Jean-Claude Duvalier

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Jean-Claude Duvalier
Haiti cumhurbaşkanı
Görev süresi
21 Nisan 1971 - 7 Şubat 1986
Yerine geldiği François Duvalier
Yerine gelen Henri Namphy
Kişisel bilgiler
Doğum 3 Temmuz 1951(1951-07-03)
Port-au-Prince, Haiti
Ölüm 4 Ekim 2014 (63 yaşında) -->
Port-au-Prince, Haiti
Partisi Ulusal Birlik Partisi
Evlilik(ler) Michèle Bennett
(1980–1990)
Çocukları Nicolas Duvalier
Anya Duvalier

Jean-Claude Duvalier (Fransızca telaffuz: [ʒɑ̃klod dyvalje], lakabı “Bébé Doc”; d. 3 Temmuz 1951 – 4 Ekim 2014), Haitili diktatör; bürokrat ve siyasetçi. Haiti'nin 33. cumhurbaşkanı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Temmuz 1951[1] yılında Haiti'de dünyaya geldi.

21 Nisan 1971'den 7 Şubat 1986 yılına kadar Ulusal Birlik Partisi adına Haiti cumhurbaşkanı olmuştur. Ömür boyu başkan unvanına sahipti.

19 yaşındayken yönetimi babasından miras aldı ve kendisini "ölene kadar başkan" ilan etti[2]. Babası Dr. François Duvalier Haiti'nin ilk kez 14 yıl gibi uzun bir süre iktidarda kalabilen devlet başkanı olmuştur. O, teröre dayalı rejimiyle siyasi muhalefeti bastırarak Haiti'de alışılmamış bir siyasi istikrar ortamı yaratmış ve böylece ölümünden sonra oğlu Jean-Claude Duvalier'nin ömür boyu devlet başkanı olarak yerine geçmesini sağlamıştır.

Ama Haiti'de, 28 yıl süren aile yönetimi, Başkan Jean-Claude Duvalier'nin 6 Şubat 1986’da ünlü bir halk ayaklanmasıyla baştan indirilmesi ve 7 Şubat 1986 yılında Karaipler'den Fransa'ya[2] kaçması ile son buldu.

1980–1990 yıllarında Michèle Bennett ile evli olmuştur. Nicolas Duvalier ve Anya Duvalier isimli iki çocukları var.

Haiti'ye dönüşü[değiştir | kaynağı değiştir]

25 yıl sürgün hayatı yaşamış ve 2011 yılında Haiti'ye dönmüştür[2]. O, bu zaman havaalanında taraftarları tezahüratlarla karşılanmıştır[4].

Duvalier'nin, neden döndüğü konusunda tam bir açıklama yapılmazken, o, 12 Ocak 2010 tarihinde meydana gelen deprem yüzünden mağdur olmuş Haiti halkına "yardımda bulunmak" amacıyla adaya geldiğini ileri sürüyordu[5].

Duvalier, Haiti'ye dönüşünden 48 saat sonra sorgulanıp, adli makamlara ifade verdi[5]. Sorgulamasında, Cumhurbaşkanlığı yaptığı dönemde yolsuzluk ve ülkenin kamu fonlarını zimmete geçirmekle suçlandı[5].

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

4 Ekim 2014 tarihinde ülkenin başkenti Port-au-Prince'deki evinde kalp krizinden öldü[1][2].

Kleptokrasi[değiştir | kaynağı değiştir]

Duvalier yolsuzluk, insan hakkı ihlalleri ve otoriterlikle suçlanmıştır[2].

Yolsuzluk karşıtı çalışmalarıyla tanınan Almanya merkezli Uluslararası Şeffaflık Örgütü, 2004 başlarında şu bilgileri veren bir raporda ülkenin kaynaklarını sistemli olarak soyması sonuçunda Jean-Claude Duvalier'in Haiti devlet başkanı olduğu devirde 300 Milyon ile 800 Milyon Dolar arası para kazandığını yayınladı[6].

IMF/Dünya Bankasına üyeyken Askeri Diktatörlüklerce yönetilen ülkeler (çeşitli kaynaklardan borçlanmalar - Milyar $) arasında Jean-Claude Duvalier zamanında Haitinin durumu şöyle olmuştur[7]:

IMF/Dünya Bankasına Borçlu Ülke Diktatör İktidara Geliş Tarihi Düştüğü Tarih Rejim Başlangıcında Ülke Borcu Rejim Sonunda Ülke Borcu 1996 Toplam Borç Diktatörlerin Aldığı Toplam Borç Diktatörlerin Yarattığı Borç Yüzdesi
Haiti Haiti Jean-Claude Duvalier 1971 1986 0 0.7 0.9 0.7 78.00%

Uluslararası insan hakları örgütleri tarafından Duvalier binlerce muhalifin öldürülmesinden sorumlu tutuluyor[5]. Onun yönetiminde yaşanan hak ihlalleri nedeniyle 100 bin Haitilinin ülkeden kaçtığı öne sürülüyor[2].

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen
François Duvalier
Haiti Devlet Başkanı
Geçici

21 Nisan 1971 - 7 Şubat 1986
Sonra gelen
Henri Namphy