Kamer Beyim Şeyda
Kamer Beyim Şeyda | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Qəmərnisə bəyim Ata xan qızı Əbraxanova 1881 Şuşa |
| Ölüm | 15 Nisan 1933 Bakü |
| Milliyet | Azerbaycanlı |
| Uğraş | Şair, oyun yazarı |
Kamer Şeyda (Azerice: Qəmər bəyim Şeyda, Rusça: Гамэр-бейим Шейда; 1881–1933), Azerbaycanlı bir şair ve oyun yazarıydı.
Biyografisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Kamer Şeyda, 1881 yılında Şuşa'da Ata Han Abrahanov (1827-1885) ve Büyük Hanım Cavanşir'in (? - yaklaşık 1910) kızı olarak Gamarnisa adıyla doğmuştur.[1] Gamarnisa küçük bir çocukken babası Ata Han vefat edince ağabeyi Muhammed'in yanına yerleşmiştir. Muhammed, onun için evde bir öğretmen görevlendirmiş ve daha sonra ortaöğretim için Şuşa Okulu'na devam etmesini teşvik etmiştir.[2] Genç bir kızken bir şiir meclisinde (Meclis-i Üns), yeteneğini fark eden şair Hurşidbanu Natevan'a tanıtılmıştır. Natevan ona "Şeyda" takma adını vermiş, Gamarnisa da bu adı benimsemiştir.[2] Natevan'ın şiirleri Şeyda üzerinde güçlü bir etki bırakmıştır.[2]
Şeyda, Sadık Bey Vezirov ile evlenmiştir.[3] Bu evlilikten altı çocukları olmuştur: oğulları Bahadır Bey ve Nadir Bey ile kızları Leyla Hanım, Sanuber Hanım, Hamide Hanım ve Antiga Hanım.[3]
Şeyda 1933 yılında Bakü'de vefat etmişitir.[4] Şeyda'nın ölümünden sonra geriye birçok el yazması eser bıraktığı aktarılsa da, bunlardan sadece birkaçı günümüze ulaşabilmiştir.[4]
Eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir şair olan Şeyda özellikle gazelleriyle tanınmıştır.[2] Azerbaycan'daki geniş bir şiir ağının parçası olan Şeyda yazar Ziba Erdebili ile fikir ve şiir alışverişinde bulunmuştur.[2]
Şeyda ayrıca oyunlar da yazmıştır. 1918'de yazdığı "Zulüm Seli" (Azerice: Zülmün Daşqını) adlı eserinin el yazması ve Agan Canı adlı gazelinin bir kopyası Azerbaycan Millî İlimler Akademisi El Yazmaları Enstitüsü'nde muhafaza edilmektedir.[3]
Mirası
[değiştir | kaynağı değiştir]Şeyda ve Meclisi-Üns grubundaki diğer kadın şairler, 2018 yılında Azerbaycanlı kadınları onurlandıran bir proje için ilham kaynağı olarak seçilmiştir.[5] Bu sergi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 100. yıl dönümü kutlamaları kapsamında düzenlenmiştir.[6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Azerbaijan Gender Information Center". www.gender-az.org. 28 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020.
- ^ a b c d e ""Məclisi-üns" ün yetirməsi: Qəmər bəyim Şeyda". medeniyyet.az (İngilizce). 27 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020.
- ^ a b c "Gamarbeyim Sheyda (1881-1938)". www.azerbaycanli.org. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ a b "Natəvanın "tələbəsi" Qəmər bəyim Şeyda..." Milli.Az (Azerice). 25 Temmuz 2012. 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2020.
- ^ "Сквозь время -". m.zerkalo.az. 12 Ekim 2018. 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2020.
- ^ "Кураторский проект - "Сквозь время" - +ФОТО (AZpress.AZ, Агдес Багирзаде)". azpress.az. 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2020.