Köşeli ayraç

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
[ ]


Noktalama işaretleri

kesme işareti ’  '
ayraçlar [ ]  ( )  { }  ⟨ ⟩
iki nokta :
virgül ,
kısa çizgi -
uzun çizgi
üç nokta …  ...  . . .
ünlem işareti !
nokta .
soru işareti ?
tırnak işareti “ ”
tek tırnak işareti ‘ ’
noktalı virgül ;
eğik çizgi /
boşluk
Diğer Tipografik İşaretler
ve işareti &
yıldız işareti *
kuyruklu a @
ters eğik çizgi \
madde işareti
düzeltme işareti ˆ
derece °
denden işareti
ters ünlem işareti ¡
ters soru işareti ¿
kare işareti #
yüzde işareti %
paragraf işareti
türev işareti
çengel işareti §
tilde ~
alt çizgi _
Fikrî mülkiyet hukuku
telif hakkı simgesi ©
tescilli marka simgesi ®
marka simgesi
Para birimi simgeleri
$ £
Ayrıca bakınız
Diyakritik işaretler

Köşeli ayraç veya köşeli parantez ([ ]), bir noktalama işareti.

Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce (dışarıda) köşeli ayraç kullanılır:

  • Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] birçok eserini Bodrum'da yazmıştır.
  • Cumhuriyet Dönemi şairlerinden Cahit Sıtkı Tarancı, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Külebi [özellikle Orhan Veli Kanık (1914-1950) ve arkadaşları] Türk şiirine yepyeni bir ruh kazandırmışlardır.
  • Mongolın Ertniy Tüü0 (Arheologiyn Nayruulal) [Mogolistan'ın Eski Tarihi (Arkeolojik Araştırmalar)]

Kaynak olarak verilen kitap veya makalelerin künyelerine ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır:

  • Reşat Nuri [Güntekin], Çalıkuşu, Dersaadet, 1922. Server Bedi [Peyami Safa]

Metin aktarmalarında, çevirilerde ve alıntılarda herhangi bir nedenle bulunmayan; fakat çalışmayı, aktarmayı yapan kişinin sonradan eklediği sözler için kullanılır:

  • "Eldem, Osmanlıda en önemli fark[ın], mezar taşının şeklinde ortaya çık[tığını] söyledikten sonra...” (Hilmi Yavuz)
  • "Babam Kağan öldüğünde küçük kardeşim Kültegin ye[di yaşında idi]." (Orhun Yazıtları)

Aktarılan metinlerde, yazarın yaptığı yanlışlığı düzeltmek amacıyla kullanılır:[kaynak belirtilmeli]

  • Ebubekir Hazım Tepeyran 1946 [1947] yılında öldü.

Matematikte yay parantez içindeki işlemleri tekrar parantez içine alırken kullanılır:

  • [(3 + 2) × (6 - 4) + 2] × 4 = 48

Diğer dillerde[değiştir | kaynağı değiştir]

İngilizcede köşeli parantez özellikle alıntı yapılan bir metine açıklayıcı bilgi eklemek için kullanılır.

  • "I appreciate it [the honor], but I must refuse". (Bunu [bu onuru] memnuniyetle karşılasam da kabul etmem mümkün değil.)

Köşeli parantez içine alınmış "sic" kelimesi ([sic]), kendinden önce gelen ifadenin orijinal metinde de bu şekilde yazıldığını, yani alıntıyı yapan kişinin hata yapmadığını belirtmek için kullanılır.

Köşeli parantez içindeki üç nokta işareti ([...]) bir metinden çıkartılmış kısımları ifade etmede kullanılır.

Köşeli parantez içine alınmış yorumlar metne ilave bilgi girildiğini gösterir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yazım Kuralları, Türk Dil Kurumu
  • Türkçe Dilbilgisi, Mehmet Hengirmen, 2005
  • Türk Dilbilgisi, Göksun Haydar, 1993
  • Tahir Nejat Gencan, Dilbilgisi, 1979