Kaynaşma

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Kaynaşma[1] ya da hece kaynaşması; kelime, hece ya da kelime grubunun yazılı ve sözlü formlarında söyleyişi kolaylaştırmak için eksilip kısalması. Ünlü çatışmasını gidererek kolay söyleyişi sağlama eğiliminden doğan bir ses olayıdır.[2]. Bazı kaynaklarda kaynaştırma, birleşme, ünlü birleşmesi, vokal birleşmesi, ünlü aşınması, derilme, büzülme[3], büzüşme, daralma, çıkarma terimleri de aynı anlamda kullanılır.

İlerleyici kaynaşma[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaşmış bir sözcüğü oluşturan kelimelerden ikincisinin başındaki ses kaybolması olayıdır.

cumartesi (< cuma ertesi), tutmaç (< tutma aş).

Gerileyici kaynaşma[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaşmış bir sözcüğü oluşturan kelimelerden birincisinin sonundaki ses kaybolması olayıdır.

kahvaltı (< kahve altı), niçin (< ne için), nasıl (< ne asıl), n'olur (< ne olur), n'aber (< ne haber), seksen (< sekiz on), doksan (< dokuz on), kardeş (< karındaş).

Diğer dillerde[değiştir | kaynağı değiştir]

İngilizcede[değiştir | kaynağı değiştir]

Isn't (< is not), let's (< let us), I'm (< I am)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Zeynep Korkmaz, Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK, Ankara 1992
  2. ^ Mihrican Aynacı (2007), Türkiye Türkçesinde Ses Etkileşimleri, yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
  3. ^ Safiye Akdeniz, Dil bilimi terimleri indeksi: II (B-C-D harfleri)