Kapalı ön yuvarlak ünlü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
IPA – number 309
IPA – text [y]
IPA – image {{{imagesize}}}
Entity y
X-SAMPA y
Kirshenbaum y


  İnce Yarı-ince Merkez Yarı-kalın Kalın
Kapalı
Blank vowel trapezoid.svg
i •y
ɨ •ʉ
ɯ •u
ɪ •ʏ
ɪ̈ •ʊ̈
e •ø
ɘ •ɵ
ɤ •o
ɛ •œ
ɜ •ɞ
ʌ •ɔ
a •ɶ
ɑ •ɒ
  Yarı-kapalı
Orta-kapalı
Orta
Yarı-açık
Orta-açık
Açık
Bölümler arasında bazı bölümlerde iki adet ünlü vardır. Bu ikili grupta
sağdaki ünlü yuvarlaktır, soldaki ise düzdür. Ayrıca uzun ünlüler Uluslararası Fonetik Alfabe
sembolü [ː] ile belirtlir.


Kapalı ön yuvarlak ünlü sesi konuşulan dillerde kullanılan bir ünlü sestir. UFA tarafından bu ses /y/ olarak gösterilir. Bazı dillerin abecelerinde "ü", "uu", "u", "ű", "y", "уь", veya "위" olarak yazılır.

Türkçede bu sesi "ü" harfi verir. Bazı örnekleri süt, yük, bükmek olabilir.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bu ünlünün ünlü açıklığı sınıflandırılmasına göre bir kapalı ünlüdür.
  • Bu ünlünün ünlü geriliği sınıflandırılmasına göre bir ön ünlüdür.
  • Bu ünlünün ünlü yuvarlaklığı sınıflandırılmasına göre bir yuvarlak ünlüdür.

Seslenim[değiştir | kaynağı değiştir]

Dil Sözcük UFA Anlamı Notlar
Arnavutça Standart ylber [ylbɛɾ] 'gökkuşağı' Bakınız Arnavutça Sesbilimi
Afrikaans Standart u [y] 'sen' (resmi) Bakınız Afrikaans Sesbilimi
Azerice güllə [ɟylˈlæ] 'kurşun'
Bretonca ud [bʁyːt̪] 'gürültü'
Katalanca Kuzey Katalanca fulla [fyʎ̟ə] 'yaprak' Bakınız Katalanca Sesbilimi
Çince Mandarin / nǚ Bu ses hakkında [ny˩˧]  'kadın' Bakınız Çince Sesbilimi ve Kantonca Sesbilimi
Kantonca / s Bu ses hakkında [sy˥]  'kitap'
Şangayca [ly˧] 'eşek'
Danca Standart synlig [ˈsyːnli] 'görünen' Bakınız Danca Sesbilimi
Felemenkçe Standart nu [ny] 'şimdi' Bakınız Flemenkçe Sesbilimi
İngilizce Güney Afrika few [fjyː] 'birkaç' Bakınız Güney Afrika İngilizcesi Sesbilimi
Ulster Bakınız İngilizce Sesbilimi
Estonca üks [yks] 'bir' Bakınız Estonca phonology
Faroece mytisk [ˈmyːtɪsk] 'mitolojik' Bakınız Faroece Sesbilimi
Fince yksi [ˈyksi] 'bir' Bakınız Fince Sesbilimi
Fransızca tu Bu ses hakkında [t̪y]  'sen' Bakınız Fransızca Sesbilimi
Almanca Standart über Bu ses hakkında [ˈyːbɐ]  'üstünde' Bakınız Almanca Sesbilimi
Yunanca σάλιο / salio [ˈsäly] 'tükürük'
Macarca tű [t̪yː] 'iğne' Bakınız Macarca Sesbilimi
Korece 휘파람 / hwiparam [çypʰɐɾɐm] 'ıslık' Bakınız Korece Sesbilimi
Kürtçe Kurmanci (Kuzey) kü [kʰyːɥ] 'dağ' Bakınız Kürtçe Sesbilimi
Limburgca zuut [zyːt] 'görür'
Lombardca ridüü / riduu [ri'dy:] 'güldü'
Aşağı Almanca für / fuur [fyːɐ̯] 'ateş'
Lüksemburgça Hüll [hyl] 'zarf' Bakınız Lüksemburgça Sesbilimi
Moğolca İç Moğolistan түймэр / tüimer [tʰyːmɘɾɘ̆] 'kır ateşi'
Oksitanca Besalú [besalyː] 'Besalu' Bakınız Oksitanca Sesbilimi
Norveççe syd [syːd] 'güney' Bakınız Norveççe Sesbilimi
Portekizce Azorlar figura [fiˈɣyɾə] 'figür' Bakınız Portekizce Sesbilimi
Avrupa tudo [ˈt̪yðu] 'hepsi'
Brezilya déjà vu [d̪e̞ʒɐ ˈvy] 'déjà vu' Bakınız Portekizce Sesbilimi
İsveççe ut [yːt̪] 'dışarı' Bakınız İsveççe Sesbilimi
Türkçe güneş [ɟyˈn̪e̞ʃ] 'güneş' Bakınız Türkçe Sesbilimi
Batı Frizce út [yt] 'dışarı' Bakınız Frizce Sesbilimi