Japon beyaz çamı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Japon beyaz çamı
Pinus parviflora, Mount Auburn Cemetery.JPG
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 3.1)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Bölüm: Tracheophyta
Sınıf: Pinopsida
Takım: Pinales
Familya: Pinaceae
Cins: Pinus
Tür: P. parviflora
İkili adlandırma
Pinus parviflora
Siebold & Zucc., Fl. Jap. 2: 27 (1842).

Japon beyaz çamı (Bilimsel adı: Pinus parviflora, Japonca: ゴヨウマツ ya da 五葉松 "Goyōmatsu"), Japonca anlamı "beş dikenli çam" olan ve Japonya'da bulunan bir bitki türü.

Japonya'da süs ağacı olarak yetiştirilir ve bonsai olarak da kullanılır.

Genel özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Gençken dar kalan ancak daha sonra asimetrik ve geniş piramidal büyüyen yavaş büyüyen dekoratif ağaçtır. Alt dalları aşağı sarkan yarı kapalı, düzensiz bir tacı vardır. Gövde morumsu gri ve pürüzsüzdür ancak daha sonra kararır ve pul pul dökülür. Dallar çıplak, bazen ince tüylü ve yeşilimsi kahverengidir. Çok bükülmüş, mavimsi yeşil iğneler 5'li demetler halinde büyürler. Esas olarak dalların sonunda gruplanırlar ve dallarda fırça benzeri tepeler oluştururlar. Asılı kozalaklar genç örneklerde bile görülür ve bazen tek tek bazen de gruplar halinde büyür. Deniz rüzgarını tolere eder, endüstriyel alanlarda dikim için uygundur ve güneşli bir yer gerektirir. P. parviflora'nın yetiştirilen birçok çeşidi vardır, ancak mavi iğneli 'Glauca' en yaygın kullanılanıdır.[1]

Taksonomik notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Pinus parviflora, Pinus fenzeliana (syn. Pinus kwangtungensis), Pinus dalatensis, Pinus wangii ve Pinus morrisonicola'yı içeren bir çam grubuyla yakından ilişkilidir, ancak Japonya'da bunlardan oldukça uzakta bulunur. Bir varyete yaygın olarak kabul edilir: P. parviflora var. pentaphylla (syn. P. pentaphylla Mayr), az çok iyi gelişmiş tohum kanadı ve daha düz, daha az fincan benzeri tohum kozalağı pulları ile farklıdır. Kanatsız tohumlar ve onları barındıran içi boş, fincan benzeri pullar bağımsız karakterler değil, tohumların ana ağaçların altında büyüme şansının az olduğu yerlerde tohumların düşmesini önlemek için bir 'uyarlama kompleksi' oluşturur. Kozalakları besleyen ve (muhtemelen) dağılmalarında rol oynayan kuş türlerinin beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak, kozalakların kalıcılığı da bu sendromun bir parçası olabilir.[2]

IUCN Kırmızı listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu yaygın ve yaygın tür, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya değildir ve bu nedenle En Az Endişeli olarak listelenmiştir.[2]

Coğrafi dağılım bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Japonya'da, Hokkaido, Honshu, Kyushu, Şikoku; ve Güney Kore ve Utsurio-To (ada).[2]

Habitat ve Ekoloji bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Pinus parviflora, deniz seviyesinin hemen üstünden yaklaşık 2.500 m'ye kadar olan rakımlarda dağ ormanlarında meydana gelir ve rakım aralığı optimum 1.000 ila 1.500 m arasındadır. Hem saf hem de karışık meşcerelerde diğer kozalaklı ağaçlarla ve ayrıca genellikle dik yamaçlarda, kuru alanlarda veya kayalık sırtlarda anjiyospermlerle bulunur. Yüksek, denizaltı habitatlarında bu tür bodurlaşır ve ekili formların bazıları bu tür kaynaklardan türetilmiş olabilir.[2]

Kullanım ve Ticaret bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Pinus parviflora'nın bir kereste ağacı olarak çok az değeri vardır, ancak bir süs olarak büyük değeri vardır. Japonya'da, bu tür yüzyıllardır bahçelerde, parklarda ve tapınak alanlarında yetiştirilmektedir. Düşük kalan ve pitoresk şekiller oluşturan büyüme formları çok aranır ve bu tercihler, en yaygın kullanılan çam türü olan bonsai sanatında doruğa ulaşır. Bonsai kültüründe büyüme engellenir ve bitkiler, çeşitli tekniklerle yavaş yavaş, açıkta kalan dağlarda büyüyen eski ağaçları minyatür bir şekilde taklit eden şekillere zorlanır. Batı bahçeciliğinde, türler de popülerdir ve önemli sayıda çeşit üretilmiştir, ağırlıklı olarak güçlü sarımsı yaprakları olan bodur formları ve bazılarının alacalı iğneleri vardır. Türün doğal olarak büyüyen ağaçları nispeten nadirdir ve çoğunlukla arboretadaki koleksiyonlarla sınırlıdır. Tür adı altında ticarete konu olan bitkilerin çoğu, Japon bahçe seçimlerinden (isimsiz çeşitler) türetilmiştir.[2]

Varyeteler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Pinus parviflora var. parviflora
  • Pinus parviflora var. pentaphylla

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Pinus parviflora". Van Den Berk. 6 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2021. 
  2. ^ a b c d e Farjon, A. (2013). "Pinus parviflora". The IUCN Red List of Threatened Species. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42388A2977007.en.