Leviyatan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Leviyatan'ın Yok Edilmesi (1865) Gustave Doré

Leviyatan (İbraniceלִוְיָתָן‎, romanize: Līvəyāṯān), İbranice Kutsal Kitap, Eyüp Kitabı, Yeşaya Kitabı ve Amos Kitabı'nda ismi geçen deniz canavarıdır. Eyüp Kitabı'nda bahsedilen Leviyatan, Antik Kenan mitolojisinde tanrı Baal Hadad tarafından mağlup edilmiş ilkel bir canavar olan Lotan'dan etkilenmiştir. Karşılaştırmalı mitolojiye göre Mezopotamya dininde canavara paralel olarak Marduk tarafından mağlup edilen Tiamat yer almıştır. Ayrıca Leviathan, İndra'nın Vritra'yı öldürmesi veya Thor'un Jörmungand'u yenmesi gibi anlatılardaki ejderha ve yılanlar (serpent) karşılaştırılabilir.[1]

İbrani İncili'nde ise Leviathan güçlü bir düşmanı, özellikle de Babil'i (Yeşaya:27:1), tarif etmek için metafor olarak kullanılmıştır. Bazı 19. yüzyıl akademisyenleri canavarı timsah gibi büyük su canlılarına atıfta bulunduğu şeklinde yorumlamıştır.[2] Kelime daha sonraları genel olarak deniz canavarlarının yanı sıra "büyük balina" analamına gelen bir terimi olarak da kullanılmaya başlandı.

Canavar, Yahudiliğin yanı sıra Hristiyanlık[3] ve çeşitli gnostik dinlerde de yer alır.[4]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Cirlot, Juan Eduardo (1971). A Dictionary of Symbols (2nd bas.). Dorset Press. s. 186. 
  2. ^ Wilhelm Gesenius, Samuel Prideaux Tregelles (trans.) (1879). Hebrew and Chaldee lexicon to the Old Testament.
  3. ^ Labriola, Albert C. (1982). "The Medieval View of History in Paradise Lost". Mulryan, John (Ed.). Milton and the Middle Ages. Bucknell University Press. s. 127. ISBN 978-0-8387-5036-0. 
  4. ^ Tuomas Rasimus Paradise Reconsidered in Gnostic Mythmaking: Rethinking Sethianism in Light of the Ophite Evidence BRILL 2009 9789047426707 p. 68