Lale Mansur

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Lale Mansur
Doğum 1 Ocak 1956 (1956-01-01) (65 yaşında)
Milliyet İstanbul, Türkiye
Meslek Belerin, sinema ve tiyatro oyuncusu
Etkin yıllar 1976-1989 (bale)
1992-günümüz (oyunculuk)
Evlilik
Cem Mansur (e. 1984)
Ödüller 15. Ankara Uluslararası Film Festivali, En İyi Kadın Oyuncu ödülü
7. Sadri Alışık Ödülleri En İyi Kadın Oyuncu ödülü
29. Antalya Film Şenliği, En İyi Kadın Oyuncu ödülü

Lale Yurdatapan Mansur (d. 1956, İstanbul), Türk balerin, sinema ve tiyatro oyuncusu.

1976 yılından itibaren İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nde baş balerin olarak görev yaptı. Kuğu Gölü’nden Don Kişot'a kadar birçok eserde dans etti. 1992 yılında oyunculuğa başladı. ilk uzun metrajlı filmi Düş Gezginleri'ndeki rolü ile Altın Portakal En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1956 yılında İstanbul'un Erenköy semtinde doğdu. Babası emekli korgeneral Daniyel Yurdatapan, annesi Suzan Hanım'dır. Dört çocuklu ailenin en küçük çocuğu ve tek kız evladıdır. Ağabeylerinden biri, müzisyen ve insan hakları savunucusu Şanar Yurdatapan'dır.

1980 Eurovision Şarkı Yarışması Kartpostalı. (Ajda Pekkan, Lale Mansur, Aydan-Nurdan Güven, Arto Tunç)

Sekiz yaşında iken İstanbul Devlet Konservatuvarı Bale Bölümünde bale eğitimine başladı.[1] Lise eğitimine devam ederken yarı zamanlı olarak konservatuvarda okudu. Öğrencilik yıllarında İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nde sahne deneyimi kazandı. 1976 yılında konservatuvardan mezun olduktan sonra İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nde baş balerin olarak görev yaptı. ‘Carmen’, ‘Hürrem Sultan’, ‘Giselle’, ‘Kuğu Gölü’, ‘Şehrazat’ ve ‘Mavi Tuna’ gibi birçok eserde rol aldı. 1980 ve 1984 yılında yaz ayları süresince İngiltere’de Kraliyet Balesi ile çalışmalarda bulundu.[1] 1980 yılında, Ajda Pekkan'ın, Türkiye'yi temsil eden Pet'r Oil şarkısını seslendirdiği Eurovision Şarkı Yarışması'nda vokal yapıp dans etti.[2] Dansçı iken Yavuz Özkan'ın "Umut Yarına Kaldı" (1988) adlı filminde bir dansçıyı canlandırdı.[3]

İlk evliliğini 1975 yılında müzisyen Attila Özdemiroğlu ile, ikinci evliliğini 1980 yılında orkestra şefi Cem Mansur ile yaptı. Eşi Cem Mansur'un Oxford Şehir Orkestrası şefi olup İngiltere'ye taşınması gerekince dansı bırakıp kendini yeni bir iş alanında yetiştirmeye karar verdi. Oyuncu olmak için İstanbul’da diksiyon eğitimi aldı; Los Angeles’ta oyuncu koçu Eric Morris ile oyunculuk çalıştı (1991).

Oyunculuğa 1992 yılında BBC televizyonu tarafından çekilen ve yazar Yaşar Kemal’in yaşamını konu alan, yönetmenliğini James Runcie’nin üstlendiği ‘Childhood’ belgeseliyle başladı. Aynı yıl, ilk uzun metrajlı filmini çekti. Atıf Yılmaz’ın yönettiği ‘Düş Gezginleri’ adlı bu filmde genelev çalışanı Anjelik rolünü canlandırdı ve Antalya Film Festivali’nde ‘En İyi Kadın Oyuncu’ dalında Altın Portakal kazandı.

İlk filminin ardından Ersin Pertan’ın yönettiği ve bir Orhan Kemal uyarlaması olan ‘Tersine Dünya’ (1993), Şerif Gören’in ‘Amerikalı’ (1993), Ömer Kavur’un ‘Buluşma’ (1995), ‘Karşılaşma’ (2003), Atıf Yılmaz’ın ‘Nihavend Mucize’ (1997), Barış Pirhasan'ın "O da Beni Seviyor" (2001), İlksen Başarır'ın Başka Dilde Aşk (2009) adlı filmlerinde rol aldı. O da Beni Seviyor filmindeki rolü ile En İyi Kadın Oyuncu dalında 2002 Sadri Alışık Ödülü'ne, 15. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde Karşılaşma filmindeki rolü ile En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.

Sinema filmlerinin yanı sıra televizyon dizilerinde de rol aldı. Rol aldığı televizyon dizileri arasında Yorgun Savaşçı, Artist Palas, Şaşıfelek Çıkmazı, Çatısız Kadınlar, Hatırla Sevgili, Kanal D'de yayınlanan ‘Kavak Yelleri’ dizisinin son sezonu bulunur.

2000 yılında Tiyatrokare'nin sahnelediği Amerikalı oyun yazarı David Mamet'in Oleanna adlı oyunundaki rolü ile tiyatro oyunculuğuna başladı. 2002'de oyuncu ve illüzyonist Kubilay Tunçer ile birlikte Açık Tiyatro adlı tiyatroyu kurdu; Tunçer'in yazdığı Olağan Mucizeler adlı iki kişilik oyunda rol aldı.[4] Oyunu İngilizce olarak Edinburgh ve Londra'da da sahneledi.[5] Ardından, Açık Tiyatro'nun Katil Uşak adlı oyununda şizofren bir kadını canlandırdı.[6] 2006'da Akbank Sanat Prodüksiyon Tiyatrosu’nda Işıl Kasapoğlu'nun sahneye koyduğu Antiloplar adlı oyunda rol aldı.[7]

1990'lı yıllardan itibaren insan hakları, Kürt sorunu, Ermeni sorunu, hayvan hakları konularında eylemlere katıldı. 1994 yılında 2 Aralık gecesi Özgür Gündem gazetesi binalarının bombalanmasının ardından bombaya karşı tepkilerini İstiklal Caddesi’nde gazete satarak gösteren aydınlar arasında yer aldı.[8] 2000 yılında "Düşünceye Özgürlük-2000" adlı kolektif kitaba yayıncı sıfatıyla imza atan 16 kişi arasında yer aldı. Bu eylemi nedeniyle suç işledikleri öne sürülerek 15 yıla kadar ağır hapis istemiyle yargılandı ve beraat etti.[9] 2008 yılında bir grup aydının düzenlediği Özür Diliyorum Kampanyası’na imza attı. 2009 yılında Diyarbakır'da koyun otlatırken meydana gelen patlama sonucu hayatını kaybeden 14 yaşındaki Ceylan Önkol'un ölümü ile ilgili olarak Karakol Komutanlığı yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunan sanatçılar arasında yer aldı.[10] 2013 yılında devrin hükûmeti tarafından Türkiye-PKK çatışması'nı çözmeye yönelik girişimler kapsamında kurulan Akil İnsanlar Heyeti'nde yer aldı.[11]

Filmografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyuncu Olarak[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film/Dizi Rol Notlar
1988 Umut Yarına Kaldı
1992 Düş Gezginleri Anjelik, Havva, Melike Altın Portakal Film Festivali En İyi Kadın Oyuncu Ödülü
1993 Tersine Dünya Sarı Leman
Amerikalı Melek
Yorgun Savaşçı
1994 Artist Palas
1995 Cemile Ve Umudun Masalı
Aşk Üzerine Söylenmemiş Her şey
1997 Nihavend Mucize İris
1998 Mavi Düşler Müdür
1999 Çatısız Kadınlar Ayşe
2000 Şaşı Felek Çıkmazı
Samyeli
2001 O da Beni Seviyor Saliha 7. Sadri Alışık Ödülleri, En İyi Kadın Oyuncu Ödülü
Nasıl Evde Kaldım Melsa
2002 Karşılaşma Aslı 15. Ankara Uluslararası Film Festivali, En İyi Kadın Oyuncu Ödülü
2003 Peki Olur Şekerim
2004 Gece Yürüyüşü Nilüfer
Simbiyotik
2005 Düşler ve Gerçekler Nesrin
2006 Hatırla Sevgili Seyhan Akerman, Nezahat Ünsal
Esir Kalpler
2007 Mutluluk Aysel
2009 Dinle Neyden Beyhan Sultan
Başka Dilde Aşk Kadife
Ezber (film)
2010 Ümitler Kırılınca
Misafir Ayşe
Kavak Yelleri Lerzan
2013 Beni Böyle Sev Nadide [12]
2016 Ölene Kadar Asuman
2021 Bonkis Leyla

Rol aldığı bazı tiyatro oyunları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Reagan- Gorbaçov Zirvesi'nde Orkestra Yöneten Türk" (PDF). İstanbul Şehir Üniversitesi Taha Toros Arşivi. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  2. ^ "Çok çalışıyor çoook". Radikal. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  3. ^ "Lale Mansur: " İnsanın hayatındaki en önemli şey geçimini çok sevdiği işi yaparak sağlayabiliyor olması"". Mithat Alam Film Merkezi Söyleşi, Panel ve Film Yıllığı 2007. ss. 173-193. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  4. ^ "Sahnede gerilim var". www.hurriyet.com.tr. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  5. ^ "'Olağan Mucizeler' Edinburgh yolcusu". arsiv.ntv.com.tr. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  6. ^ "Sahnede gerilim zamanı". Radikal. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  7. ^ "SABAH - "Antiloplar" Akbank Sanat'ta". arsiv.sabah.com.tr. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  8. ^ AYKOL, Hüseyin (14 Ağustos 2015). "Özgür Basın Geleneği". Ayrıntı Dergi. 14 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  9. ^ "2003-09-30 Düşünceye Özgürlük 2000 Davasinda Karar". www.ab.gov.tr. 20 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  10. ^ "Sanatçılardan Ceylan Önkol'un Ölümü ile İlgili Suç Duyurusu". Haberler.com. 23 Ekim 2009. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 
  11. ^ "Lale Mansur Akil İnsanlarda". CNN Türk. Temmuz 2020. 6 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2013. 
  12. ^ "OYUNCULAR". Beni Böyle Sev. 16 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2013. 
  13. ^ ERDAĞ, Seyhan (21 Şubat 2019). "TİYATRO Lale Mansur'dan "İyi Geceler Anne"". Temiz Magazin. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]