Jack Russell teriyer

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Jack Russell teriyer
Tinodopp.jpg
Diğer adlar Jack Russell, Parson Jack Russell teriyer, Parson Russell teriyer, Russell teriyer
Ülke İngiltere
Köpek (Canis lupus familiaris)

Jack Russell teriyer,[1] Parson Russell teriyer[1] veya Parson Jack Russell teriyer;[1] 19. yüzyılda İngiltere'de, yer üstünde ve yer altında tilki avlamak için üretilmiş bir köpek ırkıdır.[1] İlk olarak, pek çok köpek ırkı üretmiş olan avcılık tutkunu papaz Jack Russell tarafından, muhtemelen bull teriyer ve beagle'ın yanı sıra bazı diğer ırklar karıştırılarak oluşturuldu.[1] "Parson" sözcüğü İngilizcede papaz anlamına gelir.[2] Maske filminde yer alan köpeğin ırkıdır.[3]

Adlandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Jack Russell teriyerin adlandırılması konusu 90'lı yıllardan beri oldukça tartışmalıdır. Bu ırk ilk kez 1990 yılında İngiltere'de "Parson Jack Russell teriyer" adıyla TKC tarafından kayıt altına alındı. 1997 yılında ABD'de "Jack Russell teriyer" adıyla AKC tarafından tanındı.[4] Çeşitli üreticilerin Jack Russell türevî isimler altında farklı ırklar üretmeleri sonucunda 1999 yılında İngiltere'de bu ırkın adı Parson Russell teriyer olarak değiştirildi ve 2003 yılında AKC de bu isim değişikliği yaptı.[1] Buna rağmen "Jack Russell teriyer", halk arasında halen en yaygın olarak kullanılan ismidir.

Irk standardı[değiştir | kaynağı değiştir]

Omuzlarda yaklaşık 30–35 cm yüksekliğinde ve 6–8 kg'dır. Bacakları pek çok teriyer ırkından daha uzundur ve avını kovalamasına yardımcı olur. İleri katlanan düğme biçimli kulakları vardır. Kuyruğu, vücut yapısına göre uzundur bundan dolayı özellikle avcı olarak kullanıldığı dönemlerde, dar alanlarda avlanmayı zorlaştırdığı için, kuyruğunun üçte biri kesilmektedir.[1][5][6]

"Shortie" ya da "pudden" olarak bilinen kısa bacaklı Jack Russell türü ise 25–30 cm yüksekliğinde ve 5–6 kg ağırlığındadır. Bu türe İngiltere'de Russell teriyer denir.[1]

Jack Russellların kürkü, en az %51'i beyaz olmak kaydı ile özellikle baş, üst gövde ve kuyrukta siyah ve sarımsı-kahverengi lekelidir.[7][8] Kaba veya yumuşak tüylü olan kürkü suya dayanıklıdır.[1]

Sağlıklı bir Jack Russell 15 seneye kadar yaşayabilmektedir.[9]

Karakter[değiştir | kaynağı değiştir]

Jack Russell; avcılık içgüdüsü güçlü, çevresini gözlemlemeyi seven, ısırdığı nesneyi bırakmayan, hareketli ve cesur bir köpek ırkıdır. Çok akıllıdırlar; fakat inatçı ve başına buyruk hareketler de sergilerler. Diğer köpeklere, kendilerine iyi davranmayan insanlara, diğer ev hayvanlarına ve kedilere karşı saldırgan olabilirler. Bundan dolayı, yavruyken çok iyi eğitilmelidirler. Sahiplerine sadık ve sevgi doludurlar. İnsanlarla ve kendi başlarına oyun oynamayı çok severler. Avcı oldukları için kazmayı ve koşmayı severler. Enerjik bir yapıya sahiptirler.[1][10][11][12] Küçük boyutlu hayvanları avlama içgüdüsüne sahiptir. Ayrıca diğer köpeklerle kavga etme eğilimi de gösterir. Tüm bunlara rağmen insanlarla arası fena sayılmaz. Yabancılara karşı hoşgörülü davranır. Çocuklarla da arası fena sayılmaz. Ancak çocukların onu kızdırması durumunda agresif tavırlar sergileyebilir. bu yüzden çocuklu aileler için pek uygun değildir.[13]

Sağlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika Jack Russell Klubünün web sitesinde yer alan bilgiye göre doğuştan tak taraflı ya da çift taraflı sağır olabiliyorlar. Bunun haricinde ise gözlerinde katarak ve glokom görülebiliyor.[14] Ortalama 10-12 yıl arasında yaşayabilen bu ırk, doğru bir bakım ve doğru beslenme sonucunda daha uzun yaşayabilmektedir.[15]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i j "Jack Russell terrier (breed of dog)." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 18 Mart 2012
  2. ^ "parson." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  3. ^ "Breed of a dog from the movie "Mask" – a Jack Russell Terrier". Articles and News Pets. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2020. 
  4. ^ "Parson Russell terrier." 4 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. American Kennel Club. Erişim: 9 Şubat 2012.
  5. ^ "Köpeklerde Kuyruk Kesimi Neden Yapılır". 23 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  6. ^ "What is the best age for a Jack Russell Terrier's tail to be docked?". 7 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  7. ^ "Jack Russell Terrier". 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  8. ^ "JRTCA Breed Standard". 20 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  9. ^ "Jack Russell'in bazı özellikleri". 13 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2020. 
  10. ^ "Jack Russell Terrier". 21 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  11. ^ "Jack Russell". 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  12. ^ "Jack Russell Karakter ve Genel Huyları". 6 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  13. ^ "JACK RUSSEL TERRİER ÇOCUKLARLA İLİŞKİSİ". 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ "Jack Russell Terrier Sağlık Sorunları". 13 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  15. ^ "Jack Russel köpeği sağlık". 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.