Japonca Braille

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Biranın üzerine yazılmış "sake" (içki) yazısı

Japonca Braille, Japoncanın Braille yazı sistemidir. Orijinal Braille yazı sistemine bağlıdır, ancak bağlantıları daha incedir. Japoncadaki adı tenji (点字). Türkçeye tam olarak "nokta karakterleri" olarak çevrilir. Çok karışık olacağından, kanji yazımı olmadan, Japonca'yı sadece hiragana ve katakana hece yazıları ile yazmaya dayalı bir sistemdir.

Japon Braille sistemi, sesli harf tabanlıdır (abugida). Yani, yazılar hecelidir ama kanadan farklı olarak, sesli ve sessiz harfler için farklı noktalar, yani belirli bir yazı şekli vardır. Sesli harfler sol üst köşeye yazılır (nokta 1, 2 ve 4) ve tek başlarına kullanılabilirler. Sessiz harfler ise sağ alt köşeye yazılır (nokta 3, 5 ve 6) ve tek başlarına kullanılamazlar. Ama yarı-sesli y (nokta 4, sesli harf noktası) tek başına kullanıldığında, mya yazımındaki gibi, sonraki harfin y (ve y'nin yanındaki harf) olduğunu belirtmektedir.

Ana tablo[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tablo Japonca hiragana Braille karakterleri ve onların romanizasyonunu (latinleştirme) içermektedir.

あ a い i う u え e お o
Japanese A Braille.svg Japanese I Braille.svg Japanese U Braille.svg Japanese E Braille.svg Japanese O Braille.svg
k か ka き ki く ku け ke こ ko
Japanese Ka Braille.svg Japanese Ki Braille.svg Japanese Ku Braille.svg Japanese Ke Braille.svg Japanese Ko Braille.svg
s さ sa し shi す su せ se そ so
Japanese Sa Braille.svg Japanese Shi Braille.svg Japanese Su Braille.svg Japanese Se Braille.svg Japanese So Braille.svg
t た ta ち chi つ tsu て te と to
Japanese Ta Braille.svg Japanese Chi Braille.svg Japanese Tsu Braille.svg Japanese Te Braille.svg Japanese To Braille.svg
n な na に ni ぬ nu ね ne の no
Japanese Na Braille.svg Japanese Ni Braille.svg Japanese Nu Braille.svg Japanese Ne Braille.svg Japanese No Braille.svg
h は ha ひ hi ふ fu へ he ほ ho
Japanese Ha Braille.svg Japanese Hi Braille.svg Japanese Fu Braille.svg Japanese He Braille.svg Japanese Ho Braille.svg
m ま ma み mi む mu め me も mo ん n
Japanese Ma Braille.svg Japanese Mi Braille.svg Japanese Mu Braille.svg Japanese Me Braille.svg Japanese Mo Braille.svg Japanese N Braille.svg
y や ya ゆ yu よ yo -y-
Japanese Ya Braille.svg Japanese Yu Braille.svg Japanese Yo Braille.svg Japanese -Y- Braille.svg
r ら ra り ri る ru れ re ろ ro
Japanese Ra Braille.svg Japanese Ri Braille.svg Japanese Ru Braille.svg Japanese Re Braille.svg Japanese Ro Braille.svg
w わ wa ゐ (w)i ゑ (w)e を (w)o -w-
Japanese Wa Braille.svg Japanese Wi Braille.svg Japanese We Braille.svg Japanese Wo Braille.svg Japanese W Braille.svg

İmlâ[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Japonca "wa" ve "e" eklerinin tarihsel bir okunuşu vardır. Bu yüzden her ne kadar yazımları は ha ve へ he olsa da, Braille'da ⠄(wa) ve ⠋ (e) olarak yazılırlar. Ama "wo" eki "o" olarak okunsa da を "wo" olarak yazılır.
  • Uzun o harfi ō, yanına ⠒ koyularak yazılır. Bu, uzatma işaretidir.
  • Katakana'da isim yazarken araya boşluk konur. (Tüm noktalar boş)
Japonca Braille metin (sol). Sağda, latinleştirilmiş Braille yazı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]