İçeriğe atla

Klorheksidin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Klorheksidin
Klinik verisi
AHFS/Drugs.comTopical: Monografi
Mouth: Monografi
Lisans veri
Tanımlayıcılar
CompTox Bilgi Paneli (EPA)
ECHA Bilgi Kartı100.000.217 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Kimyasal ve fiziksel veriler
FormülC22H30Cl2N10
Mol kütlesi505,45 g·mol−1
3D model (JSmol)
  • Clc1ccc(NC(=N)NC(=N)NCCCCCCNC(=N)NC(=N)Nc2ccc(Cl)cc2)cc1
  • InChI=1S/C22H30Cl2N10/c23-15-5-9-17(10-6-15)31-21(27)33-19(25)29-13-3-1-2-4-14-30-20(26)34-22(28)32-18-11-7-16(24)8-12-18/h5-12H,1-4,13-14H2,(H5,25,27,29,31,33)(H5,26,28,30,32,34) 
  • Key:GHXZTYHSJHQHIJ-UHFFFAOYSA-N 

Klorheksidin, ameliyat öncesi cilt dezenfeksiyonu ve cerrahi aletlerin sterilize edilmesi için kullanılan bir dezenfektan ve antiseptiktir.[1] Hem hastanın cildini hem de sağlık çalışanlarının ellerini dezenfekte etmek amacıyla kullanılabilir.[2] Ayrıca yaraları temizlemek, diş plağını önlemek, ağızdaki mantar enfeksiyonlarını tedavi etmek ve idrar kateterlerinin tıkanmasını önlemek için de sıvı veya toz olarak kullanılabilmektedir.[1][2]

Yan etkileri cilt tahrişi, dişlerde renk değişikliği ve alerjik reaksiyonlardır.[2] Doğrudan temas halinde göz problemlerine neden olabilmektedir. Hamilelikte kullanımı güvenli görünmektedir.[3] Klorheksidin alkol, su veya yüzey aktif madde çözeltisiyle karıştırılmış olarak bulunabilir.[2] Bir dizi mikroorganizmaya karşı etkilidir, ancak sporlara etki etmez.[1]

Klorheksidin, tıbbi olarak 1950'lerde kullanılmaya başlandı.[4] Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.[5] Amerika Birleşik Devletleri'nde reçetesiz satılmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde toptan satış maliyeti litre başına yaklaşık 2,20-4,10 ABD dolarıdır.[6] Birleşik Krallık'ta bu tutarın NHS'ye maliyeti yaklaşık 4,80 £'dur.[2] 2017 yılında, bir milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 286. ilaç olmuştur.[7][8]

  1. ^ a b c WHO Model Formulary 2008. World Health Organization. 2009. ss. 321-22. ISBN 9789241547659. 
  2. ^ a b c d e British national formulary : BNF 69. 69. British Medical Association. 2015. ss. 568, 791, 839. ISBN 9780857111562. 
  3. ^ Briggs, Gerald G.; Freeman, Roger K.; Yaffe, Sumner J. (2011). Drugs in Pregnancy and Lactation: A Reference Guide to Fetal and Neonatal Risk (İngilizce). Lippincott Williams & Wilkins. s. 252. ISBN 9781608317080. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Schmalz, Gottfried; Bindslev, Dorthe Arenholt (2008). Biocompatibility of Dental Materials (İngilizce). Springer Science & Business Media. s. 351. ISBN 9783540777823. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Cenevre: World Health Organization. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 
  6. ^ "Chlorhexidine Gluconate". International Drug Price Indicator Guide. 10 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016. 
  7. ^ "The Top 300 of 2020". ClinCalc. 12 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  8. ^ "Chlorhexidine - Drug Usage Statistics". ClinCalc. 8 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020.