Lityum florür

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Şablon:Kimyakutu DiğerAnyonlarŞablon:Kimyakutu DiğerKatyonlar
Lityum florür
LiF-crystal.jPeG
Lithium-fluoride-3D-ionic.png
Tanımlayıcılar
CAS numarası 7789-24-4
PubChem 224478
EC numarası 232-152-0
RTECS numarası OJ6125000
SMILES
InChI
ChemSpider 23007
Özellikler
Molekül formülü LiF
Molekül kütlesi 25.939(2) g/mol
Görünüm beyaz pudra veya transparan kristal,
higroskopik
Yoğunluk 2.635 g/cm3
Erime noktası

845

Kaynama noktası

1676

Çözünürlük (su içinde) 0.127 g/100 mL (18 °C)
0.134 g/100 mL (25 °C)
Çözünürlük () HF'de çözünür
alkol'de çözünmez
Yapı
Lineer
Termokimya
Standart formasyon entalpisifHo298)
-616 kJ/mol
Tehlikeler
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
2
0
LD50 143 mg/kg (oral, sıçan)[1]
İlgili bileşikler
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

Lityum florür LiF formülüne sahip inorganik bileşik. Renksiz bir katıdır, kristal boyutu küçüldükçe beyaz renge geçiş görülür. Kokusuz olmasına rağmen tuzlu-acı bir tada sahiptir. Sodyum klorür'e benzer yapıdadır fakat suda daha az çözünür. Esas olarak erimiş tuz yapısında kullanılır.[2] LiF'nin elementlerinden oluşumu ikinci en yüksek reaktant kütlesi başına enerjiyi verir, birinci BeO'dur.

Üretim[değiştir | kaynağı değiştir]

LiF lityum hidroksit veya lityum karbonat ile hidrojen florür'den hazırlanır.[3]

Uygulamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Erimiş tuzlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Flor, erimiş potasyum bifluorit'in elektrolizi ile üretilir. Bu elektroliz bir miktar LiF içerdiğinde -muhtemelen karbon elektrotlar üzerinde Li-C-F arayüzü oluşumunu kolaylaştırması sebebiyle- daha verimli olarak gerçekleşir. Yararlı bir erimiş tuz olan FLiNaK, LiF'in, sodyum florür ve Potasyum florür ile karışımını içerir. Erimiş Tuz Reaktör Deney'inde birincil soğutma sıvısı FLiBe idi; LiF-BeF2 (66-33 mol%).

Optik[değiştir | kaynağı değiştir]

LiF'nin geniş bant aralığı sebebiyle kristalleri, kısa ultraviyole radyasyon dalgaboyuna karşı tüm diğer maddelerden daha transparandır. LiF bu sebeple UV optiği kullanımı için özelliklidir,[4] (ayrıca bkz. magnezyum florür). Lityum florür aynı zamanda X-ray spektrometresi'nde kırınım sağlayan kristal olarak kullanılır. 

Radyasyon dedektörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca termolüminesan dozimetrelerdegama ışınları, beta parçacıkları, nötronlar (dolaylı olarak kullanarak 6
3
Li
(n,alfa) nükleer reaksiyon)'den kaynaklı iyonlaştırıcı radyasyonu kaydetme amacıyla da kullanılmaktadır. 6LiF'nin %96 zenginleştirilmiş nanopudra hali, mikroyapılı yarı iletken nötron dedektörleri (MSND) için nötron reaktif dolgu maddesi olarak kullanılmıştır[5].

Nükleer reaktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Lityum florür (yaygın izotopu lityum-7'de yüksek derecede zenginleştirilmiştir) sıvı-flor nükleer reaktörlerde kullanılan, tercih edilen tuz karışımının temel bileşenidir. Genellikle baz solvent (FLiBe) oluşturmak için lityum florür berilyum florür ile karıştırılır, sonrasında uranyum ve toryum florürleri de eklenir. Lityum florür kimyasal olarak son derece kararlıdır ve LiF/BeF2 karışımları (FLiBe) düşük erime noktasına (360 C - 459 C) ve reaktör kullanımı için en uygun florür tuzu kombinasyonlarından en iyi nötronik özelliklere sahiptir. MSRE iki soğutma devresinde iki farklı karışım kullanmıştır.

PLED ve OLEDler için katot[değiştir | kaynağı değiştir]

Lityum florür yaygın olarak PLED ve OLED'lerde elektron enjeksiyonunu artırmak için eşleşme katmanı olarak kullanılır. Kullanılan LiF tabakası genellikle 1 nm kalınlıktadır. LiF'nin dielektrik sabiti (veya göreli geçirgenlik) 9.0'dur.[6]

Doğal oluşum[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğal olarak meydana gelen lityum florür mineral griseit olarak bilinir. Oldukça nadir olarak bulunur.[7]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Archived copy". 12 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2014. 
  2. ^ J. Aigueperse, P. Mollard, D. Devilliers, M. Chemla, R. Faron, R. Romano, J. P. Cuer, "Fluorine Compounds, Inorganic" in Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. DOI:10.1002/14356007.a11_307.
  3. ^ S.L. Bellinger et al. "Improved High Efficiency Stacked Microstructured Neutron Detectors Backfilled with Nanoparticle 6LiF," IEEE Trans. Nucl. Sci., 59 (2012) 167-173 .
  4. ^ "Crystran Ltd., a manufacturer of infrared and ultraviolet optics". Erişim tarihi: 28 Aralık 2010. 
  5. ^ D.S. McGregor, S.L. Bellinger, and J.K. Shultis, "Present Status of Microstructured Semiconductor Neutron Detectors, 379 (2013) 99-110.
  6. ^ C. Andeen, J. Fontanella,D. Schuel, "Low-Frequency Dielectric Constant of LiF, NaF, NaC1, NaBr, KC1, and KBr by the Method of Substitution", Physical Review B, 2, 5068-5073 (1970) DOI:10.1103/PhysRevB.2.5068.
  7. ^ Mindat "Archived copy". 7 Mart 2014 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2014.