M4 (İstanbul metrosu)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kadıköy-Kaynarca Metrosu sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

M4 İstanbul
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Kadıköy
Kartal
İstasyonlar 16
Sefer sıklığı 4 dakika
Yolculuk süresi 32 dakika
Website www.istanbululasim.com.tr
İşletim
Açılış 17 Ağustos 2012
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İstanbul Ulaşım
Depo Merkezleri Maltepe
Teknik
Hat uzunluğu 21,70 km
Hat açıklığı 1435 mm
İşletme hızı 80 km/s

M4 Kadıköy - Kartal metro hattı, İstanbul'un Anadolu yakasında yer alan yeraltı demiryolu hatlarından biridir. Anadolu Yakasının ilk metro hattı olma özelliğini taşır. İlk durağı Kadıköy, son durağı Kartal olmak üzere 16 istasyonu mevcuttur ve tamamen yer altındadır. Kadıköy ve Ayrılıkçeşme istasyonları ve istikameti hariç, hat tamamen D100 altından gider. 17 Ağustos 2012 tarihinde hizmete girmiştir. Kadıköy - Kartal metrosu 21,7 km ile İstanbul'un en uzun metrosudur.

İstasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıçta Harem - Tuzla hafif raylı sistemi (LRT) olarak düşünülmesine rağmen Marmaray projesiyle bütünleştirilmesinin daha uygun olacağı düşünülerek başlangıç noktası Kadıköy’e kaydırılmıştır. Projeye göre Acıbadem - Kadıköy arası delme tünel, Acıbadem’den Kartal köprüsüne kadar olan kısmın ise hemzemin olarak inşa edilmesi kararlaştırılmıştır. Yıllarca İBB ve Karayolları arasında süren mülkiyet problemleri yüzünden hayata geçirilemeyen proje için 2002′de iki kurum arasında bir protokol imzalanarak, Harem - Tuzla arasında E-5 karayolunun orta refüjü İBB’ye devredilmiştir. Ocak 2005′te Yapı Merkezi-Doğuş-Yüksel-Yenigün-Belen inşaat ortak girişimi yani Anadoluray grubu ile sözleşme imzalanmış ve 29 Ocak 2005′te de temel atılmıştır. Çalışmalara başlandıktan sonra, yapılan analizlerde D 100 (E-5) aksında yaşanan yoğunluğun enerji maliyetinin yıllık yaklaşık 80 milyon dolar olduğu, zaman kaybının ise yaklaşık 120 milyon dolar olduğu, inşaat maliyetleri çevresel faktörler ve artacak yoğunluk da göz önünde bulundurulduğunda kısa sürede (yaklaşık 6,5 yıl) kendini amorti edeceği ortaya çıkmıştır. İnşaat aşamasında D 100 (E-5) karayolunun kısmen trafiğe kapatılacak olması, raylı sisteme ayrılacak bölüm dolayısı ile yolun kalıcı olarak daralacak olması, hafif raylı sistemin ihtiyaca tam olarak cevap veremeyecek olması gibi etkenler de göz önüne alınarak İTÜ görüşü, İETT önerisi ve UKOME kararıyla 2005 yılı Temmuz ayında sistemin tamamen yer altında ve metro standartları ile inşasına karar verilmiştir.

Hattın metro olarak inşa edilmesi kararından sonra projeler gözden geçirilip Ocak 2008′de ikmal işleri Avrasya Metro Grubuna (Astaldi–Makyol–Gülermak) ihale edilmiş ve Mart’ta yer teslimi yapılıp inşaata başlanmıştır.

Kadıköy - Kaynarca metrosunda kullanılacak araçlarla ilgili olarak da aranılan niteliklerde en uygun teklifi sunan İspanyol CAF firması ile Eylül 2009′da sözleşme imzalanmış ve vagon üretimleri başlatılmıştır. İlk vagonlar da 2011 Ocak'ta gelmiştir. Birkaç aylık test sürüşlerinden sonra hat 17 Ağustos 2012 tarihinde hizmete açılmıştır.

Kadıköy, Ayrılıkçeşme, Ünalan ve Göztepe istasyonları deniz seviyesinin altındadır. İstasyonlar arası mesafe ortalama olarak 1300 metre olup, birbirine en yakın istasyonlar Maltepe ve Huzurevi (800 metre), en uzak istasyonlar ise Bostancı ve Küçükyalı(2300 metre)’dır. Metro hattının komuta merkezi Esenkent istasyonunda, deposu ise Maltepe'de konumlandırılmıştır, projeye sonradan dâhil edilen Kaynarca’da ise depo sahası yer alacaktır. Hattın tasarımı 90 saniye aralıkla işletmeye imkân vermektedir. 8′li metro dizilerine (2600 kişi) göre tasarlanan peronlara sahip metroda kullanılan araçlar enerji temininde rijit katener sistemini kullanmaktadır. Tüm istasyonlarda yürüyen merdivenli giriş-çıkışların yanı sıra engeli asansörü de bulunmaktadır, E-5 karayolu güzergâhındaki tüm istasyonlarda kuzey ve güney taraflarda giriş-çıkışlar ve bu giriş-çıkışlar arasında alt geçitler vardır.

Ulaşım Süreleri (Aktarma süreleri hariç)[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kartal - Kadıköy: 32 dakika
  • Kartal - Hacıosman: 79 dakika
  • Kartal - Taksim: 55 dakika
  • Kartal - Kadıköy: 32 dakika
  • Kartal - Üsküdar: 35 dakika
  • Kartal - Yenikapı: 47 dakika
  • Kartal - Atatürk Havalimanı: 81 dakika
  • Kartal - Atatürk Olimpiyat Stadı: 89 dakika

Bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Çift hatta toplam tünel uzunluğu: 53 km
  • Toplam tünel uzunluğu: 65.136 m (bağlantı tünelleri, şaftlar, merdiven tünelleri dâhil)
  • Toplam proje maliyeti Kaynarca uzatması ve vagonlar dâhil 3 milyar 100 milyon Türk Lirası.
  • Hat için 120 vagon alındı. Kaynarca kararı üzerine sipariş sayısı 144'e çıkarıldı.
  • 5.350 ton ray kullanıldı.
  • Rayları birleştirmek için 5.500 kaynak yapıldı.
  • Ray altına uygulanan ve titreşimleri önleyen elastomer mesnet malzemesi, Türkiye’de kullanılan en kalın ve en fazla titreşim önleyen yastık.
  • Dizgede toplam 54 giriş, 315 turnike(30 Engelli), 70 asansör ve 259 yürüyen merdiven var.

Vagonların özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Önceki vagonlardan farklı olarak bu hatta trenler istendiğinde vatmansız olarak kullanılabilecek, bu sayede vagonların parklanma, tamir-bakım atölyesi gibi yerlere erişimi kontrol merkezinden sağlanabilecektir.
  • Vagonlar arası geçiş sayesinde yolcular homojen olarak dağılabilecektir.
  • Isıtma, soğutma, havalandırma, kamera sistemi, dinamik yol göstergesi ve LCD ekranlar mevcuttur.
  • Titreşim ve ses izolasyonu yapılmıştır.

Görseller[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul raylı sistemler haritası

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta M4 (İstanbul metrosu) ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.