Kırgızistan'da konuşulan diller

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kırgızistan'da konuşulan diller
Resmi Kırgızca (ulusal ve devlet dili) Rusça (resmi ve halklararası dil)
Ana Kırgızca
Yerli Kırgızca'nın ağızları
Azınlık Özbekçe,Uygurca
Göçmen Türki diller
Yabancı İngilizce,Arapça,Çince,Fransızca

Kırgızistan, Orta Asya'daki eski Sovyet cumhuriyetleri arasından resmi dillerinden biri Rusça olan 3 ülkeden biridir. 1991'de Kırgızca resmi dil olarak kabul edilmiştir. Ülkedeki başta Rus azınlık olmak üzere Kırgızistan'daki azınlıkların baskısı sonucu 1997 yılında Rusça ikinci resmi dil olarak kabul edilmiştir. Böylece Kırgızistan iki resmi dilli bir ülke olmuştur.

Diller[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırgızca, Türki dillerin Kıpçak koluna mensup, böylece Kazakça, Karakalpakça ve Nogayca ile yakından akraba bir dildir. Yirminci yüzyıla kadar Arap alfabesi ile yazılmışken 1928'de Latin alfabesine geçmiştir. 1941'de ise alfabe Stalin'in emri ile Kiril alfabesi ile değiştirilmiştir. Günümüzde Kırgızca için halen Kiril alfabesi kullanılmaktadır ve bağımsız Türki devletler arasında Latin alfabesine geçmemiş ya da geçmeyi planlamamış tek devlettir, fakat Latin alfabesine geçişi destekleyen milletvekilleri bulunmaktadır.[1]

2009 Kırgızistan nüfus sayımına göre,[2] 4.1 milyon kişinin ana dili veya ikinci dili Kırgızca iken 2.5 milyon kişinin ana dili veya ikinci dili Rusça'dır. Kırgızca'dan sonra en çok konuşulan ana diller sırasıyla Özbekçe ve Rusçadır. İkinci dil olarak en çok konuşulan diller sırasıyla Rusça, Kırgızca ve Özbekçedir.

Birçok ticari ve siyasi iş için hala Rusça kullanılır. Yakın zamanlara kadar Kırgızca resmi ortamlarda ya da diğer olaylarda kullanılmaktansa daha çok evde kullanılan bir dil olarak kalmıştır. Buna karşın günümüzdeki çoğu meclis oturumlarının dili Kırgızcadır. Bu oturumlarda Kırgızca bilmeyenler için simültane çeviri yapılmaktadır.

Dil adı Ana dil olarak konuşanlar İkinci dil olarak konuşanlar Toplam konuşan sayısı
Kırgızca 3830556 271187 4121743
Rusça 482243 2109393 2591636
Özbekçe 772561 97753 870314
İngilizce 28416 28416
Fransızca 641 641
Almanca 10 10
Diğer 277433 31411

Bişkek[değiştir | kaynağı değiştir]

Bişkek'te ana dil hâlâ Rusçadır. Kırgızca özellikle genç nesil arasında kullanımdan düşmektedir.[3]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  2. ^ "Перепись населения и жилищного фонда Кыргызской Республики (Population and Housing Census of the Kyrgyz Republic), 2009". NSC of Kyrgyzstan. 21 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2012. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020.