Louis Mountbatten

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Louis Mountbatten
Belgravia'daki evinde, 1976
Birinci Deniz Lordu
Görev süresi
18 Nisan 1955 - 19 Ekim 1959
Başbakan Anthony Eden
Harold Macmillan
Yerine geldiği Rhoderick McGrigor
Yerine gelen Charles Lambe
Hindistan Genel Valisi
Görev süresi
15 August 1947 - 21 June 1948
Hükümdar VI. George
Başbakan Jawaharlal Nehru
Yerine geldiği Kendisi (Hindistan Viceroyu olarak)
Yerine gelen Chakravarti Rajagopalachari
Hindistan Viceroyu
Görev süresi
12 Şubat 1947 - 15 Ağustos 1947
Hükümdar VI. George
Yerine geldiği Archibald Wavell
Yerine gelen Kendisi (Hindistan Genel Valisi)
Muhammed Ali Cinnah (Pakistan Genel Valisi)
Kişisel bilgiler
Doğum Prens Louis Francis Albert Victor Nicholas Mountbatten
25 Haziran 1900(1900-06-25)
Frogmore Sarayı, Windsor, Berkshire, İngiltere, Birleşik Krallık
Ölüm 27 Ağustos 1979 (79 yaşında)
Mullaghmore, County Sligo, İrlanda
Evlilik(ler) Edwina Ashley (1922-1960)
İlişkiler Yola Letellier (1932-1979)
Çocukları Patricia Knatchbull
Lady Pamela Hicks
Yaşadığı yer Ashford/Kent, Brook House/Mayfair, Adsdean/Sussex, Medine Evi/Valetta, Broadlands/Hampshire, 2 Wilton Crescent/Belgravia
Bitirdiği okul Osborne Donanma Okulu, Christ's College/ Cambridge, Portsmouth Sinyal Okulu, Greenwich Donanma Koleji
Mesleği Asker, siyasetçi
Dini Anglikan
Ödülleri Order of the Garter UK ribbon.svg Order of the Bath UK ribbon.svg Order of Merit (Commonwealth realms) ribbon.png 1000px ribbon bar of the Order of Maria Anna.svg Order of the Indian Empire Ribbon.svg UK Royal Victorian Order ribbon.svg Dso-ribbon.svg Order of St John (UK) ribbon -vector.svg British War Medal BAR.svg World War I Victory Medal ribbon.svg 39-45 Star BAR.svg Atlantic Star BAR.svg Africa Star BAR.svg Burma Star BAR.svg Italy Star BAR.svg Defence Medal BAR.svg War Medal 39-45 BAR.svg Naval General Service Medal 1915 BAR.svg King George V Coronation Medal ribbon.png GeorgeVSilverJubileum-ribbon.png GeorgeVICoronationRibbon.png UK Queen EII Coronation Medal ribbon.svg Queen Elizabeth II Silver Jubilee Medal ribbon.png Indian Independence medal 1947.svg

ESP Isabella Catholic Order GC.svg EGY Order of the Nile - Officer BAR.png Ro1ocr.gif Order of the Star of Romania - Ribbon bar.svg Greek War Cross 1940 3rd class ribbon.png US Legion of Merit Chief Commander ribbon.png Order of the Cloud and Banner 1st.gif U.S. Army Distinguished Service Medal ribbon.svg Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg Legion Honneur GC ribbon.svg Croix de Guerre 1939-1945 ribbon.svg Most Refulgent Order of the Star of Nepal.PNG King Birendra Investiture Medal 1975.png Order of the White Elephant - 1st Class (Thailand) ribbon.svg GRE Order of George I - Member or Silver Cross BAR.png Ord.Neth.Lion.jpg PRT Military Order of Aviz - Grand Cross BAR.png Seraphimerorden ribbon.svg Ribbon Bar of None.svg DNK Order of Danebrog Grand Cross BAR.png ETH Order of Solomon BAR.png

Askerî hizmeti
Bağlılığı  Birleşik Krallık
Branşı  Kraliyet Donanması
Hizmet yılları 1913-1965
Rütbesi Filo Amirali
Komutası Savunma Kurmay Başkanı (1959-65)
Birinci Deniz Lordu (1955-59)
Akdeniz Filosu (1952-54)
Dördüncü Deniz Lordu (1950-52)
Güneydoğu Asya Müttefik Kuvvetleri (1943-46)
Ortak Operasyonlar Başkanı (1941-43)
HMS Illustrious (1941) HMS Javelin (1940)
HMS Kelly (1939-41)
HMS Wishart (1934-36)
HMS Daring (1934)
Çatışma/savaşları I. Dünya Savaşı
II. Dünya Savaşı

Louis Francis Albert Victor Nicholas Mountbatten (25 Haziran 1900 – 27 Ağustos 1979) ["Battenberg Prensi" (1900-1917), "Lord Mountbatten" (1917-1946), "I. Burma Kontu Mountbatten" (1946-1979)] Birleşik Krallık'ın Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı, "Birinci Deniz Lordu", Genelkurmay Başkanı ("Savunma Kurmay Amiri"), Britanya Hindistanı'nın son Eyalet Valisi ve Hindistan Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanıdır ("Genel Vali"). 1943-1946 yılları arasında Güneydoğu Asya Komutanı olarak Japon işgaline karşı müttefik güçlerin başında bulunmuş ve Myanmar'daki zaferi üzerine 1946'ta "Burma Kontu" unvanını almış, bölgeye hakimiyeti sebebiyle 1947 yılında dönemin başbakanı tarafından görevlendirilerek Hindistan'ın bağımsızlık sürecini yönetmiş, Hindistan ve Pakistan ülkelerinin doğmasında görev almış, geçiş döneminde Hindistan'ın on ay boyunca cumhurbaşkanlığını yapmıştır. 1960-1961 yılları arasında NATO Askeri Komitesi Başkanlığı'nı yürütmüştür. 27 Ağustos 1979 tarihinde İrlanda'nın Kuzey İrlanda sınırı yakınlarındaki Mullaghmore kasabası açıklarında aile bireyleriye "Shadow V" adlı teknesinde balık tutmaya çıktığı sırada önceki gece IRA tarafından teknesine döşenmiş uzaktan kontrollü dört adet bombanın patlatılması sonucu suikaste kurban gitmiştir. Kraliçe II. Elizabeth'in babası VI. George'un kuzeni, eşi "Edinburg Dükü" Prens Philip'in küçük dayısıdır.

İlk Yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Prenses Alice, Prenses Louise, "Hesse ve Ren Prensesi" Victoria, Prens Louis, "Battenberg Prensi" Louis ve Prens George

1900 yılında "Battenberg Prensi" unvanıyla dört kardeşin en küçüğü olarak Windsor Kalesi yakınlarındaki Frogmore Evi'nde dünyaya gelmiştir. Annesi Kraliçe Victoria'nın torunlarından "Hesse ve Ren Prensesi" Victoria, babası ise İngiliz Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı "Battenberg Prensi" Louis'dir.[1] Kardeşleri "Yunanistan ve Danimarka Prensesi" Alice, "İsveç Kraliçesi" Louise ve "II. Milford Haven Markizi" George'dur. Rusya Çarlığı'nın son hükümdarı Çar II. Nicholas'ın eşi Çariçe Alexandra Feodorovna teyzesi, İspanya Kraliçesi Victoria Eugenie ise kuzenidir. Anne tarafından İngiliz ve Alman, baba tarafından ise Alman, Fransız ve Leh kökenlidir.[2] Babaannesi Julia von Hauke, babası Çarlık Rusya'ya bağlı Polonya'da generalliğe kadar yükselmiş ve Çar I. Nicholas tarafından kont yapılmış bir subay olsa da, bir asilzade olmadığı için evlilikleri sonucu Mountbatten'ın dedesi Prens Alexander "Hesse ve Ren Prensi" unvanını kaybetmiştir. Hanedanlığı devam ettiren Mountbatten'ın büyük amcası bir süre sonra kardeşinin eşine "Battenberg Kontesi", daha sonra ise "Battenberg Prensesi" unvanını yaratmış ve çocuklarının da bu unvanı taşıyacağını, hanedanlıkta söz sahibi olmayacakları şart koşmuştur.[3][4]

On yaşına kadar annesi tarafından evde eğitim gören Louis 1913 yılında abisi ve babası gibi denizci olmak için Osborne Donanma Okulu'na kaydolmuştur. Kraliyet Donanması ile I. Dünya Savaşı'nda çeşitli kademelerde bulunduktan sonra 1917 yılında Cambridge Üniversitesi'ne bağlı Christ's College'da soybilim üzerine eğitim almıştır. Aynı yıl Birleşik Krallık'ta artan Alman karşıtlığı nedeniyle "Birinci Deniz Lordu" babası "Alman ajanı" olduğu yönündeki iftiralar sonucu istifa etmiştir. Dönemin kralı V. George'un Alman soyadlarını İngilizleştirme girişimi sonucu ailesi "Mountbatten" soyadını almış ve hanedanlıklarını reddetmek durumunda kalarak prenslik unvanlarını kaybetmiş, bu nedenle Almanya'daki mülklerinden de feragat etmiş sayılarak maddi sıkıntıya düşmüştür. Annesi ve babası "I. Milford Haven Markizi", abisi "Medine Kontu", kendisi ise "Lord" yapılmıştır. 1920-1922 yılları arasında kuzeni Galler Prensi Edward'ın Pasifik kolonilerini ziyaretinde ona eşlik etmiş, 1922 yılında dünyanın en zengin insanlarından biri olan Yahudi ve Alman kökenli İngiliz banker Sir Ernest Cassel'in büyük torunu Edwina Ashley ile evlenmiş, 1923'de Gelibolu ve İstanbul'da bulunan HMS Revenge zırhlısında görev almıştır.[5]

1924-1948[değiştir | kaynağı değiştir]

Tershaneye çekilmiş HMS Kelly, 1940

1924 yılında Portsmouth'daki Sinyal Okulu'na girmiş, ardından Donanma Koleji'nde elektrik mühendisliği okumuştur. Eğitimlerinin ardından 1926 yılında Malta'da konuşlanan Akdeniz Donanması'na atanmış, iki yıl boyunca kablosuz iletişim asistanı ve sinyal uzmanı olarak görevlendirilmiştir. 1928 yılında "kıdemli yüzbaşı" rütbesine yükselmiştir. 1929 yılında İngiltere'ye dönerek 1931'e kadar Sinyal Okulu'nda eğitmenlik yapmış, 1931 yılında tekrar Akdeniz Donanması'na atanmış, 1932 yılında HMS Resolution'ın komutasına getirilmiştir. 1934 yılında HMS Daring'e, ardından HMS Wishart'a geçmiştir. 1937 yılında kaptanlığa yükselmiştir.

HMS Jackal, 1942

1939'da, II. Dünya Savaşı başlamadan sadece on gün önce, yapımını başından beri Newcastle'daki tershaneyi her haftasonu ziyaret ederek takip ettiği ve öncesinde tasarımında da katkıda bulunduğu HMS Kelly zırhlısının kaptanı olmuştur.[6][7] Savaşın başlamasıyla 5. Filo'nun başına getirilmiş, 1940'taki Norveç Muharebesi sırasında Hollanda açıklarında Alman E-bot'u tarafından torpidolanan ve ardından Alman uçaklarının hedefi hâline gelen HMS Kelly'i 91 saatin sonunda limanına çekebilmiştir.[8] Geminin bakıma alındığı dönenmde kısa süreliğine HMS Javelin ve ardından uçak gemisi HMS Illustrious'ta görevine devam etmiş[9], 1941'in sonunda tekrar kullanıma alınan Kelly'e döndükten iki hafta sonra bu sefer de Girit Muharebesi sırasında bombalanan gemi batmıştır.[10] Lord Mountbatten'ın bu olay sırasında rütbe ayırt etmeden moral vermeye ve mürettebatı olabildiğince diğer gemilere naklettirmeye çalışması, kendisinin ise gemi suya gömülene dek kaptan köprüsünden ayrılmaması, denizin içinde tarandıkları 22 saat boyunca herkesle beklemesi sağ kurtulanların kendisine bağlılık duymasını sağlamış, gelecek yıllarda gemi adına bir cemiyet kurulmuştur.[11] Cemiyetin her yıl düzenlediği yemekli toplantıya Mountbatten hayatı boyunca katılmıştır.[10][12]

Singapur'un kurtuluşu, 1945

1942 yılındaki Ortak Operasyonlar Başkanlığı sırasında gerçekleşen ve birçok yenilikçi proje içeren Dieppe operasyonunda yaşanan yenilgi en çok askeri kaybı veren Kanadalılar tarafından sevilememesine neden olmuştur. 1943 yılında genç, hırslı ve dinamik bir komutan gerekliliğiyle Güneydoğu Asya Yüksek Müttefik Kuvvetleri'nin başına getirilmiş, zorlu şartlar altında üç yıl devam eden operasyonlar sonucunda önce Singapur, sekiz ay sonra ise Myanmar'nın Japon işgalinden kurtuluşunu sağlamıştır. Japonlar teslimiyet antlaşmasını imzaladıktan sonra onların kılıçlarını toplatması tartışma konusu olmuştur. Kılıcı kaybetmenin Japon kültüründe "onuru kaybetmek" ile eşdeğer görülmesi sonucunda Japonlar kılıçlarını "iade edilmesini beklemediklerini" belirtecek şekilde, kınılarıyla teslim etmişlerdir.[13]

Nehru, Mountbatten, Cinnah

1947 yılının ilk günü başbakanlık konutuna çağırılarak II. Dünya Savaşı sırasında ayrılıkçı örgütlerin Japonlara destek vermesiyle kaçınılamaz bir gereklilik hâline gelen Hindistan'ın bağımsızlığını gerçekleştirmek amacıyla Britanya Hindistanı'nın son Genel Valisi görevi verilmiştir. Savaş sırasında da geçici olarak bu görevi yürütmüş olan Mountbatten başta Hindu, Müslüman ve Şirk kesimlerini bir araya getirmeye çalışmış fakat ısrar ettikçe liderlerdeki karşıtlığın arttığını, toplumun gitgide kutuplaştığını, olası bir iç savaşın patlak verebileceğini görüp sonunda iki ana tarafın da ısrarlı talebi üzerine "Hindistan" ve "Pakistan" adında iki ülkeye bölünmüş olarak bağımsızlığın verilmesinde karar kılmıştır. Bu süreçte Pakistan'ın ayrı bir ülke olarak ortaya çıkması ada hükûmeti tarafından Basra Körfezi'ndeki petrol yataklarına ulaşımın güvence altına alınacağı projesiyle Mountbatten'a, daha sonralarda bilinen adılya "Mountbatten Planı" olarak, zorlanmıştır.[14] Bu durumun kesinleşmesi üzerine ayrılık için öngörülen sekiz ayın zaman kaybı olacağını düşünen Mountbatten süreci öne almış, 21 gün içerisinde sınırları taraflarla çizdirerek ve bu sınırlara uygun nüfus mübadelelerinin tamamlamasını şart koşarak birer gün arayla iki devletin de bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak Pencap eyaletindeki bölünme anarşiye neden olmuş, milyonlarca kişi evsiz kalmış ve yaşamını yitirmiştir. Bölünmenin ardından geçiş döneminin idaresi amacıyla Nehru tarafından Hindistan'ın cumhurbaşkanlığını yürütmesi teklif edilmiş ve bunun üzerine on ay boyunca bu görevde bulunmuş, sonrasında Pakistan'da da aynı sistemin gerçekleştirilmesi düşünülse de bu teklifi Cinnah reddetmiştir.[15][16]

1949-1979[değiştir | kaynağı değiştir]

Hindistan'a atanırken söz verildiği üzere 1948 yılında donanmaya geri dönen Mountbatten 1950 yılında Döndüncü Deniz Lordu, 1955 yılında Birinci Deniz Lordu, 1956'ta Donanma Komutanı, 1959 yılında Savunma Kurmay Amiri olmuştur. Askeri gücün "Savunma Bakanlığı" altında toplanmasını sağlamış, bu dönemde Lordlar Kamarası'nda alınan kararlarda etkili olmuştur. 1956 yılındaki Süveyş Krizi sırasında Muhafazakâr Parti'nin tutumunun Ortadoğu'da altından kalkılamaz sonuçlara neden olacağını savunmuş fakat umursanmadığını gördüğünde reddedilecek istifasını sunmuştur. Aynı zamanda, donanmanın ilk nükleer denizaltısı kendi amirliği sırasında hizmete sunulmuş olsa da, Amerika ve Rusya'nın soğuk savaşı doğuran nükleer silah denemelerine karşı çıkmış, olası bir nükleer saldırıda kimsenin kazanmayacağını ve gezegenin sonunun geleceğini birçok kez dile getirmiş, bu konuda kapsamlı makaleler yazmış olsa da yayınlanmalarının ölümüne dek önüne geçilmiştir.[17][18] Nükleer silahlanma karşıtı son konuşmasını ölümünden üç ay önce gerçekleştirmiştir.[19][20]

1965 yılında emekliliğe ayrıldıktan sonra Wight Adası'nın valisi, 1974 yılında ise kraliyet temsilcisi "Birinci Lord Teğmen"i olmuştur. 1969-1970 yıllarında akrabalarının hanedanları olduğu İspanya ve Yunanistan krallıkların tekrar oluşturulabilmesi için Amerika'dan destek alınmasına yönelik girişimlerde bulunmuştur. Eşinden kendisine kalan ikametgahı Broadlands'ı Mayıs 1979'da halkın ziyaretine açmıştır.

"Trooping the Colour" töreni öncesi Buckingham Sarayı'nda, 1977

27 Ağustos 1979'ta İrlanda'nın Country Sligo bölgesinde bulunan Classibawn Şatosu[21]'nda yıllık aile tatillerini yaparken büyük kızı Patricia Knatchbull, damadı Lord Brabourne, ikiz torunları Nicholas ve Timothy Knatcbull, kızının kayınvalidesi Lady Brabourne ve tekne ile ilgilenen 15 yaşındaki Paul Maxwell eşliğinde yakındaki Mullaghmore kasabasının limanında bağlı "Shadow V" adlı teknesiyle öğleden önce 11:30 sıralarında açılmış, kullandıkları ıstakoz kafeslerinin bulunduğu noktaya vardıklarında tekne infilak etmiştir. Patlamanın çok şiddetli olmasından dolayı enkaz ve kişisel eşyalar geniş bir alana yayılmış, Mountbatten yakınlarında bulunan balıkçılardan biri tarafından neredeyse bacakları tamamen kopmuş halde fakat sağ kurtarılmış olmasına rağmen karaya varmadan vefat etmiştir. Patlmada torunlarından Nicholas, görevli Paul Maxwell ve Lady Brabourne da hayatını kaybetmiştir. Suikastı IRA üstlenmiş, önceki gece tekneye uzaktan kumandayla kontrol edilebilen dört adet patlayıcı yerleştirdiklerini, asıl planlarının ise 1974'te bu suikastı gerçekleştirmek olduğunu açıklamıştır. Aynı gün sınırda 18 Britanya askeri de IRA tarafından bomba yüklü bir kamyon ile öldürülmüştür.[22]

Heiligenberg'deki eski mülklerinde bulunan babaannesi ve dedesinin mezarlarının yanına yerel halk tarafından yaptırılan anıtı

Eylül 1979'da Lord Mountbatten'ın yıllar önce en ince detaylarına kadar planladığı, Kraliyet Ailesi ve Avrupa'nın diğer hanedanlıklarından üyelerin katıldığı, Westminster Katedrali'nde gerçekleştirilen bir cenaze töreni düzenlenmiştir. Wellington Kışlası'ndan başlayan cenaze korteji sokaklarda binlerce kişi tarafından izlenmiş; Britanya, Myanmar, Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Kanada'dan gelen askeri birliklerin temsilcileri naaşına eşlik etmiştir. Planlanan askeri töreninin ardından Broadlands yakınlarındaki Romsey Manastırı'nın içine defnedilmiştir.[23][24] Vücudunun yakılmamasını vasiyet eden Mountbatten, Desmond Henley tarafından mumyalanmıştır.[25] Patlamadan sağ kurtulan torunu Timothy Knatchbull çocukluğunu, dedesi ile olan ilişkisini, ikiz kardeşini kaybettikten sonra yaşadıklarını ve olanları sindirme sürecini ele aldığı "Açık Mavi Bir Gökten" adında bir kitap yayınlamıştır.[26]

Özel Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mountbatten'ın en sevdiği, odasından ve yanından ayırmadığı imzalı Grandüşes Marie fotoğrafı
Broadlands'de, 1944

Abisi George, yeğenleri "Edinburg Dükü" Prince Philip'in hamiliğini üstlenmiş fakat 1938 yılında vefat ettikten sonra bu görev kendisine geçmiştir. O dönem prenses olan II. Elizabeth'in yeğenine olan ilgisini fark ederek evlenmelerinde rol oynamıştır. Prens Charles'ın ise "Hiç sahip olamadığım dedemdi."[27] diyerek andığı akıl hocasıdır. Prens Charles'a "evlenmeden önce birçok kadınla birlikte olması ve zamanı geldiğinde ise mazisi olmayan genç bir kızla evlenmesi gerektiği" yönünde "tavsiyeler" verdiği, Broadlands'ı zaman zaman bu "işler" için hazırlattığı bilinmektedir. Hatta o dönemde reşit olmayan torunu ile ilişki yaşaması ve ileride evlenmesi için Prens Charles'a baskı uygulamış, ölümünün ardından Prens Charles evlilik teklifinde bulunmuş olsa da Mountbatten'ın torunu Amanda Knatchbull bu teklifi reddetmiştir.[28]

Donanmadan emekli olduktan sonra kendini dernek çalışmalarına adamış, 1967-1978 yılları arasında Birleşik Dünya Kolejleri'nin başkanlığını yürütmüştür.[29]

Bilim insanı olarak da bilinen Mountbatten bir geminin hareket hâlindeki bir başka gemiyle pozisyonunu sabit tutmasını sağlayan ve patentini aldığı bir sistem geliştirmiştir. Ayrıca giyim için harcanan vakti çok değerli bulan Mountbatten fermuarı giysilere uygulatan ilk kişidir.[30]

İsimleri arasında "Richard" olmamasına rağmen aile bireylerinin çocukluğundan itibaren "Dickie" olarak andığı Louis Mountbatten "Nicky" lakabının II. Nicholas için kullanmasından dolayı annesinin babası için de kullandığı "Dickie-bird" tamlamasından bu ismi almıştır.

1969 yılında hayatını konu alan "Lord Mountbatten'ın Hayatı ve Zamanları" belgesel serisinde son Rus Çarı II.Nicholas'ın kızlarından kuzeni Grandüşes Marie Romanov'a çocukluğundan beri aşık olduğunu, onunla evlenmeyi hep gizlice düşlediğini söylemiştir.[31] Mountbatten 1918'te Bolşevik Devrimi'nde ailesiyle öldürülen Marie'nin 1914'te ona yolladığı imzalı fotoğrafını hayatı boyunca gittiği her yere taşımış, yatak odasındaki şömine tablasının üzerinde bulundurmuştur.[32] 1934 yılında Çarlık Rusya'nın "Preobrajensky Marşı"nın donanmanın resmî marşı olmasını teklif etmiş, kabul görmemiş olsa da 1964'te, Savunma Kurmay Amiriliği esnasında, Kraliyet Donanması'nda "Genel Kaptan" olan yeğeni Edinburg Dükü'nün aynı teklifi donanmaya sunmasıyla bu marş "resmî yavaş marş" ilan edilmiştir.[33] Marş aynı zamanda 1966-1968 yılları arasında çektiği, 1969'da yayınlanan 12 bölümlük "The Life and Times of Lord Mountbatten" kısa belgesel serisinin de jenerik müziğidir.

Edwina Ashley ve Lord Mountbatten balayı için Amerika'ya gidiyor, 1922
(Ayakta soldan ilk) Galler Prensi Edward ile Pasifik ziyaretleri sırasında Japonya'da, 1922

14 Şubat 1922'de Hindistan'da evlilik teklif edip nişanlandığı Edwina Ashley'in dünyanın en zengin insanlarından biri ve sosyetenin lideri kabul edilmesi o dönemde maddi sıkıntı çeken Mountbatten'ın ailesini düşündürmüş, annesi Mountbatten'ın ısrarı üzerine kendisinden maddiyatın iki eş arasına asla girmeyeceğinin sözünü almıştır.[34] Edwina Ashley ile alışılmışın dışında bir evlilik yaşayan Mountbatten, eşine her anlamda bağlılık duyarken onun kendisini birçok kişiyle aldatmasının önüne geçemeyeceğini fark ettiğinde boşanma teklifinde bulunmuştur. Eşinin fikri ile evliliklerini "açık" sürdürmekte, başkalarıyla cinsel ilişkiler yaşayabilmekte ortak karar alan çiftin özel hayatı sosyete ve magazinin neredeyse bir asırdır sevdiği konular arasındadır. Bunun üzerine Mountbatten 1932'de Malta'da tanıştığı, Fransız sosyetesinden Yola Letellier ile ilişki yaşamaya başlamış ve bu ilişkisini ömür boyu devam ettirmiştir. Eşi Edwina başlarda kıskanıp Yola ile tanışmaya Paris'e gitmiş, arkadaşlık kurduktan sonra ise Mountbatten'a Yola'yı öven bir mektup yazmıştır. Yola Letellier "aileden" sayılan, Broadlands'in daimi misafirlerinden biri hâline gelmiştir. Mountbatten aynı zamanda Hindistan'daki görevi sırasında Nehru ile büyük bir aşk yaşamaya başlayan eşinin etkisinden devlet işlerinde yararlanmaya çalışmıştır.[35] Ayrıca, Mountbatten'ın küçük kızı Lady Pamela Hicks'e göre Mountbatten eşinin vefatından sonra kendisinden yaşça küçük birçok kadınla birliktelik yaşamıştır.[36]

Mountbatten görev aldığı her gemide polo, kürek ve yelken takımları kurmuştur. Binicilikte iyi olmamasına rağmen poloya oldukça ilgi duymuş, öğrenme aşamasında herhangi bir somut kaynak bulunamadığını görüp "Marco" mahlasıyla "Poloya Giriş" adında, birçok dile çevrilen bir kitap yazmıştır.[37] Aynı zamanda patentini aldığı bir polo sopası bulunmaktadır.

Nehru ile kahvaltı, 1948

Gençliğinde, kuzeni VIII. Edward ile yakın arkadaş olduğu dönemde "playboy" diye anılmaya başlamış fakat kendisi "partilerde daha çok biriyle oturup işi ile ilgili bir konuda konuştuğunu" ve "çok çalışmanın nedense hiçbir zaman haber olmadığını" söylemiştir.[38] Yine de Broadway'de sahnelenen müzikallerden birinde "Eğer bir kız ipek ve saten giyerse Lord Mountbatten'ı indirebilir" sözleri geçmektedir.[39][40] Ünlü pembe roman yazarı Barbara Cartland'la elli yılı aşkın dostukları birçok kitapta birlikte çalışmalarını sağlamış, Cartland ömrünün son yıllarında verdiği röportajlarda Mountbatten'a platonik aşk beslediğini açıklamış ve onun için "yüzyılın en şık ve romantik erkeğiydi" demiştir.[41]

Broadlands'i ziyaretinde "Monaco Prensesi" Grace Kelly çocukluğunda onun bir fotoğrafını yanında taşıdığını söylemiştir.[42] Eşi Edwina ile balayı için gittiği Amerika'da Charlie Chaplin ile tanışıklıkları arkadaşlığa dönüşmüş, Chaplin çifte balayı hediyesi olarak onların da yer aldığı "İyi ve Arkadaşça" adında bir kısa film çekmiştir. Chaplin ile dostlukları ömür boyu sürmüştür.

Broadlands

Sinemaya gençliğinden beri ilgi duymuş, görevleri sırasında eğitim videoları çekmiş, görev aldığı gemilerde abisi gibi sinema salonu kurdurmuş[43], deniz kuvvetlerine özel bir film akademisi yaratmıştır. 1942 yapımı "Vazifemiz Uğruna" filmi Mountbatten'ın HMS Kelly zırhlısında yaşadıklarını konu almaktadır, isimler değiştirilmiş olsa da kaptanın replikleri Mountbatten'ın yaşananlar sırasında birebir söyledikleridir.

Ünlü saat firması Rolex'in 1950'lerdeki reklam kampanyalarının birinde Mountbatten'a atıfta bulunulmaktadır.[44]

Son yıllarda halka açılan II. Dünya Savaşı ve Süveyş Krizi esnasında tutulmuş FBI dosyalarında ve Birleşik Krallık'taki pedofili zinciri davalarında "eşcinsel olduğu" ve "üniformalı oğlanlara karşı koyamadığı" yönünde kaynağı tam belirtilmeyen notlar bulunmaktadır.[45] 1950'li yıllarda Malta'da görevliyken "cinsel davet" içerikli pikniklere katıldığı, donanmanın parti evi olarak kullanılan fakat şu an yıkılmış olan bir binanın ise aslında bir "eşcinsel genelevi" olduğu iddia edilmektedir.[45][46] Ayrıca; eşi ile haklarında basılan son biyografi kitabında 13 yaşındayken hastalandığı bir dönemde özel eğitmenliğini yapan 30'lu yaşlardaki bir erkek tarafından tacize uğramış olabileceği ve bu "ilişkinin" birkaç yıl devam ettiği mektuplardan alıntılarla öne sürülmekte, hatta Mountbatten'ın evlilik töreninde eşi ile dini nikâhlarını kıyan piskoposun aynı kişi olduğu belirtilmektedir.[47]

Kitapları ve Televizyon Programları[değiştir | kaynağı değiştir]

"An Introduction to Polo" by "Marco" (1931)

"Combined Operations 'The Official Story of the Commandos''" (1943)

"Time Only to Look Forward: Speeches of Rear Admiral the Earl Mountbatten of Burma as Viceroy of India and Governor-General of the Dominion of India 1947-48" (1949)

"The Life and Times of Lord Mountbatten" (TV-1969) (1969)

"This Is Your Life" Earl Mountbatten (TV-1977)

"Barbara Cartland's Book of Useless Information" (1977)

"Mountbatten: Eighty Years in Pictures" (1979)

"Apocalypse Now?" (1980)

"The Diaries of Lord Louis Mountbatten 1920-22: Tours with Prince of Wales" (1987)

"Personal Diary of Admiral the Lord Louis Mountbatten, Supreme Allied Commander, South-East Asia, 1943-1946" (1990)

"From Shore to Shore: The Tour Diaries of Earl Mountbatten of Burma, 1953-1979" (1990)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 1: The King's Ships Were at Sea"[1]
  2. ^ https://www.britannica.com/topic/Battenberg-family
  3. ^ "Julia, The Princess of Battenberg". 29 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "From Battenberg to Mountbatten: Three generations of a remarkable family". Queens-Haven. 2016. 15 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 3: "Azure Main
  6. ^ "Dieppe Raid, 19 August 1942, Part 432". 
  7. ^ Smith, Charles (1980) "Lord Mountbatten: His Butler's Story"
  8. ^ https://www.navyhistory.org.au/kelly-of-the-fighting-fifth-flotilla-a-brief-history-of-hms-kelly/3/
  9. ^ Smith, Adrian (2010) "Mountbatten: Apprentice War Lord"
  10. ^ a b "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 4: "The Stormy Winds"[2]
  11. ^ Knatchbull, Timothy (2009) "From a Clear Blue Sky", sayfa 60
  12. ^ http://ww2today.com/23rd-may-1941-hms-kelly-sunk
  13. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 7: The March to Victory
  14. ^ "Viceroy's House" (2017)
  15. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten: Programme 10 "Fresh Fields"". 1969. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  16. ^ "The Day India Burned: Pakistan and India Partition 1947"
  17. ^ "Speech by Admiral of the Fleet Earl Mountbatten of Burma "On Nuclear Arms and War"". 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  18. ^ Mountbatten, Louis (1980) "A Military Commander Surveys the Nuclear Arms Race", International Security. Vol. 4, No. 3
  19. ^ "Nuclear War Speech, 11 May 1979 Strasbourg". 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  20. ^ https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00963402.1979.11458645, https://natlib-primo.hosted.exlibrisgroup.com/primo-explore/fulldisplay?vid=NLNZ&docid=NLNZ_ALMA21218077210002836&context=L&search_scope=NLNZ
  21. ^ https://www.independent.ie/irish-news/news/an-aristocrat-a-beef-baron-and-the-castle-they-both-came-to-love-31233498.html
  22. ^ "Mountbatten: The Death of a Royal"
  23. ^ Vickers, Hugo (Kasım 1989). "The Man Who Was Never Wrong". Royalty Monthly. s. 42. 
  24. ^ Louis MountbattenFind a Grave
  25. ^ "In Memoriam: Desmond C. Henley". Christopher Henley Limited. 9 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2014. 
  26. ^ https://www.flickr.com/photos/52859193@N07/4875160195/
  27. ^ https://www.reuters.com/article/uk-britain-royals-ireland/charles-talks-of-murdered-grandfather-i-never-had-idUKKBN0O51GB20150520
  28. ^ Kelley, Kitty (1997). The Royals. Hachette UK. ISBN 9780733801624. 
  29. ^ https://www.uwc.org/news/?pid=5&nid=52&storyid=435
  30. ^ Smith, Charles (1980) "Lord Mountbatten: His Butler's Story"
  31. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 2: "The King's Depart"[3]
  32. ^ Mountbatten, Louis (1979) "Mountbatten: Eighty Years in Pictures"
  33. ^ Oakley, Derek (2000) "Fiddler on the March"
  34. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 2: "King's Depart"[4]
  35. ^ https://www.youtube.com/watch?v=Pzfo-4qAVG8
  36. ^ Hicks, Pamela (2012) "Daughter of Empire: Life as a Mountbatten"
  37. ^ Marco (1931) "An Introduction to Polo"
  38. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 3: "Azure Main" (1969)[5]
  39. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten: Programme 3 "Azure Main"". 1969. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  40. ^ "Silk & Satin", Silk Stockings
  41. ^ http://noreentaylorjournalist.com/portfolio/barbara-cartland-how-the-queen-of-romance-upset-lady-di/
  42. ^ https://www.msn.com/en-nz/news/world/lord-mountbattens-daughter-reveals-her-father-faced-an-endless-battle-to-recover-family-heirlooms-from-wallis-simpson-after-they-were-taken-by-king-edward-when-he-went-into-exile/ar-AAGmzUZ
  43. ^ "The Life and Times of Lord Mountbatten", Programme 3: Azure Main
  44. ^ "Men Who Guide The Destinies Of The World Wear Rolex Watches". Rolex Magazine. 1957. 27 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  45. ^ a b Lownie, Andrew (2019) "The Mountbattens: Their Lives & Loves"
  46. ^ https://www.maltatoday.com.mt/news/national/97079/mountbatten_mystery_rabat_red_house_brothel_malta
  47. ^ Lownie, Andrew (2019). The Mountbattens: Their Lives & Loves. Blink Publishing. ISBN 1788702603. 
Askerî görevi
Önce gelen
Herbert Packer
Dördüncü Deniz Lordu
1950–1952
Sonra gelen
Sydney Raw
Önce gelen
John Edelsten
Birleşik Krallık Akdeniz Filosu Başkomutanı
1952–1954
Sonra gelen
Guy Grantham
Önce gelen
Rhoderick McGrigor
Birinci Deniz Lordu
1955–1959
Sonra gelen
Charles Lambe
Önce gelen
William Dickson
Birleşik Krallık Savunma Kurmay Başkanı
1959–1965
Sonra gelen
Richard Hull
Önce gelen
Rüştü Erdelhun
NATO Askerî Komite Başkanı
1960–1961
Sonra gelen
Lyman Lemnitzer
Hükûmet görevi
Önce gelen
Archibald Wavell
Hindistan Viceroyu
1947
Hindistan Genel Valisi oldu
Sonra gelen
Muhammed Ali Cinnah
Pakistan Genel Valisi olarak
Önce gelen
Kendisi
Hindistan Viceroyu olarak
Hindistan Genel Valisi
1947–1948
Sonra gelen
Chakravarti Rajagopalachari
Onursal unvanlar
Önce gelen
Gerald Wellesley
Wight Adası Valisi
1965–1974
Wight Adası Genel Valisi oldu
Önce gelen
Kendisi
Wight Adası Valisi olarak
Wight Adası Genel Valisi
1974–1979
Sonra gelen
John Nicholson
Resmî unvanlar
Yeni oluşum Burma Kontu
1947–1979
Sonra gelen
Patricia Knatchbull
Burma Vikontu
1946–1979
Baron Romsey Baronu
1947–1979