Louis Brandeis

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Louis Brandeis
Yüksek Mahkeme Yargıcı
Görev süresi
1 Haziran 1916 - 13 Şubat 1939[1]
Yerine geldiği Joseph Lamar
Yerine gelen William O. Douglas
Kişisel bilgiler
Doğum 13 Kasım 1856(1856-11-13)
Louisville, Kentucky, ABD
Ölüm 5 Ekim 1941 (84 yaşında)
Washington, DC, ABD
Partisi Republican (1912'den önce)
Demokrat (1912'den sonra)[2]
Evlilik(ler)
Alice Goldmark (e. 1891)
Çocuk(lar) 2
Bitirdiği okul Harvard Hukuk Fakültesi

Louis Dembitz Brandeis ( /ˈbrænds/ ; 13 Kasım 1856 - 5 Ekim 1941) Amerikalı bir avukat ve 1916'dan 1939'a kadar Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi'nde Yargıçlık yapmış bir avukattı. Kentucky, Louisville'de laik bir Yahudi ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi Bohemya'dan (şimdiki Çek Cumhuriyeti'nde) gelmiş olan Yahudi göçmendiler.[3] 20 yaşında başladığı Harvard Hukuk fakültesi tarihindeki en yüksek not ortalaması ile 20 yaşında mezun oldu.

1890'de Harvard Law Review'de yayınlanan "mahremiyet hakkı" adlı makalesi hukuk bilimcisi Roscoe Pound tarafından "Amerikan hukuğuna tek bir kişinin yeni bir bölüm eklemesi" olarak niteledi. Öğrencilik yıllarında ve daha sonra Amerikan değerlerine ve kültürüne zarar verdiğini düşündüğü güçlü şirketlere, tekellere, kamusal yozlaşmaya ve kitlesel tüketimciliğe karşı savaştı. Bu dönemde "Yahudi ruhunu canlandırmanın" bir yolu olarak gördüğü Siyonist harekette de aktifti.

Ailesinin mali durumu güvence altına alındığında, zamanının çoğunu kamu davalarına adadığı için "Halkın Avukatı" olarak anılmaya başlandı.The Economist dergisinin ona "Hukukun Robin Hood'u" olarak lakap taktığı Brandeis, demiryolu tekelleriyle savaşan, işyeri ve çalışma yasalarını savunan bir avukat olarak üne kavuştu. Davasını desteklemek için diğer mesleklerden kişilerin uzman ifadeleri içeren ve daha sonra "Brandeis Brief" olarak adlandırılan dava özetleriyle dünya hukuk tarihinde kanıt sunumunda yeni bir emsal oluşturdu.

1916'da Başkan Woodrow Wilson Brandeis'i Yüksek Mahkeme üyesi olmaya aday gösterdi. Adaylığı, kısmen Yargıç William O. Douglas'ın daha sonra yazdığı gibi, "Brandeis, rakibi kim olursa olsun, sosyal adalet için militan bir savaşçıydı. Sadece zekası, aritmetiği ve cesareti yüzünden tehlikeli değildi. Tehlikeliydi çünkü bozulmamıştı ..." [4] 1 Haziran 1916'da Senato tarafından 47'ye 22 oyla yüksek mahkemeye yargıç olarak atandı. Hukukçulara göre Brandeis'ın yazdığı Yüksek Mahkeme kararları, bir Yüksek Mahkeme üyesi tarafından şimdiye kadar yazılmış en etkili ifade özgürlüğü ve mahremiyet hakkı savunuculuğuydu.

Öne çıkan Yüksek Mahkeme kararları[değiştir | kaynağı değiştir]

Time dergi kapağı, 19 Ekim 1925

Olmstead v. United States (1928) - Mahremiyet hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Olmstead v. United States (1928) kararı, Brandeis'ın 1890 Harvard Law Review "Mahremiyet Hakkı"'nda geliştirdiği düşüncelere dayanıyordu. Olmstead'deki konu, polisin kanıt toplamak için telefon dinleme teknolojisinin kullanılmasıydı. Bu polis yöntemini "kirli iş" olarak tanımlayan Brandeis, Amerika Birleşik Devletleri Anayasa Dördüncü Ek Maddesinin sunduğu mahremiyet ve "yalnız bırakılma hakkı" arasındaki ilişkiye değindi. Braindeis'ın Olmstead'deki görüşü daha sonra Yüksek Mahkeme'de Katz v. United States'te kullanılacaktı.[5]

Schechter Poultry Corp. v. Unite States (1935) - NIRA anayasaya aykırıdır.[değiştir | kaynağı değiştir]

Schechter Poultry Corp. v. United States'te (1935) Anayasa Mahkemesi cumhurbaşkana "sınırsız yetki" verdiği gerekçesiyle Ulusal Endüstriyel Kurtarma Yasasını (NIRA) anayasaya aykırı bularak iptal etti.[6]

Erie Railroad Co. v. Tompkins (1938) - Federal yasalara karşı eyalet yasaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Brandeis'ın yazdığı en önemli Yüksek Mahkeme kararı olan Erie Railroad Co. v. Tompkins'te (1938), Yüksek Mahkeme, federal yargıçların eyalet hukukunu mu yoksa davadaki tarafların farklı eyaletlerden olduğu için federal "genel hukuku" mu uygulanması gerektiğini ele aldı. Mahkeme için yazan Brandeis, doksan altı yıllık Swift v. Tyson'dan (1842) beri kullanılmış olan "federal genel hukuk" diye bir şey olmadığını kararlaştırdı. Braindeis'ın geliştirdiği bu kavram, Amerika anayasa hukuğunda Erie Doktrini olarak tanınır.[6]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Federal Judicial Center: Louis Brandeis". 12 Aralık 2009. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2009. 
  2. ^ Marc Eric McClure (2003). Earnest Endeavors: The Life and Public Work of George Rublee. Greenwood. s. 76. ISBN 9780313324093. 
  3. ^ "Heroes - Trailblazers of the Jewish People". Beit Hatfutsot. 17 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Douglas (5 Temmuz 1964). "Louis Brandeis: Dangerous Because Incorruptible". The New York Times. s. BR3. 
  5. ^ McIntosh, Wayne V., Judicial Entrepreneurship: the Role of the Judge in the Marketplace of Ideas, Greenwood Publishing (1997)
  6. ^ a b Klebanow, Diana, and Jonas, Franklin L. People's Lawyers: Crusaders for Justice in American History, M.E. Sharpe (2003)