Khaen

Khaen (/ˈkɛn/;"Khaen", "Khene", "Kaen", "Kehn"^[1] ya da "Ken"^[2] olarak da yazılır, Laoca: ແຄນ, Laoca telaffuz: [kʰɛ́ːn]; Tayca: แคน, RTGS: khaen, Tayca telaffuz: [kʰɛ̄ːn]; Isan dili: แคน, Laoca telaffuz: [kʰɛ᷇ːn]; Kmerce: គែន – Ken; Vietnamca: khèn or kheng), genellikle bambudan yapılmış borulardan oluşan, içine hava üflenen küçük, içi boş bir sert ağaç haznesine bağlı olan bir Laos ağız orgudur. Khaen, Laos'un ulusal çalgısıdır.^[3] Khaen müziği, aile ve sosyal uyumu destekleyen Laos yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır^[4] ve 2017 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'nde listelenmiştir.^[5] Kuzey Vietnam'daki etnik Lao Isan ve Tay Dam gibi bazı Tay etnik grupları ve Stung Treng ilinde yaşayan Lao nüfusu arasında ana enstrüman olarak khaen'i öne çıkaran bir Kamboçya dans drama türü olan lakhon ken'de kullanılır.^[6]^[7] Vietnam'da Tay halkları ve Muong halkı arasında kullanılmaktadır.

Kaynakça

^ Shepherd, J., et al. (2003). "Wind Instruments: Reeds and Woodwinds", Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World, Vol. II: Performance and Production. New York: Continumm. p. 486. 978-184-7-14472-0
^
Martin, Andrew R. and Mihalka, M. (2020). "Khene", Music Around the World: A Global Encyclopedia. California: ABC-CLIO LLC. p. 464. 978-161-0-69499-5
- Mansfield, S. Koh, M. and Nevins, D. (2018). Cultures of the World: Laos. (3rd Ed.). New York: Cavendish Square Publishing LLC. p. 98. 978-150-2-63233-3
^ Whitaker, Donald P. et al., Foreign Area Studies, American University. (1972). Area Handbook for Laos : Laos, a country study. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office. pp. 143-144. LCCN-72-600173-{{{3}}}
^ Yap, Jasmina (14 Nisan 2018). "Laos Celebrates Khaen Music as UNESCO World Intangible Cultural Heritage". Laotian Times (İngilizce). 25 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2021.
^ "UNESCO – Khaen music of the Lao people". ich.unesco.org (İngilizce). 5 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2021.
^ http://www.jiras.se/lakhaon2010/kraythong/info.html 27 Kasım 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>; pictures of performance with the instrument can be seen at <http://www.jiras.se/lakhaon2010/kraythong/index.html>
^ Referred to as 'Ken Theatre' or lakhaon ken in <http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001352/135258eb.pdf 16 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>

[1] Shepherd, J., et al. (2003). "Wind Instruments: Reeds and Woodwinds", Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World, Vol. II: Performance and Production. New York: Continumm. p. 486. 978-184-7-14472-0

[2] Martin, Andrew R. and Mihalka, M. (2020). "Khene", Music Around the World: A Global Encyclopedia. California: ABC-CLIO LLC. p. 464. 978-161-0-69499-5
Mansfield, S. Koh, M. and Nevins, D. (2018). Cultures of the World: Laos. (3rd Ed.). New York: Cavendish Square Publishing LLC. p. 98. 978-150-2-63233-3

[3] Mansfield, S. Koh, M. and Nevins, D. (2018). Cultures of the World: Laos. (3rd Ed.). New York: Cavendish Square Publishing LLC. p. 98. 978-150-2-63233-3

[3] Whitaker, Donald P. et al., Foreign Area Studies, American University. (1972). Area Handbook for Laos : Laos, a country study. Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office. pp. 143-144. LCCN-72-600173-{{{3}}}

[4] Yap, Jasmina (14 Nisan 2018). "Laos Celebrates Khaen Music as UNESCO World Intangible Cultural Heritage". Laotian Times (İngilizce). 25 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2021.

[5] "UNESCO – Khaen music of the Lao people". ich.unesco.org (İngilizce). 5 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2021.

[6] ttp://www.jiras.se/lakhaon2010/kraythong/info.html 27 Kasım 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>; pictures of performance with the instrument can be seen at <http://www.jiras.se/lakhaon2010/kraythong/index.html>

[7] Referred to as 'Ken Theatre' or lakhaon ken in <http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001352/135258eb.pdf 16 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.>

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]