Kırklareli (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Kırklareli
—  İl  —
Ülke Türkiye
İlçe sayısı 8
Belde sayısı 18
Köy sayısı 173
İl merkezi Kırklareli
Yönetim
 - Vali Esengül Civelek
Yüzölçümü
 - Toplam 6,550 km2 (2,5 mi2)
Rakım 203 m (666 ft)
Nüfus (2015)[1]
 - Toplam 343.723
 - Yoğunluk 51,25/km² (132,7/sq mi)
 - Kır 107.221
 - Şehir 236.502
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İl alan kodu 288
İl plaka kodu 39
İnternet sitesi: www.kirklareli.gov.tr

Kırklareli, Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nin Trakya yakasında, doğuda Karadeniz, güneyde Tekirdağ, batıda Edirne ve kuzeyde Bulgaristan'nın Burgaz ili ile çevrili il.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırklareli'nin bilinen ilk sakinleri tüm Trakya bölgesinde olduğu gibi Traklardır. MÖ 6. yüzyılda Yunanistan'a kadar uzanan büyük bir imparatorluk kuran İran soylu kavim Perslerin eline geçen bölge, MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender önderliğindeki Makedonlar, MÖ 2. yüzyılda ise Romalıların hakimiyetine girer. Roma İmparatorluğu'nun 4. yüzyılda ikiye bölünmesiyle Doğu Roma İmparatorluğu'nun payına düşen Kırklareli, bu dönemde birçok Bulgar ve Peçenek istilası görmüştür. Şehrin Bizans dönemindeki adı "kırk kilise" anlamında Saranta Ekklesies'tir[2]. 13. yüzyılda kısa bir Haçlı işgalinin ardından 1368 senesinde, Balkanlarda yayılan Türklerin egemenliğine girmiştir. Osmanlılar şehrin adını "Kırk Kilise" şeklinde Türkçeleştirmişlerdir, bu Bizans dönemindeki adının birebir tercümesidir[2]. Bir görüşe göre Kırk Kilise ile kastedilen kırk adet kilise değil, "kırk azizler kilisesi" olsa gerektir (III. yüzyılın sonunda Sivas'ta din uğruna şehit olan kırk azizler efsanesi Anadolu Hristiyanlığının en popüler konularından biridir)[3]. Osmanlı döneminde Edirne Vilayeti'ne bağlı bir sancak merkezi olan Kırklareli, 93 Harbi'nde (1878) Rus, Balkan Harbi'nde (1912) Bulgar ve de I. Dünya Savaşı'ndan sonra (1920-1922) Yunan işgali yaşamış, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Türkler açısından zaferle sonuçlanmasıyla birlikte 10 Kasım 1922'de Türk topraklarına katılmıştır. 1924 yılında Kırkkilise milletvekili Dr. Fuad Bey (Umay) Meclis'teki müzakerelerden birinde, şehrin adının halk dilinde ve resmi olmayan kullanımlarda Kırklareli veya Kırklarili şeklinde geçtiğini belirterek şehrin adının "Kırklareli" olarak değiştirilmesine yönelik bir teklifte bulunmuştur; isim değişikliği teklifi 20 Aralık 1924'te TBMM'de kabul edilmiş ve ilgili kanun 14 Ocak 1925'te Resmî Gazate'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir[4]. "Kırkkilise" olan adında kilise sözcüğü geçtiği için değiştirilmiştir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzeye doğru çıkıldıkça giderek sarplaşan ve Türkiye Trakyası'nın en yüksek noktasını teşkil eden 1031 m rakımlı Mahya Dağ'nin de bulunduğu Yıldız Dağları'na varılan ilin genelinde kara iklimi hüküm sürer. İlin en önemli akarsuyu Ergene, Kırklareli'nin güneyinde tarıma elverişli, dolayısıyla birçok yerleşim biriminin bulunduğu bir plato yaratmıştır.

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

2016 yılında TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 8 İlçe, 21 belediye, bu belediyelerde 107 mahalle ve ayrıca 179 köy vardır.[5]

İlçeleri; Babaeski, Demirköy, Kırklareli, Kofçaz, Lüleburgaz, Pehlivanköy, Pınarhisar, Vize.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırklareli İli Nüfusu: 351.684'dür. Bu nüfusun %81,0'i şehirlerde yaşamaktadır (2016).[5] İlin yüzölçümü 6.459 km²'dir.[6] İlde km²'ye 54 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 60'dır. Lüleburgaz’da 143) İlde yıllık nüfus artış oranı %1,36 olmuştur.[5] İl merkezinin denizden yüksekliği: 231 m.'dir.

Kırklareli il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1965[7] 258.386 54
  %33     85.856
172.530     %67  
1970[8] 257.131 56 -%0Red Arrow Down.svg
  %36     92.581
164.550     %64  
1975[9] 268.399 57 %4Dark Green Arrow Up.svg
  %41     109.309
159.090     %59  
1980[10] 283.408 56 %6Dark Green Arrow Up.svg
  %42     118.849
164.559     %58  
1985[11] 297.098 58 %5Dark Green Arrow Up.svg
  %45     134.780
162.318     %55  
1990[12] 309.512 55 %4Dark Green Arrow Up.svg
  %48     149.532
159.980     %52  
2000[13] 328.461 56 %6Dark Green Arrow Up.svg
  %58     189.202
139.259     %42  
2007[14] 333.256 52 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %64     212.390
120.866     %36  
2008[15] 336.942 52 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %65     218.071
118.871     %35  
2009[16] 333.179 54 -%1Red Arrow Down.svg
  %65     217.144
116.035     %35  
2010[17] 332.791 55 -%0Red Arrow Down.svg
  %66     219.333
113.458     %34  
2011[18] 340.199 52 %2Dark Green Arrow Up.svg
  %67     229.000
111.199     %33  
2012[19] 341.218 53 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %68     232.154
109.064     %32  
2013[20] 340.559 54 -%0Red Arrow Down.svg
  %68     232.309
108.250     %32  
2014[21] 343.723 54 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %69     236.502
107.221     %31  
2015[22] 346.973 53 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %70     243.018
103.955     %30  
Güncel Nüfus Değerleri Tablosu (2017):[23][değiştir | kaynağı değiştir]

Kırklareli ili nüfusu: 356.050'dir. Bu nüfusun % 81,46'sı şehirlerde yaşamaktadır (2017 sonu). İlin yüzölçümü 6.459 km²'dir. İlde km²'ye 54 kişi düşmektedir. (Bu sayı Lüleburgaz'da 143’dür.) İlde yıllık nüfus artışı % 1,24 olmuştur.

2018 yılında TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 8 İlçe, 21 belediye, bu belediyelerde 107 mahalle ve ayrıca 179 köy vardır.

Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez (% 1,42)- Kofçaz (-% 5,07).

İlçelerin Nüfusu ve Artış Oranları-Belediye, Mahalle, Köy Sayıları-Şehir ve Köy Nüfusları ve Oranları-Km2 ye Düşen Kişi Sayısı
İlçe Nüfus 2017 Nüfus Artışı % Belediye S. Mah.Say. Şehir nüfus Köy Say. Köy Nüfus Şehirli % Alanı km² Yoğunluk
Babaeski 48.229 0,58 4 21 36.485 31 11.744 75,65 670 72
Demirköy 8.482 0,21 2 5 5.578 15 2.904 65,76 893 9
Kırklareli Merkez 100.116 2,55 4 24 85.420 40 14.696 85,32 1.623 60
Kofçaz 2.434 -5,07 1 2 677 16 1.757 27,81 545 5
Lüleburgaz 147.325 1,42 4 33 129.695 31 17.630 88,03 1.016 143
Pehlivanköy 3.593 -2,39 1 3 1.616 8 1.977 44,98 104 35
Pınarhisar 18.513 -0,36 2 7 12.994 14 5.519 70,19 518 36
Vize 27.358 -0,72 3 12 17.575 24 9.783 64,24 1.090 25
Kırklareli 356.050 1,24 21 107 290.040 179 66.010 81,46 6.459 54

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlin güneyinde tekstil ve gıda alanında yaklaşık 20.000 işçiyi istihdam eden sanayi üretim ağır basarken, kuzeyinde başat olarak buğday ve ayçiçeği ekimiyle tarım başlıca geçim kaynağı olma özelliğini sürdürmektedir. Türkiye'nin en büyük cam fabrikalarından Trakya Cam Sanayi ve Kırklareli Cam ile, Türkiye'deki ilk şeker fabrikası olan halen faal durumdaki Alpullu şeker.

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[24] Alanı km²[6] Rakım mt. Merkeze km[25] Ulaşan Yollar[25]
Babaeski Cumh.önce 670 59 34 -02, E E80/ -K5=>E E87/ -02
Demirköy Cumh.önce 893 302 72 -01
Kırklareli Merkez   1.623 231   -02, E E87/ -01, 39-76
Kofçaz 1959 545 434 27 -02 (Kırklareli)=>39-76
Lüleburgaz Cumh.önce 1.016 60 58 -02, E E80/ -K62, -02
Pehlivanköy 1958 104 28 56 -02=>39-50
Pınarhisar 1953 518 190 30 -02, -02, 39-30
Vize Cumh.önce 1.090 174 55 -03, 39-27, 39-31
Kırklareli Cumh.önce 6.459      

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

2017-2018 Sezonunda, Kırklareli’nin 2. Ligdeki takımı SBS İnşaat Kırklareli Spordur. Ayrıca BAL’da Lüleburgaz Spor takımı vardır.

Ziraat Türkiye Kupası 3. turunda SBS İnşaat Kırklareli Spor Niğde Belediyespor’a elenmiştir.

Folklor[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırklarelinde Halk oyunları ekipleri yörenin çeşitli folklor oyunlarını oynarlar.

Bu oyunlardan birkaçı şunlardır:

  1. Kapçuk
  2. Kambana
  3. Kız Karşılaması
  4. Ali Paşa
  5. Ahmet Bey
  6. Arabaya Taş Koydum
  7. Bilal Oğlan

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFD5cXwJ. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ a b Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Kırklareli maddesi: http://www.islamansiklopedisi.info/
  3. ^ Index Anatolicus, Türkiye Yerleşim Birimleri Envanteri, Kırklareli maddesi: http://www.nisanyanmap.com/?y=k%C4%B1rklareli&t=&lv=1&u=1&ua=0
  4. ^ Veysi AKIN (1997), Kırklareli Adının Tarihçesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı: 2, s. 10-11
  5. ^ a b c Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :0 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  6. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :1 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  7. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BsprIGrr. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnbVCCH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqCsbrX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtujRj4r. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btwnmsy0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyR2wsv. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0ZoCcK. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu22WlXy. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3qxIV8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuD4QS8A. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFfflF6. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGxi28h. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxmQpcE. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  20. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUypXSg. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  21. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFD5cXwJ. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  22. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  23. ^ TÜİK 1 Şubat 2018 verileri
  24. ^ İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  25. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]