oldu. Diğer iki kızı Helena Notaras ve Theodara Notaras da şehrin fethedilmesinin ardından sağ kaldı. İki kız kardeş de daha sonradan Venedik'deki kız kardeşleri Anna'nın yanına katıldı. Helena Notaras (daha sonradan Euphrosyne adını aldı.) 1444'te Ainos'un varisi Giorgio Gattilusio ile evlendi.[4]

Popüler Kültürde Lukas Notaras[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1951 yapımı İstanbul'un Fethi filminde Vedat Örfi Bengü tarafından canlandırıldı.
  • Mika Waltari tarafından 1952 yılında yazılan Johannes Angelos tarihi romanında yer aldı.
  • 2011 yapımı Fetih 1453 filminde Naci Adıgüzel tarafından canlandırıldı.
  • 2019'da yazılan Porphyry ve Ash tarihi romanında yer aldı.
  • 2020 yapmı Rise of Empires: Ottoman belgesel dizisinde Osman Sonant tarafından canlandırıldı.

Mektupları[değiştir | kaynağı değiştir]

Lukas Notaras'ın Latince dili ile yazdığı mektuplar Yunanistan'da Epistulae (Türkçe: Mesajlar) adı ile yayınlandı. Epistulae'nin içerdiği mesajların bazıları şunlardı: Ad Theodorum Carystenum, Scholario, Eidem, Ad eundem and Sancto magistro Gennadio Scholario. Fin yazar Mika Waltari'nin Johannes Angelos isimli romanında (1952, İng: The Dark Angel [Türkçe: Kara Melek]) İstanbul'un fethinden sonra düşmanla boş yere işbirliği yapmaya çalışan bir grup Roma soylusunun lideri olarak yansıtılmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Işık, Hidayet (Mayıs 2010). "İstanbul'un fethi ve Fatih'in dünya başkenti hayali". Mostar, 63. 3 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2012. 
  2. ^ "FALL OF CONSTANTINOPLE". agiasofia.com. 14 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2014. 
  3. ^ Mehmed the Conqueror and His Time. Franz Babinger tarafından yazıldı. Ralph Manheim tarafından Almanca'dan tercüme edildi. William C. Hickman tarafından önsöz eklendi. (İngilizce). Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 1978. ss. 95-102. 12 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2021. 
  4. ^ Héléna Notara Gateliousaina d'Ainos et le Sankt Peterburg Bibl.Publ.gr. 243. Thierry Ganchou (Fransızca). De Boccard. 1998. ss. 141-168. 25 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2021.