Kıbrıs'taki duvar resimli kiliseler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Kıbrıs'ta 60ın üzerinde bizans ve geç Bizans döneminde kalma kiliselerde duvar resimleri bulunmaktadır.[1][2] Bu kiliselerden 10 adeti Trodos Dağları'nda bulunmakla birlikte Trodos Bölgesi'ndeki Boyalı Kiliseler başlığıyla UNESCO tarafından Dünya Mirası kabul edilmektedir.[3][4]

Tarihsel arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıs adasında Hristiyanlık, MS 46 yılında Pavlus, Barnabas ve Markos'un adayı ziyaretleri ile ilişkilidir.[2] Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşünü takip eden dönemde Kıbrıs adası Bizans'ın kontrolü altına girse de, Kıbrıs Kilisesi bağımsız otosefal kalmayı başarmıştır.[1] Haçlı döneminde adada kurulan Kıbrıs Krallığı İstanbul'un Fethi'ne değin varlığını sürdürmüş, bu dönemde adada bulunan kiliselerde Venedik usulü özellikler baş göstermeye başlamıştır. Nihayet 1571 yılında Kıbrıs adası Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmiştir.

İkonografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kiliselerde resmedilen duvar resimleri, ikonografik olarak Bizans kiliselerinde bilinen şemayı takip etmektedir. Buna göre kubbe ya da apsis üzerindeki yarım kubbe Pantokrator İsa ve Meryem'e ayrılmışken, pandantifler ve yapıların üst kısımları İsa'nın hayatını anlatan tasvirlere ve dodekaorthon konularına, kilisenin en alçak kısımları ise belirli azizlere ayrılmıştır.[2]

Kiliseler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kilise Bölge Dış Görünüş Yorumlar İçten Fotoğraflar Kordinatlar Kaynak
Panagia Kanakaria

Παναγία Κανακαριά

Our Lady Kanakaria
Lythrangomi Panagia Kanakaria 3.jpg MS 6. yüzyıl mozaikleri 1970lerde kaçırılmış ve sonraları sanat simsarlarından geri alınmıştır.[5] Panagia Kanakaria Decke.JPG 35°28′42″K 34°09′58″D / 35.47846°N 34.166021°E / 35.47846; 34.166021 [1]
Panagia Aggeloktisti

Παναγία η Αγγελόκτιστη

Virgin Mary Built by the Angels
Kiti Panagia Aggeloktisti, Kiti.jpg Zypern 11 2013 Panagia Angeloktistos 03.JPG 34°50′51″K 33°34′14″D / 34.847630°N 33.570517°E / 34.847630; 33.570517 [1]
Panagia Kyra

Παναγιά Κυρά

Most Holy Lady
Livadia Panagia Kyra 1.JPG Panagia Kyra 3.JPG 35°23′53″K 34°01′30″D / 35.398°N 34.025°E / 35.398; 34.025
Agios Nikolaos tis Stegis

Άγιος Νικόλαος της Στέγης

St. Nicholas of the Roof
Kakopetria Agios Nikolaos tis Stegis.JPG UNESCO'ya dahil[6] Kakopetria Geburt Jesu.jpg 34°58′38″K 32°53′22″D / 34.977289°N 32.889537°E / 34.977289; 32.889537 [2]
Panagia Theotokos

Παναγία Θεοτόκος

Most Holy Mother of God
Kakopetria Panagia Theotokos in Kakopetria.jpg 34°59′13″K 32°54′04″D / 34.987°N 32.901°E / 34.987; 32.901
Agios Georgios Perachoritis

Άγιος Γεώργιος ο Περαχωρίτης

St. George Perachoritis
Kakopetria 34°59′13″K 32°54′04″D / 34.987°N 32.901°E / 34.987; 32.901
Agios Sozomenos

Άγιος Σωζόμενος

St. Sozomenos
Galata 34°59′49″K 32°53′53″D / 34.997°N 32.898°E / 34.997; 32.898 [3]
Panagia Theotokos

Παναγία Θεοτόκος / Αρχάγγελος Μιχαήλ

Most Holy Mother of God or Archangel Michael
Galata Kirche des Erzengels Michael.JPG Galata Theotokos Geburt.jpg 34°59′49″K 32°53′53″D / 34.997°N 32.898°E / 34.997; 32.898 [4]
Panagia Podithou

Παναγία Ποδίθου

Our Lady of Podithou
Galata Panagia Podithou Galata.JPG UNESCO'ya dahil Galata Kreuzigung.jpg 34°59′49″K 32°53′53″D / 34.997°N 32.898°E / 34.997; 32.898 [5]
Agia Paraskevi

Αγία Παρασκευή

St. Paraskevi
Galata 34°59′49″K 32°53′53″D / 34.997°N 32.898°E / 34.997; 32.898 [6]
Agioi Ioachim kai Anna

Αγίοι Ιωακείμ και Άννα

Saints Joachim and Anna
Kaliana 35°00′45″K 32°53′03″D / 35.012520°N 32.884086°E / 35.012520; 32.884086 [7]
Archangelos Michael

Αρχάγγελος Μιχαήλ

Archangel Michael
Vyzakia 35°04′37″K 33°00′50″D / 35.077°N 33.014°E / 35.077; 33.014 [8]
Panagia Phorbiotissa

Παναγία Φορβιώτισσα / Παναγία της Ασίνου

Virgin Mary Phorbiotissa or Our Lady of Asinou
Nikitari Panagia Forviothissa Asinou Nikitari.JPG UNESCO'ya dahil Asinou - Kirche Narthex 2 St.Georg.jpg 35°02′47″K 32°58′24″D / 35.046270°N 32.973254°E / 35.046270; 32.973254 [9]
Panagia Chrysokourdaliotissa

Παναγία Χρυσοκουρδαλιωτισσα

Virgin Mary Chrysokourdaliotissa
Spilia also known as the Church of the Dormition, Kourdali; submitted in 2002 as an extension to the UNESCO inscription and currently on the Tentative List; the timber roof is a reconstruction of the 1960s[7] 34°58′27″K 32°57′02″D / 34.974243°N 32.950530°E / 34.974243; 32.950530 [10]
Timios Stavros

Τίμιος Σταυρός

Holy Cross
Agia Eirini 34°58′52″K 32°58′08″D / 34.981°N 32.969°E / 34.981; 32.969
Panayia tou Arakos

Παναγία του Άρακος

Our Lady of Arakos
Lagoudera Panagia tou Arakou Lagoudera.JPG UNESCO'ya dahil, restorasyon ve konservasyon çalışmaları sırasında 1192 tarihli freskler analiz edildi.[8] Arakiotissa Lagoudera.jpg 34°57′55″K 33°00′25″D / 34.965416°N 33.007023°E / 34.965416; 33.007023 [11]
Stavros tou Agiasmati

Σταυρός του Αγιασμάτι

Holy Cross of Agiasmati
Platanistasa Stavros Agiasmati.JPG UNESCO'ya dahil Platanistasa Verspottung.jpg 34°56′46″K 33°02′38″D / 34.946°N 33.044°E / 34.946; 33.044 [12]
Timios Stavros

Τίμιος Σταυρός

Holy Cross
Kyperounta 34°56′21″K 32°58′34″D / 34.939238°N 32.976124°E / 34.939238; 32.976124
Timios Stavros

Τίμιος Σταυρός

Holy Cross
Pelendri Church of Timios Stavros (Holy Cross) in Pelendri 06.jpg UNESCO'ya dahil 34°53′46″K 32°58′01″D / 34.896°N 32.967°E / 34.896; 32.967 [13]
Panagia Katholiki

Παναγία Καθολική

Virgin Mary the Catholic
Pelendri 34°53′46″K 32°58′01″D / 34.896°N 32.967°E / 34.896; 32.967 [14]
Timios Stavros

Τίμιος Σταυρός

Holy Cross
Kouka 34°51′00″K 32°53′10″D / 34.850°N 32.886°E / 34.850; 32.886 [15]
Agia Mavra

Αγία Μαύρα

St. Mavra
Koilani 34°50′38″K 32°51′36″D / 34.844°N 32.860°E / 34.844; 32.860 [16]
Agios Georgios

Άγιος Γεώργιος

St. George
Monagri 34°48′31″K 32°54′35″D / 34.808571°N 32.909734°E / 34.808571; 32.909734
Archangelos Michael

Αρχάγγελος Μιχαήλ

Archangelos Michael
Monagri 34°50′38″K 32°51′36″D / 34.844°N 32.860°E / 34.844; 32.860 [17]
Panagia Amasgou

Παναγία της Αμασγούς

Our Lady Amasgou
Monagri 34°48′34″K 32°54′36″D / 34.809575°N 32.910082°E / 34.809575; 32.910082 [18]
Agios Mamas

Άγιος Μάμας

St. Mamas
Louvaras 34°50′10″K 33°02′17″D / 34.836°N 33.038°E / 34.836; 33.038 [19]
Tou Soteros

Μεταμόρφωση του Σωτήρος

Transfiguration of the Saviour
Palaichori Oreinis UNESCO'ya dahil Palaichorio Georg.jpg 34°55′23″K 33°05′38″D / 34.923°N 33.094°E / 34.923; 33.094 [20]
Panagia Chrysopantanassa

Παναγία η Χρυσοπαντάνασσα

Virgin Mary Chrysopantanassa
Palaichori Oreinis PalaichoriChurch.jpg 34°55′20″K 33°05′34″D / 34.922094°N 33.092794°E / 34.922094; 33.092794 [21]
Timios Prodomos

Τιμιος Προδρομος

St. John the Precursor
Askas 34°55′44″K 33°04′41″D / 34.929°N 33.078°E / 34.929; 33.078 [22]
Agia Christina

Αγία Χριστίνα

St. Christina
Askas 34°56′28″K 33°04′29″D / 34.941058°N 33.074598°E / 34.941058; 33.074598 [23]
Agios Ioannis Lampadistis

Άγιος Ιωάννης ο Λαμπαδιστής

St. John Lampadistis
Kalopanagiotis UNESCO'ya dahil Kalopanagiotis Kreuzigung.jpg 34°59′32″K 32°49′49″D / 34.992237°N 32.830195°E / 34.992237; 32.830195 [24]
Agioi Andronikos kai Athanasia

Αγίoi Ανδρόνικοs και Αθανασία

Saints Andronicus and Athanasia
Kalopanagiotis 34°59′31″K 32°49′41″D / 34.992°N 32.828°E / 34.992; 32.828 [25]
Panagia tou Moutoulla

Παναγία του Μουτουλά

Our Lady of Moutoullas
Moutoullas Panagia church Moutoullas cyprus 2010.jpg UNESCO'ya dahil 34°59′02″K 32°49′30″D / 34.984°N 32.825°E / 34.984; 32.825 [26]
Archangelos Michael

Αρχάγγελος Μιχαήλ

Archangel Michael
Pedoulas Pedoulas Saint Michael 1.JPG UNESCO'ya dahil Pedoulas Saint Michael 6.JPG 34°58′01″K 32°49′44″D / 34.967°N 32.829°E / 34.967; 32.829 [27]
Timios Stavros

Τιμιος Σταυρος

Holy Cross
Palaiomylos 34°56′06″K 32°49′23″D / 34.935°N 32.823°E / 34.935; 32.823
Panagia Kardiovastouza

Παναγία η Kαρδιοβαστάζουσα

Virgin Mary who Holds the Heart
Kaminaria 34°55′41″K 32°47′02″D / 34.928°N 32.784°E / 34.928; 32.784 [28]
Agios Vasilios

Άγιος Βασίλειος

St. Basil
Kaminaria 34°55′41″K 32°47′02″D / 34.928°N 32.784°E / 34.928; 32.784 [29]
Katakomba Agia Solomoni

Κατακόμβη Αγίας Σολομωνής

Catacomb of St. Solomoni
Paphos 34°45′42″K 32°24′45″D / 34.761623°N 32.412500°E / 34.761623; 32.412500
Enkleistra kai Monasteri tou Agiou Neophytou

Εγκλείστρα και Μοναστήρι του Αγίου Νεοφύτου

Enkleistra and Monastery of Agios Neophytos
Tala Cell and Chapel of the Hermit Neophytus. (1888) - TIMEA.jpg Kurucusu Kıbrıslı Neophytos[9] 34°50′47″K 32°26′47″D / 34.846424°N 32.446404°E / 34.846424; 32.446404 [30]
Agia Paraskevi

Αγία Παρασκευή

St. Paraskevi
Yeroşibu Yeroskipos3.jpg Geroskipou - Fresken 1.jpg 34°45′34″K 32°27′11″D / 34.759516°N 32.452980°E / 34.759516; 32.452980 [31]
Panagia Katholiki

Παναγία Καθολική

Virgin Mary the Catholic
Kouklia Church Panagia Katholiki Kouklia Cyprus 04.jpg 34°42′26″K 32°34′30″D / 34.707204°N 32.575096°E / 34.707204; 32.575096 [32]
Palaia Enkleistra

Παλαιά Εγκλείστρα

Palaea Enkleistra
Kouklia 34°41′53″K 32°35′35″D / 34.698°N 32.593°E / 34.698; 32.593
Agios Nikolaos

Άγιος Νικόλαος

St. Nicholas
Galataria 34°52′37″K 32°37′55″D / 34.877°N 32.632°E / 34.877; 32.632
Agios Theodosios

Άγιος Θεοδόσιος

St. Theodosius
Akhelia 34°44′17″K 32°29′10″D / 34.738°N 32.486°E / 34.738; 32.486
Panagia Chryseleousa

Παναγία Χρυσελεούσα

Virgin Mary Chryseleousa
Emba 34°48′00″K 32°25′01″D / 34.800°N 32.417°E / 34.800; 32.417
Agios Kirykos

Άγιος Κήρυκος

St. Kirykos
Letymvou 34°51′18″K 32°30′47″D / 34.855°N 32.513°E / 34.855; 32.513
Archangelos Michael

Αρχάγγελος Μιχαήλ

Archangel Michael
Kholi 34°58′44″K 32°26′42″D / 34.979°N 32.445°E / 34.979; 32.445
Agioi Apostoloi

Άγιοι Απόστολοι

Holy Apostles
Pera Chorio 35°00′47″K 33°23′35″D / 35.013°N 33.393°E / 35.013; 33.393
Agios Demetrianos

Άγιος Δημητριανός

St. Demetrianus
Dali 35°00′47″K 33°23′35″D / 35.013°N 33.393°E / 35.013; 33.393 [33]
Agia Aikaterini

Αγία Αικατερίνη

St. Catherine
Pyrga ROYAL CHAPEL OF ST. CATHERINE AT PYRGA, CYPRUS.jpg INTERIOR OF THE ROYAL CHAPEL.jpg 34°55′35″K 33°25′49″D / 34.926405°N 33.430152°E / 34.926405; 33.430152 [34]
Agia Marina

Αγία Μαρίνα

St. Marina
Pyrga 34°55′29″K 33°25′55″D / 34.924821°N 33.431826°E / 34.924821; 33.431826 [35]
Agios Antonios

Άγιος Αντώνιος

St. Anthony
Kellia 34°58′30″K 33°37′19″D / 34.975°N 33.622°E / 34.975; 33.622 [36]
Agios Georgios

Άγιος Γεώργιος

St. George
Xylofagou Xylofagou.jpg 34°58′37″K 33°51′00″D / 34.977°N 33.850°E / 34.977; 33.850
Agios Georgios tis Arperas

Άγιος Γεώργιος της Άρπερας

St. George of Arpera
Tersefanou 34°51′14″K 33°32′46″D / 34.854°N 33.546°E / 34.854; 33.546
Archangelos Michael

Αρχάγγελος Μιχαήλ

Archangel Michael
Kato Lefkara 34°51′43″K 33°18′54″D / 34.862°N 33.315°E / 34.862; 33.315 [37]
Agia Mavra

Αγία Μαύρα

St. Mavra
Girne 35°20′20″K 33°19′16″D / 35.339°N 33.321°E / 35.339; 33.321
Khrysokava

Χρυσοκάβα

Khrysokava
Girne 35°20′20″K 33°19′16″D / 35.339°N 33.321°E / 35.339; 33.321 [38]
Agios Ioannis Chrysostomos

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος

St. John Chrysostom
Koutsovendis the wall paintings in the chapel of the Holy Trinity, dating to c. 1100, were documented and conserved by a team from Dumbarton Oaks under Cyril Mango in the 1960s; they have been whitewashed and covered in large sheets of paper since 1974[10] 35°16′27″K 33°25′06″D / 35.274108°N 33.418436°E / 35.274108; 33.418436 [39]
Panagia Aphendrika

Παναγία Αφέντρικα

Our Lady of Aphendrika
Rizokarpason Afendrika pan.jpg 35°16′26″K 33°25′05″D / 35.274°N 33.418°E / 35.274; 33.418
Antiphonitis

Χριστός Αντιφωνητής

Christ Antiphonitis
Kalograia Antiph ch 01.jpg some of the paintings, including most of the Tree of Jesse, were detached in the 1970s and have been found in the hands of private collectors Antiph frescoes 01.jpg 35°19′38″K 33°37′08″D / 35.327101°N 33.618851°E / 35.327101; 33.618851
Panagia Theotokos

Παναγία Θεοτόκος

Most Holy Mother of God
İskele 35°17′02″K 33°53′24″D / 35.284°N 33.890°E / 35.284; 33.890
Agios Evphemianos

Άγιος Ευφημιανός

St. Euphemianos
Akdoğan Lysi Chapel Side.JPG Kilisenin freskleri Menil Collection tarafından satın alınmış ve 2012 yılına değin Houston'da Bizans Fresk Şapeli'nde sergilenmiştir.[11][12] 35°05′09″K 33°39′53″D / 35.08575°N 33.664722°E / 35.08575; 33.664722
Agios Ioannis Evangelistis

Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής

Cathedral of St. John the Evangelist
Lefkoşa Nicosia 01-2017 img09 StJohn the Apostle Church.jpg Nicosia - Johannes-Kathedrale 4 Deckenmalerei.jpg 35°10′24″K 33°22′04″D / 35.173243°N 33.367833°E / 35.173243; 33.367833
Agios Sozomenos

Άγιος Σωζόμενος

St. Sozomenos
Potamia 35°02′31″K 33°26′42″D / 35.042°N 33.445°E / 35.042; 33.445
Agios Andronikos

Αγίos Ανδρόνικοs

St. Andronicus
Poli 35°02′20″K 32°25′26″D / 35.039°N 32.424°E / 35.039; 32.424 [40]
Agioi Barnabas kai Ilarion

Αγίοι Βαρνάβας και Ιλαρίων

Saints Barnabas and Hilarion
Peristerona 35°07′48″K 33°04′55″D / 35.130°N 33.082°E / 35.130; 33.082 [41]
Panagia Pergaminiotissa

Παναγία Περγαμηνιώτισσα

Our Lady Pergaminiotissa
Akanthou 35°23′02″K 33°45′50″D / 35.384°N 33.764°E / 35.384; 33.764 [42]
Agios Photios

Άγιος Φώτιος

St. Photius
Yeni Erenköy 35°32′06″K 34°11′17″D / 35.535°N 34.188°E / 35.535; 34.188 [43]
Agia Solomoni

Αγία Σολομωνή

St. Solomoni
Koma tou Yialou 35°25′23″K 34°07′30″D / 35.423°N 34.125°E / 35.423; 34.125 [44]
Agios Nikolaos

Άγιος Νικόλαος

St. Nicholas
Koma tou Yialou 35°25′23″K 34°07′30″D / 35.423°N 34.125°E / 35.423; 34.125 [45]
Agia Mavri

Αγία Μαύρή

St. Mavra
Dipkarpaz 35°37′05″K 34°24′29″D / 35.618°N 34.408°E / 35.618; 34.408 [46]
Agios Philon

Άγιος Φίλων

St. Philon
Dipkarpaz Ayios Filon 2.jpg 35°37′44″K 34°26′28″D / 35.629°N 34.441°E / 35.629; 34.441 [47]
Agios Prokopios

Άγιος Προκόπιος

St. Procopius
Sygkrasi 35°17′06″K 33°51′25″D / 35.285°N 33.857°E / 35.285; 33.857 [48]
Panagia Avgasida

Παναγία Αυγασίδα

St. Augasida
Aloa 35°12′43″K 33°49′44″D / 35.212°N 33.829°E / 35.212; 33.829 [49]
Panagia Apsinthiotissa

Παναγία Αψινθιώτισσα

Our Lady Apsinthiotissa
Sichari Apsin fm east.JPG some of the Byzantine wall paintings have been detached since 1974 and have since appeared on the antiquities market 35°17′00″K 33°23′22″D / 35.283392°N 33.389425°E / 35.283392; 33.389425 [50]
Agios Georgios ton Hellenon

Άγιος Γεώργιος των Ελλήνων

St. George of the Greeks
Gazimağusa Famagusta 01-2017 img22 StGeorge of the Greeks Church.jpg 35°07′26″K 33°56′37″D / 35.123932°N 33.943575°E / 35.123932; 33.943575 [2]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c . ISBN 9963-560-30-X.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  2. ^ a b c d . ISBN 9963-642-23-3.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2019. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 10 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Kasım 2019. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2019. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 10 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Kasım 2019. 
  7. ^ . ISBN 978-1-84564-526-7 https://books.google.com/books?id=K17a6qIguZkC&pg=PA53#v=onepage&q&f=false.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  8. ^ . ISBN 978-0-884-02257-2 https://books.google.com/books?id=CXP6CMR_CrMC&pg=PA322#v=onepage&q&f=false.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2019. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2019. 
  11. ^ . ISBN 978-0-292-78118-4.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2019.